Pa
ge
1
Sanela Dedić
April 2013.g
Predmet: Finansije i bankarstvo
Tema: Poslovne banke
JAVNA USTANOVA
MJEŠOVITA SREDNJA ŠKOLA
SREBRENIK
MATURSKI RAD
Predmet: Finansije i bankarstvo
Tema: Poslovna banka
Mentor: Učenik:
Hodžić Izeta
Sanela Dedić
Srebrenik, maj 2013. Godine
Pa
ge
2
Sanela Dedić
April 2013.g
Predmet: Finansije i bankarstvo
Tema: Poslovne banke
Uvod
Pojam banka potice od latinske rijeci
banco
, sto znaci
klupa ili tezga
postavljena na ulici na
kojoj su se razmjenjivali tazni oblici i vrste novca i vrsile novcane transakcije i razna plaćanja
u vezi sa obavljenim trgovinskim prometom.
Bankarski teoretičari nisu težili formulisanju neke univerzalne definicije banke. Vjerovatno su
imali u vidu njenu specifičnost. Otuda su prve definicije pojma banke imale za osnov
funkcionalnu teoriju.
Prema ovoj toriji banka je preduzeće čije su funkcije rezultat drustvene podjele rada. Funkcije
banke su se mijenjale pa se mijenjala i njena definicija. Savremene definicije imaju u vidu
osovnu teoriju njenog javnog karaktera. Javni karakter banke podrazumijeva njen doprinos
stabilnosti nacionalnog finansijskog sistema.
U literaturi ne postoji jedinstven kriterij podjele banaka. Zbog toga se koristi više kriterija,
koji se međusobno upotpunjuju.
Prema najčešćoj podjeli banke se dijele na:
-
Centralna ili emisiona banka
-
Poslovne banke
-
Komercijalne banke
-
Investicione bake
-
Univerzalne banke
-
Ostale vrste banaka
Pa
ge
4
Sanela Dedić
April 2013.g
Predmet: Finansije i bankarstvo
Tema: Poslovne banke
Sverigen Riskbank, osnovana u Švedskoj 1668. godine, Bank of England, osnovana u
Engleskoj 1694. godine itd.
Pa
ge
5
Sanela Dedić
April 2013.g
Predmet: Finansije i bankarstvo
Tema: Poslovne banke
Poslovna banka
Poslovne banke su relativno jednostavne poslovne organizacije koje, pružajući usluge
ulagačima i pozajmljivačima, nastoje ostvariti profit. Primaju od stanovništva i poduzeća
gotov novac, pretvaraju ga u depozitni novac, kupuju vrijednosne papire od gospodarstva i
kreditiraju gospodarstvo, prodaju vrijednose papire središnjoj banci i dobivaju od nje kredite
te drže potrebne rezerve gotova novca (prema njihovoj procjeni ili prema odluci središnje
banke) kod sebe ili kod središnje banke.
Sličan je odnos poduzeća i poslovnih banaka, kao države i središnje banke.Država prodaje
središnjoj banci svoje papire i dobiva od nje kredite. Tako financira dio svojih izdataka.
Naime, posuđivanje državi često je bez obveze vraćanja iako postoji formalna obveza. Država
je ta koja određuje monetarno-kreditnu politiku, a provodi je preko središnje banke
BANKOVNI POSLOVI
Banka obavlja:
- osnovne financijske usluge
- dodatne financijske usluge
- pomocne usluge
Osnovne financijske usluge:
1) primanje depozita ili dr plasmana iz tih sredstava
2) odobravanje kredita ili dr plasmana iz tih sredstava
3) izdavanje garancija ili dr jamstava
4) factoring
5) financisjki najam(leasing)
6) kreditiranje i financiranje komercijlnih poslova
7) trgovanje za svoj racun ili za racun klijenta:
-instrumentima tr novca i ostalim VP-ima
Pa
ge
7
Sanela Dedić
April 2013.g
Predmet: Finansije i bankarstvo
Tema: Poslovne banke
Djelatnost banke
Banka samostalno obavlja djelatnost za koju je registrovana, radi sticanja dobiti. Zakonom je
određeno kojim se delatnostima banka može baviti. Pri tome treba razlikovati:
-
apsolutne bankarske poslove i
-
relativne bankarske poslove
Apsolutni bankarski poslovi su poslovi koje može obavljati samo banka. Druga pravna i
fizička lica se takvim poslovima ne smeju baviti. Nasuprot tome, relativne bankarske poslove,
uz banke, mogu obavljati i druga lica.
U apsolutne bankarske poslove prema Zakonu o banakama i drugim finansijskim
organizacijama spadaju:
1) primanje svih vrsta novčanih depozita (depozitni posao);
2) davanje i uzimanje kredita (kreditni posao);
3) devizni, devizno-valutni i menjački poslovi;
4) izdavanje hartija od vrednosti i novčanih kartica (emisioni posao);
5) čuvanje sredstava i hartija od vrednosti i upravljanjem njima (depo-posao);
6) kupovina i prodaja hartija od vrednosti (posao s efektima);
7) izdavanje jemstva, garancija, avala i drugih oblika jemstava (garancijski posao);
8) poslovi platnog prometa, u skladu sa saveznim zakonom.
Druga lica, osim banaka, ne mogu obavljati navedene poslove, izuzev ako za to dobiju
posebnu dozvolu Narodne banke. Izuzetno, poslove izdavanja hartija od vrednosti i novčanih
kartica, kao i poslove kupovine i prodaje hartija od vrednosti mogu obavljati i druga lica, što
znači da su ovi poslovi po svome karakteru relativni bankarski poslovi.
U vezi sa davanjem kredita postoji jedno ograničenje u pogledu kreditiranja akcionara banke.
Naime, banka ne može odobravati kredite svojim akcionarima pre isteka roka od jedne godine
od dana upisa banke u sudski registar.
Pored navedenih, banka može obavljati i druge poslove kao što su:
1) posredovanje u trgovini hartijama od vrednosti;
2) kupovanje i naplata potraživanja;
3) pružanje drugih finansijskih usluga.
