Univerzitet u Istočnom Sarajevu
Pedagoški fakultet Bijeljina
Tehničko obrazovanje i informatika
SEMINARSKI RAD IZ FIZIKE
TEMA
:
ULTRAZVUK
Anica Skočo 1/13-t Prof. dr Svetlana Pelemiš
Bijeljina, decembar 2013.
17
2.
Osobine
ultrazvuka
Ultrazvučne talase karakterišu:
1) frekvencija,
2) talasna dužina,
3) brzina širenja i
4) intenzitet.
1)
Frekvencija (ν)
je broj oscilacija u sekundi i jedan je od najvažnijih fizičkih
parametara. U dijagnostičkoj primjeni, ona određuje odlike aparata, jer se sonde
za pregled pojedinih regija razlikuju na osnovu frekvencije. Ultrazvučno
snopovi nižih frekvencija prodiru u dublje slojeve tkiva, pa su pogodni za
posmatranje dublje položenih organa. Međutim, njihova moćra zdvajanja je
mala. Sa povećanjem frekvencije gubi se njihova prodornost, ali se povećava
sposobnost diferencijacije detalja u strukturi organa.
2)
Talasna dužina (λ)
je udaljenost čestica u istoj fazi oscilovanja. Talasna dužina
je obrnuto proporcionalna frekvenciji ultrazvuka (na primer: kod frekvenci je
1.5 MHz talasna
dužina je 1mm, a kod 3 MHz je samo 0.5mm). Ona je veoma
važna u dijagnostici, jer se pojedine promene diferenciraju samo ako su veće od
jedne talasne dužine. Što je talasna dužina veća rezolucija je slabija, i obrnuto.
Zbog toga kristali
većih f rekvencija imaju manju talasnu dužinu i bolju
rezoluciju.
17
Izvor:
http://www.pigment.rs/boja-kao-fenomen/
3)
Brzina širenja
(ʋ) je brzina kojom se ultrazvuk širi kroz elastičnu sredinu.
Zavisi odkarakteristika medija kroz koji se talas kreće , a proporcionalna je
frekvnciji i talasnoj dužini. Najveća je pri prolazu ultrazvučnog snopa kroz
čvrste materije, a najmanja je kod širenja kroz gasove. Brzina ultrazvuka se
mjeri metrima u sekundi. Kroz meka tkiva se šire samo longitudinalni tipovi
talasa brzinom od 1540m/s, u kostima 3000-4000 m/s,u gasovima 340m/s.
Brzina ultrazvuka je od velikog značaja, jer se na osnovu nje,odnosno vremena
koje protekne od emitovanja ultrazvučnog impulsa do registrovanja odjeka,
određuje rastojanje prepreke po dubini.
4)
Intenzitet ultrazvuka
je energija kojom zvučni talas
deluje na okomito
postavljenu
jedinicu površine u određenom vremenskom intervalu, i ona se
izražava u vatima po kvadratnom centimetru (W/cm²) zračne površine.
Intenzitet koji se koristi u dijagnostici je mali, 1-50 mW/cm, dok se u terapiji
koristi jačina
od 1-3 W/cm, a u hirurgiji 10 W/cm
.
Intenzitet ultrazvuka, koji je srazmjeran kvadritama amplitude i frekvencije, pri
prolasku kroz neku sredinu, opada usljed apsorpcije. Slabljenje intenziteta u
homogenoj sredini odvija se po eksponencijalnom zakonu i bitno zavisi od
akustičke impedancije
(Z) srdine kroz koju se ultrazvuk prostire:
Z=ρ ∙ υ
gdje je υ brzina ultrazvuka u datoj sredini, a ρ njena gustina.
Ultrazvuk se odlikuje jos nekim specifičnostima:
