Универзитет “American College” Скопје
СЕМИНАРСКА РАБОТА
МИКРОЕКОНОМИЈА
ПРЕТПРИЕМНИШТВО
Професор: Изработил:
Драгољуб Арсовски Симона Јаневска id 835
Вовед
Дефинирање на претприемништвото
Денес во светото постои силно изразена тенденција за создавање
претприемачко општество,како во развиените, така и во земјите во развој.
Основата на секое претприемачко општество е создавање на претприемачка
свес и кутура, кај секој поединец и општеството во целина. Претприемачката
култура и претприемачкот менаџмент се одлика на современите пазарни
економи. За претприемништвото постојат повеќе дефиниции, но сите носат една
иста порака.
Претприемништвото се однесува на способноста на личноста да ги претвора
идеите во акција. Тоа вклучува креативност, иновативност и превземање на
ризик, како и способност за планирање и менаџирање на проекти за да се
постигнат цели. Тоа секому се случува во секојдневниот живот и тоа дома, во
општеството, вработените постануваат свесни за контекстот на својата работа и
постигнуваат способности да ги зграпчат можностите, а тоа е основа на повеќе
специфични вештини и знаења што се потребни за претприемачи и тоа за
востанување на општествена или комерцијална активност.
Претприемништвото претставува сложен и динамичен процес кој постојано
трага по нови решенија, прави оптимална комбинација на расположливите
ресурси, презема ризик и сл, се со цел успешноста на работата на компанијата
да биде поголема. Со ваквиот однос претприемништвото и претприемачите
придонесуваат и за развојот на националната економија во целина. Оттука, во
економската теорија и практика на претприемништвото му се посветува особено
внимание бидејќи во крајна линија, од неговата динамичност и успешност
зависи стапката на стопанскиот раст и развој.
Претприемништвото претставува еден континуиран процес кој во себе, покрај
иновативната компонента, го вклучува ризикот и желбата да се постигне успех.
Суштината на претприемништвото е универзална и важи за сите општества и
историски епохи од неговиот развој, а се сведува на: успех, ризик, неизвесност,
фантазија, иновативност, борбеност, желба за самопотврдување, интуиција,
самоувереност, мотивираност, знаење.
Претприемачи? Кои се овие луѓе? Што сакаат? Зошто се толку посебни?
Што всушност е претприемништвото?
Да бидеш претприемник значи дека си си свој сопствен шеф. Замислете си како
е кога сте си шеф и не морате да одговарате никому – вие сте лидерот на
компанијата. Никој од вашите врaботени не се осмелува да ви порекне и вие
заработувате повеќе од било кога претходно. Нели е тоа идила? Нели таков
треба да биде животот?
Ако е ова она што го очекувате од вашиот претприемнички живот ќе се
разочарате. Ако сонувате дека ќе седите на кожена столица и ќе чекате
профитот сам да ви дојде – повторно ќе се разочарате. Во тој случај веројатно е
најдобро повторно да рамислите што би сакале да работите.
Вистината за претприемништвото е дека е работа без слава и раскош. Всушност
и најчесто претприемачите се оние кои треба да ги работат нечисти работи
особено кога никој и не знае за тоа.
-Карл Маркс-познавал многу од карактеристиките на претприемништвото-
ризикот,организаторските способности,претприемачката добивка и сл, но
погрешно ги врзувал за личноста на секој сктивен капиталист. Разоткривајќи ја
економската филозофија на либералниот капитализам ги разјасни, слично како
и Смит, суштинските карактеристики на претприемачкиот амбиент.
-Алфред Маршал-потенцирал многу битни карактеристики на
претприемачот: нарброст,иницијативност,организаторски
способности,способност за комбинација и рекомбинација на факторите на
производство.
-Шумпетер-прв ги синтетизира битните карактеристики на претприемачот
во една личност што е стожер на сите економски собитија.За него
претприемачот е во прв ред иноватор, кој благодарение на
храброста,енергичноста,способноста и спремноста да преземе и понесе
ризик,иновациите ги аплицираво производството со што се обезбедува
стопанскиот раст и развој.Без претприемачите капитализмот би пропаднал.
Претприемништвото во современата економска теорија
Интересот на економистите за претприемништвото особено дојде до израз
на преминот меѓу 70 те и 80 те годин.Два фактори придонеле за тоа:
прво,стапувањето на светската сцена на новиот технолошки модел во чијашто
основа лежи микроелектрониката и којшто,поради својата висока
флексибилност отвори нови,дотогаш невеидени и непознати можности за
взаемна комбинација и супституција на развојниот процес, второ, промените во
самата економска наука, односно афирмација на неолибералната економска
школа како доминантана филозофија, која ја глорифицира улогата на пазарот и
на индивидуално-капиталистичката иницијатива во стопанскиот развој и
чиишто рецепти биле испробани во стопанскиот развој на САД, В.Британија и
во некои други високо развиени земји со пазарно стопанство.
Прво,претприемништвото и денес битно се врзува за иновацијата, сфатена
повеќе како економски и социјален феномен,а помалку како технички поим,
која секогаш значи нешто ново, нешто што претставува отстапување од
вообичаените стандарди на работење и кое доколку се искористи во практиките
на фирмата им дава нова развојна енергија и им овозможува реализација на
висок и стабилен профит.Претприемчите по правило донесуваат
иновации.Иновацијата претставува активност, која ги обдарува ресурсите со
нови капацитети за создавање ресурси.
Функцијата на претприемништвото била да раскине со старите начини на
работење, производство и распределба на стоките и услугите.Во таа смисла
изгледа дека претприемништвото е посебна капиталистичка
особеност.Претприемништвото ги познаваше и поранешната историја, но во
капиталистичкоит систем тоа постанува покренувач на развојот.Тоа е
вистинскиот принцип на економскиот напредок.
Второ, од почетокот на 80 те години ви земјите со развиено стопанство
отоврен е нов бран на преструктуирање на стопанствата во чијашто основа лежи
претприемништвото. Во тој период никанле голем број мали и средни
претптијатија и во традиционалниот сектор и во субконтракторскиот сектор и
во т.н нови, модерни услуги.Тие дале голем придонес во доменот на
вработување,збогатувањето на обемот и квалитетот на вкупната понуда,
одржување на задоволителен степен на конкурентност, развојот на
