1
Sadržaj:
1.Uvod...................................................................................................................2
2.Koncept životnog ciklusa proizvoda..................................................................3
2.1. Životni ciklus kategorije proizvoda, oblika proizvoda, proizvoda samog po
sebi i marke proizvoda...........................................................................................3
2.2. Životni ciklus stila, mode i hita......................................................................4
3.Faza uvođenja proizvoda na tržište....................................................................4
3.1. Faza uvođenja proizvoda na tržište – nov proizvod.......................................6
4. Faza rasta proizvoda..........................................................................................8
5. Faza zrelosti proizvoda......................................................................................9
6. Faza opadanja i odumiranja proizvoda.............................................................12
7. Kritika životnog ciklusa proizvoda...................................................................13
8.Zaključak............................................................................................................14
9.Literatura............................................................................................................15
2
1.Uvod
Proizvodi su sveprisutni u našim životima. Da bismo mogli dalje razradjivati zivotni ciklus
proizvodaje potrebno da znamo sta je to proizvod. Proizvod je sve što može biti ponuđeno na
tržištu te svojim oblikom i svojim svojstvima zadovoljava određenu potrebu. On prolazi određeni
životni ciklus i put na tržištu.
Životni ciklus proizvoda je veoma važan koncept, pogotovo u današnje vrijeme kad je
konkurencija nemilosrdna. Upravo taj ciklus nam omogućava da imamo uvid u dinamiku
konkurentnosti proizvoda. Iz navedenog proizilazi da svaki proizvod ima ograničen vijek
trajanja. Prodaja proizvoda prolazi nekoliko specifičnih faza (svaka od njih predstavlja različite
izazove,probleme i mogućnosti za prodavca). Proizvodi zahtijevaju različite marketing,
finansijske, proizvodne, nabavne i strategije ljudskih resursa u svakoj fazi svog životnog ciklusa.
Vrijeme je i da ukratko navedem faze životnog ciklusa proizvoda, a to su:
1.
Uvođenje
– period sporog rasta prodaje proizvoda. Treba naglastiti da u ovoj fazi nema profita
zbog velikih troškova uvođenja proizvoda na tržište.
2.
Rast
– period osvajanja tržišta i znatnog povećanja profita.
3.
Zrelost
– period laganog opadanja prodaje.
Proizvod je već prihvatila većina potencijalnih potrošača. Profit se stabilizuje ili opada. To se
dešava iz razloga što se povećavaju marketing aktivnosti neophodne za odbranu od konkurencije.
4.
Opadanje
– period u kojem dolazi do pada prodaje i profita. Do pada prodaje dolazi iz niza
razloga. Neki od tih razloga su: tehnološki napredak, promjene u ukusima potrošača,povećana
domaća i inostrana konkurencija
4
2.2. Životni ciklus stila, mode i hita
Stil je osnovni i jasno određeni način izražavanja, koji se javlja u obliku ljudskih težnji. Može
trajati kod niza generacija,ulazeći i izlazeći iz mode.
Moda je trenutno prihvaćeni ili popularni stil u datoj oblasti. Prolazi kroz 4 faze: posebnost
(drugačije od drugih), takmičenje (s konkurencijom), masovna moda i opadanje.
Dužina određenog modnog ciklusa zavisi od stepena u kome moda zadovoljava izvornu potrebu,
koliko je u skladu sa ostalim trendovima u društvu, koliko zadovoljava društvene norme i
vrijednosti i koliko je ne ometaju tehnološka određenja.
Hitovi (privremene mode) su mode koje javnost brzo zapaža i prihvata s velikim žarom, pri čemu
dostižu svoj vrhunac i pad veoma brzo.
Ciklus njihovog prihvatanja je kratak. Teže da privuku samo ograničeni broj sljedbenika koji
tragaju za uzbuđenjima ili žele da se razlikuju od ostalih.
Hitovi ne opstaju zato što obično ne zadovoljavaju jaku potrebu.
3.Faza uvođenja proizvoda na tržište
Faza uvođenja počinje kada je proizvod lansiran na tržište i to je najteža faza. Dešava se da
pojedini proizvodi i ne uđu u narednu fazu,što donosi veliki gubitak. Ako se radi o novitetu, koji
po svojim proizvodno-tehnološkim i ekonomskim osobinama predstavlja proizvod koji je bolji,
funkcionalniji,ima bolji dizajn, bolje je opremljen (ambalaža, pakovanje...) i koji je u poređenju
sa postojećim supstitutima (zamjenskim proizvodima) na tržištu jeftin, treba očekivati da će
takav proivod da zaintresuje i trgovce i potrošače. Treba posebno istaknuti da novi proizvod
mora da ima svojstva koja će mu s vremenom (po mjeri dostupne informacije na tržištu) stvarati
„preferencije“ kod potrošača.
Pored dizajna, sastava, kvalitete, funkcionalnosti, opremljenosti novog proizvoda, važnu ulogu
ima i prodajna cijena. Visoka početna prodajna cijena (u fazi lansiranja) može da dovede u
pitanje ekspanziju prodaje, ako bi konkurenti reagirali na pojavu novog proizvoda sniženjem
cijena i stvaranjem povoljnjih uslova trgovačkoj mreži radi održavanja stečene pozicije na
tržištu.
5
Kada se unutar preduzeća planira s kojom i kakvom ponudom,s kakvim proizvodom ili uslugom
će se izaći na tržište moraju se uzeti u obzir osnovne razine proizvoda: bitna korist, osnovni
proizvod, obogaćeni proizvod i potencijalni proizvod.
Prodajna cijena novog proizvoda, koja je u fazi lansiranja na tržište povoljna s obzirom na dobro
pogođene karakteristike novog proizvoda, može da bude zapreka onim preduzećima (posebno
malim i srednjim) koja bi, privučena atraktivnošću visoke cijene,došla na ideju da imitira novi
proizvod. Faza uvođenja je jedna od najosjetljivijih tačaka prodajne politike preduzeća. Početna
proizvodnja prilično malog obima. Novi proizvod još nije stekao afirmaciju na tržištu,te je
prodaja mala. Zbog toga su troškovi proizvodnje najčešće visoki. S obzirom da je prodaja još
mala,u ovoj fazi se javlja gubitak u poslovanju.
U ovoj fazi visoki su i troškovi promocije, jer uvođenje novog proizvoda potrebno potpomoći
efikasnom i intenzivnom promocijom.
Troškovi promocije su na najviše nivou u odnosu na prodaju.
Zbog toga je potrebno: informisati potrošače o novom prizvodu, posticati isprobavanje
proizvoda, obezbjediti distribuciju u maloprodajnoj mreži.
Organizacije fokusiraju svoju prodaju na one kupce koji su najspremniji da kupuju proizvod,
posebno grupe sa velikim prihodima.
Cijene su najčešće visoke jer:
1. su troškovi visoki u odnosu na relativno niske stope outputa;
2. tehnološki problemi u proizvodnji još nisu savladani;
3. potrebna je visoka marža kako bi se podržali visoki izdaci za promociju;
