Veza između digitalnog jaza i ekonomskog razvoja

SEMINARSKI RAD

IZ PREDMETA “INFORMATIČKA EKONOMIJA”

NAZIV SEMINARSKOG RADA

“ Veza između digitalnog jaza i ekonomskog

razvoja ”

Student:

PODGORICA, 29. 01. 2014.

Univerzitet Crne Gore, Ekonomski fakultet Podgorica

S a d r ž a j :

Apstrakt ...........................................................................................................3

U V O D............................................................................................................4

1. Pojam digitalnog jaza .................................................................................5

2. Razvoj ITC tehnologe sa ekonomskog stanovišta……………………..……6

3. Digitalni jaz da li postoji na teritoriji jedne zemlje? ………..........................7

4. Digitalni jaz na primjeru razvijenih i nerazvijenih zemalja …………….……8

5. Strategije za prevazilaženje digitalnog jaza ………………………………..10

5.1. Prevazilaženje digitalnog jaza uz pomoć razvoja telekomunikacija i
internetske infrastrukture ………………………………………………………..10

            5.2. Prevazilaženje digitalnog jaza uz pomoć finansijske podrške …..…11
            5.3. Prevazilaženje digitalnog jaza sa društveno-kulturnog aspekta …...11
            5.4. Prevazilaženje digitalnog jaza posredstvom telekomunikacione
politike i regulative……………………………………………………………………..12

      Z A K LJ U Č A K ……………………………………………………………..…..14

Literatura ………………………………………………………………………….15

Univerzitet Crne Gore, Ekonomski fakultet Podgorica

U V O D

Pojam digitalnog jaza najčešće se vezuje za razliku između tehnološki

naprednog   „zapada”   ili   „sjevera”   i   nerazvijenog   „istoka”   ili   „juga”.   Ovakvo
shvatanje problema je vrlo nezadovoljavajuće, jer se svodi pa puku geografiju.
Digitalni   jaz,   zapravo,   jednako   postoji   i   u   okviru   jedne   zemlje   –   razvijene   ili
nerazvijene,   između   slojeva   društva,   različitih   profesija,   populacije   različitih
uzrasta kao i polova. Odnosi se na razlike između individualaca, kućanstva, firmi,
geografskih   područja   na   različitim   socio-ekonomskim   nivoima   u   odnosu   na
njihovu   mogućnost   pristupa   informacijama   i   informacijskim   tehnologijama   i   za
njihovo   korištenje   interneta   za   razne   aktivnosti.  Možda   je   zato   bolje   definirati
digitalni jaz kao razliku između onih koji imaju i onih koji nemaju, ali ne samo
mogućnost   da   koriste   informacijske   tehnologije   nego   i   svijest   o   značaju
informacijskih tehnologija za društvo i njih same.

Problem u nedostatku svijesti o

potencijalima informacionih tehnologija i mogućoj koristi za svakog građanina je
globalan, ali je ipak izraženiji u zemljama u razvoju gdje postoje realno ili samo
naizgled primarnije brige. Uloga ICT i interneta u nekomercijalnim djelatnostima,
poput obrazovanja, zdravstva ili pukog informiranja, nije dovoljno popularizovana
pa „običan svijet“ nove tehnologije doživljava kao čist luksuz.

Danas je u svijetu jako velik broj ljudi koji korsite internet, i taj broj iz dana

u dan sve više raste. Međutim, analiza pokazuje da je digitalna raspodjela u
svijetu vrlo različita, odnosno da je pristup internetu nejednak od jednog
geografskog područja do drugog. Statistike nam pokazuju da je 35 % korisnika
interneta iz Sjedinjenih Američkih Država i Kanade, 30 % iz Evrope, dok je
suprotno od njih, iz Latinske Amerike 5 %, a iz Afrike samo 1 %. Neki izvori
uzimaju u obzir populaciju stariju od 16 godina, neki stariju od 2 godine, neki
ukupno stanovništvo i uglavnom su svi nejednaki, ali bez obzira na to, podaci
svih njih pokazuju na to kakva je digitalna raspodjela u svijetu.

