Seminarski rad
Tema: Sistem i instrumenti platnog
prometa
SADRŽAJ:
1.
Uvod............................................................................................................................................. 2
2.
Posredovanje u platnom prometu................................................................................................. 3
3.
Unutrašanji platni promet (UPP)..................................................................................................4
3.1.
Instrumenti unutrašnjeg platnog prometa..............................................................................4
3.2.
Ostali instrumenti plaćanja UPP-a.........................................................................................6
4.
Platni promet sa inostranstvom (IPP)...........................................................................................7
4.1.
Osnovne karakteristike IPP-a............................................................................................... 7
4.2.
Sistemi međunarodnih plaćanja.............................................................................................8
4.3.
Instrumenti plaćanja u međunarodnom platnom prometu.....................................................9
4.3.1.
Međunarodna bankarska doznaka..................................................................................9
4.3.2.
Međunarodni dokumentarni akreditiv..........................................................................11
4.3.3.
Međunarodni dokumentarni inkaso..............................................................................17
5.
Ostali instrumenti međunarodnog platnog prometa...................................................................19
5.1.
Kreditno pismo....................................................................................................................19
5.2.
Bankarska garancija.............................................................................................................19
6.
Sistem međunarodnog plaćanja – S.W.I.F.T..............................................................................20
7.
Platni promet u bankama – podsticaj razvoju elektronskog bankarstva...................................21
8.
Zaključak.................................................................................................................................... 23
9.
Literatura.................................................................................................................................... 24
0
1.
UVOD
Svako područje života se mora dobro poznavati kako bi se moglo što bolje
iskoristiti i na najbolji način organizovati. Tako je i sa platnim prometom.
Potrebno je prijeko poznavanje sistema platnog prometa i njegovih instrumenata da
bi on mogao funkcionisati na najbolji način. Bit leži u njegovoj organizaciji.
Danas je svaki čovjek na neki način vezan za platni promet i nalazi se unutar toga,
možemo reći, kružnog kretanja. Da bi taj čovjek mogao funkcionisati i ostvariti
željene ciljeve potrebno je da poznaje okruženje u kojem djeluje i da obiluje
određenim znanjem kao sredstvom kojim će se služiti.
To znanje, odnosno samu suštinu platnog prometa, pokušat ćemo da Vam
prenesemo i prikažemo u predstojećem izlaganju. Smatramo da su to jako bitne
stvari koje treba primiti k znanju i da su vrijedne pažnje u svakom pogledu.
S tim razlogom, mi smo za obradu izabrali temu «Sistem i instrumenti platnog
prometa», temu bez koje se ne može spoznati dalje poslovanje, od koje sve kreće i
sa kojom, blago rečeno, sve završava.
1
racionalnoj mreži organizacionih jedinica nosilaca platnog prometa (mreža mora biti tako
organizovana da na optimalan način zadovoljava potrebe svih učesnika u platnom prometu);
primjeni međunarodnih i domaćih finansijskih standarda u izvršavanju platnog prometa;
jedinstvenoj komunikacionoj mreži za prenos sredstava i podataka u platnom prometu;
brzom, sigurnom i racionalnom prenosu sredstava između učesnika u platnom prometu;
slobodnom raspolaganju sredstvima na računu;
obezbeđivanju finansijskih podataka i njihovoj obradi
Maturski.weebly.com
3.
UNUTRAŠANJI PLATNI PROMET (UPP)
Unutrašnji platni promet u širem smislu podrazumjeva sva plaćanja (unutar zemlje) koja se
obavljaju između građana (fizičkih lica), između fizičkih i pravnih lica, i između samih pravnih lica.
Ukoliko se u obzir uzimaju samo plaćanja koja se obavljaju između pravnih lica, unutar
zemlje, i to uz pomoć određenih institucija, onda govorimo o unutrašnjem platnom prometu u užem
smislu reči.
3.1. INSTRUMENTI UNUTRAŠNJEG PLATNOG PROMETA
Kako bi platni promet funkcionisao u jednoj zemlji ili više zemalja moraju
postojati instrumenti koji se koriste kako bi se uspostavio normalan protok
novčanih transakacija.
Pod instrumentima unutrašnjeg platnog prometa podrazumevaju se popunjeni obrasci koji se
koriste u novčanim transakcijama u korist ili na teret računa deponenata.
Instrumenti UPP-a:
nalog za uplatu
,
3
nalog za isplatu
,
nalog za prenos
,
nalog za naplatu
.
Nalog za uplatu i nalog za isplatu su instrumenti gotovinskog platnog prometa, dok nalog za prenos
i nalog za naplatu predstavljaju instrumente za bezgotovinsko plaćanje.
Nalog za uplatu
koristi se za uplate gotovog novca kada klijent vrši uplatu na svoj tekući
račun (npr. uplatu dnevnog pazara), kao i kada građani izmiruju svoje obaveze i vrše druge uplate u
korist računa koji vode kod banke.
Nalog za isplatu
koristi pravno ili fizičko lice kada podiže sredstva sa svog računa u
gotovom novcu.
Nalog za prenos
dužnik nalaže banci da na teret njegovog računa prenese sredstva u korist
računa povjerioca. Ovaj nalog se koristi i za prenos sredstava sa jednog na drugi račun istog
klijenta, kao i za evidentiranje istog iznosa sredstava u korist i na teret istog računa po osnovu
izmirivanja međusobnih novčanih obaveza kao što su cesija, kompenzacija, asignacija...
4
Platna kartica
1
je instrument bezgotovinskog načina plaćanja i instrument za podizanje
gotovog novca kod izdavaoca kartice ili preko bankomata.
Platne kartice se mogu podeliti u 3 grupe :
1. Kredine kartice
sadrže određeni kreditni limit koji potrošač može koristiti prilikom
kupovine robe ili povlačenja gotovine. Klijent banke kome je banka izdala kreditnu karticu ima
odvojen račun po kreditnoj kartici od njegovog tekućeg računa.
2. Debitna kartica
omogućava vlasniku da direktno zaduži svoj račun kod banke. Komitent
putem komunikacionih veza povlači novac sa svog tekućeg računa kod banke, bez potrebe da
fizički dođe u banku.
3. Unaprijed plaćene kartice -
na ovim karticama je uskladištena određena vrijednost, tj.
unaprijed uplaćena sredstva koja su na raspolaganju klijentu.. Unaprijed plaćene kartice mogu biti
jednonamjenske i višenamjenske. Jednonamjenske kartice su obično jednokratne, tako da se po
1
KBC Kreditni rijecnik
6
