komponenti logističkih mreža. Realizacija robnih tokova u urbanim, regionalnim, nacionalnim i
internacionalnim prostorima nezamisliva je bez nekog oblika robnog terminala odnosno logističkog
centra. Osnovni cilj formiranja RTC je optimizacija transporta i distribucije materijalnih dobara, sa
svim njihovim pratećim djelatnostima i podsistemeima, primenom savremenih tehnologija
transporta na logističkim principima. RTC .

Djelatnost i RTC su:
• Obavljanje djelatnosti dolaznog i odlaznog daljinskog i lokalnog transporta robe i tovarnih

jedinica integralnog transporta

• Vršenje pretovara robe u unutrašnjem i međunarodnom saobraćaju
• Sabirni i distributivni transport robe
• Prateće i uslužne djelatnosti (informaciono-upravljački sistemi, špedicije, berze tereta itd.).

Funkcionisanje i uspješnost rada logističkog centra u velikoj meri zavisi od parametara koji

definišu tri snovne komponente sistema:



Komponenta 1 - osnivač, vlasnik logističkog centra

može biti jedna ili višeinstitucija, kompanija iz javnog i/ili privatnog sektora. Najčešće se

među osnivačima pojavljuju: nacionalne, regionalne, lokalne - opštinske uprave, privredne komore,
javna transportna preduzeća, špediterska, industrijska, trgovačka, uslužna preduzeća, udruženja
transportnih preduzeća,logistički provajderi, banke, osiguravajuća društva itd.



Komponenta 2 - operateri u logističkom centru

može biti određen od strane jedne ili više kompanija u različitim varijantama glavnih i

pomoćnih operatera iz reda osnivača,vlasnika centra ili specijalizovanih davaoca logističke usluge,
špediterskih preduzeća, transportnih kompanija itd. Ovdje je potrebno naglasiti da operateri i
vlasnici mogu biti iste, ali i različite kompanije. Kao operateri u logističkom centru mogu se pojaviti
u različitim kombinacijama i različiti stepeni sistema logističkog outsourcinga, od 1PL do 5PL
(industrijske, trgovačke i druge kompanije kojima logistika nije osnovna djelatnost, kao vlasnici i
operateri u logističkom centru -1PL; transportna, špediterska preduzeća u varijanti davaoca dijela
transportne, pretovarne, skladišne usluge - 2PL; specijalizovani logistički provajderi kao davaoci
kompletne logističke usluge u varijantama 3PL, 4PL i 5PL). Operateri mogu biti vlasnici ili zakupci
objekata i opreme ulogističkom centru.



Komponenta 3 - korisnik logističke usluge

može biti bilo koja kompanija koja je vlasnik ili organizator robno-transportnog toka koji

prolazi kroz logistički centar (svi privredni sistemi koji generišu robne tokove, industrijske,
trgovačke kompanije, kao i kompanije iz oblasti transporta i logistike koje ne moraju biti ni vlasnici
ni operateri u logističkom centru).

Varijacije svake od tri komponente sistema logističkog centra: osnivača, vlasnika,operatera i

korisnika, u realnosti generišu veliki broj mogućih kombinacija od toga da je jedna kompanija i
osnivač, i vlasnik, i korisnik centra, do toga da logistički centar ima desetinu osnivača, vlasnika, da
u njemu radi veliki broj operatera i da ima na stotine korisnika.

Tehnologija robnih terminala Logistički centri

Struktura RTC-a se sastoji iz tehnoloških podsistema i njihove tehničke baze. Glavni nosioci

funkcije RTC-a:

• Preduzeća drumskog saobraćaja sa osnovnim i pretećimservisnim službama
• Špediterske organizacije
• Željeznica (sa robnim stanicama, industrijskim kolosijecima i pratećim djelatnostima)
• Terminali integralnog transporta (kontejnerski, hucke-pack i dr.)
• Preduzeća za skladištenje robe sa različitom strukturom i namjenom skladišta
• Carinske zone
• Uvozna i izvozna preduzeća sa pomoćnim službama
• Ostale prateće djelatnosti.. [5]

1.1.Robni terminali

Robni terminali su terminali namjenjeni za određenu vrstu robe: prehrambrene proizvode,

robu široke potrošnje, lako kvarljivu robu, rasute terete, tečne terete, žive životinje itd.

Ovi terminali mogu se naći na bilo kom mestu u logističkom lancu, od izvora sirovina do

mjesta potrošnje gotovog proizvoda. S obzirom na to da su određeni samo za jednu vrstu, odnosno
kategoriju robe, sve aktivnosti logistike u terminalu podređene su osnovnim karakteristikama i
zahtjevima te robe i robnih tokova. Ovi terminali se mogu naći u industrijskom kompleksu, na
mjestu gde se vrši promjena vida transporta, u terminalima pojedinih vidova transporta, u robno-
transportnom centru , lučkom Gateway terminal se može tretirati kao poseban oblik „hub and spoke“
sistema.

Posmatrano kroz mrežu terminala, gateway terminali uglavnom predstavljaju obodne hubove

preko kojih robni tokovi ulaze, odnosno napuštaju posmatranu mrežu ili određeni prostor . Tako
gateway terminal može predstavljati vezu između različitih vidova transporta (na primjer, terminali
u lukama su gateway terminali koji omogućavaju da se roba pristigla pomorskim transportom
prebaci u zaleđe luke drumskim, željezničkim ili riječnim transportom, ili obratno). Gateway
terminal može biti i veza između različitih operatera, odnosno predstavlja glavnu tačku preko koje
se roba razmjenjuje između različitih nosioca realizacije lanca u usluzi „od vrata do vrata“.

Terminali se mogu podijeliti na temelju tri kriterija:
A. Integralni i granski terminali
B. Tehnološko-specijalizirani terminali
C. Lučki (pomorski) i kopneni terminali (robno- transportni centri).

Prema prvom kriteriju podjele, terminali mogu biti mjesta sučeljavanja dvaju ili

više prometnih grana (integralni terminali) ili terminali u okviru jedne prometne grane (granski
terminali).

Drugi kriterij podjele je podjela terminala u dvije osnovne skupine:
a) terminali za unitizirane (okrupljene) terete
b) terminali za kombinovane transporte.

U specijalizirane terete za unitizirane terete mogu se svrstati: kontejnerski terminali, RO-RO

terminali, LASH-terminali, huckepack-terminali, kontejnerski/ huckepack-terminali i druge
kombinacije. [1]