Na osnovu ovih podataka možemo već da pretpostavimo kako digitalni jaz

utiče na ekonomski razvoj zemlje, imajući u vidu da se informacije šire brzinom
svjetlosti, uočavamo da je nejednakost povodom informacija u nekim zemljama
velik i usporava njen ekonomski razvitak.

Informacijsko društvo i digitalni jaz, 27.01.2014

http://drustvenijazz.blogspot.com/2012/04/uzroci-

digitalnog-jaza-primjer-amerike.html

Inf.Društvo i digitalni jaz 27.01.2014

http://inf-drustvo-dig-jaz.bloger.index.hr/

Univerzitet Crne Gore, Ekonomski fakultet Podgorica

1. POJAM DIGITALNOG JAZA

Digitalni jaz može se definisati kao razlika između onih koji, usled

tehničkih, političkih, socijalnih ili ekonomskih razloga, imaju pristup i mogućnosti
da koriste ICT i onih koji nemaju.

O veličini i značaju digitalnog jaza izraženi su

različiti stavovi. Digitalani jaz postoji na raznim nivoima: unutar zemalja i između
njih,   između   seoskog   i   gradskog   stanovništva,   između   starih   i   mladih,   kao   i
između   muškaraca   i   žena.   Digitalni   jazovi   nisu   nezavisne   pojave.   One
odražavaju   postojeće   društveno-ekonomske   nejednakosti   u   obrazovanju,
zdravstvenoj zaštiti, kapitalu, stanovanju, zaposlenosti, čistoj vodi i hrani. Ovo je
jasno iznijela Radna grupa G8 za digitalni razvoj (G8 DOT):

Ne postoji nikakva

dihotomija između digitalnog jaza i širih

društvenih i ekonomskih razlika kojima bi

razvojni proces trebalo

da se bavi; digitalni jaz treba shvatati i njime se baviti u

kontekstu

širih razlika.

Koncept digitalnog jaza može se posmatrati sa različitog

stanovišta, a jedan od njih jeste podjela digitalnog jaza u:



širem i



užem smislu.

U širem smislu najčešće se vezuje za neravnomjernu raspodjelu

mogućnosti pristupanja internetu informaciono-komunikacionim tehnologijama.

U užem smislu označava nejednakosti u pristupu internetu koje su

određene karakteristikama kao što su pol, uzrast, rasa, etnička pripadnost,
obrazovanje, visina prihoda itd.

Očigledno je da digitalno bogatsvo jedne zemlje oslanja se na njen

ekonomski razvoj. Mnoge razvijene zemlje kao što su Sad, Japan i Francuska,
predstavljaju tipične predstavnike tehnološke revolucije, koje sve više ulažu u
dalji razvoj   ICT i na taj način uspijevaju da budu prve koje će vladati širokim
spektrom informacija. Zemlje u razvoju već bi odmah mogle da osjete da gube
šansu za protokom informacija. Postavlja se i pitanje da li je moguće da zemlje u
razvoju u skorijoj budućnosti s obzirom na rapidan rast umrežavanja prestignu
takozvane razvijene zemlje. Zemlje u razvoju stvaraju mogućnost  da (rapidnim
rastom) ne zaostaju za razvijenim zemljama i stoga se ICT “procijep“ zatvara.
Čisto matematički gledajući, moguće je da se to desi ali u stvarnosti, ne čini se
da   bi   se   mogla   ostvariti   digitalna   jednakost.   Više   je   razloga   za   to.   Digitalno
bogatstvo ne dolazi bez opšteg blagostanja države ili regije. Zemlje u razvoju
čine   4/5   zemaljske   kugle   i   njihovi   stalni   napori   da   se   uključe   u   umrežavanje
svijeta jesu veliki.   Dok razvijeni svijet već stvara nove tehnologije koje će im

Kurbalija, J., Uvod u upravljanje internetom, Drugo izdanje, Albatros plus, Razvojna korpa str. 127

http://archive1.diplomacy.edu/poolbin.asp?IDPool=1419

Kurbalija, J., Uvod u upravljanje internetom, Drugo izdanje, Albatros plus, Razvojna korpa str. 128

http://archive1.diplomacy.edu/poolbin.asp?IDPool=1419