UNIVERZITET U BANJOJ LUCI
MASINSKI FAKULTET BANJA LUKA
ODSJEK: Zastita na radu
SEMINARSKI RAD
PREDMET: INDUSTRIJSKI OBJEKTI I URBANIZAM
TEMA: INDUSTRIJSKI OBJEKAT ZA PROIZVODNJU OPEKARSKIH
PROIZVODA
STUDENT:
ASISTENT:
Lazic Branko
Stevo Borojevic
Br.indeksa 8011
BANJA LUKA, Februar 2011
2
SADRZAJ
1.STRATEGIJA
RAZVOJA
I
ZASTITE
OKOLINE
.....................................................................................................................................
3
-zastita
vazduha,
zaemljista,
vode
.....................................................................................................................................
3
-zastita
od
buke
I
zracenja
.....................................................................................................................................
4
-aspekti
primjene
ISO
14000
.....................................................................................................................................
5
2.PROSTORNO
PLANIRANJE
I
LOKACIJA
.....................................................................................................................................
6
-izbor
makrolokacije
.....................................................................................................................................
7
-izbor
mikrolokacije
.....................................................................................................................................
7
3.INDUSTRIJSKE
ZONE
.....................................................................................................................................
8
-proracun
povrsine
.....................................................................................................................................
9
-raspored
povrsine
.....................................................................................................................................
12
4
Vazduh,voda i zamljište su osnovni faktori životne sredine koji obezbjeđuju život i
opstanak svim živim organizmima. Raznovrsnost i rasprostranjenost živog svijeta je u
međuzavisnosti sa vazduhom, vodom i zemljištem. Ekosistem sačinjavaju svi živi
organizmi tog područja, uključujući i čovjeka,kao i sva pripadajuća neživa okolina s
kojom je ekosistem u stalnoj dinamičkoj interakciji mnogostruko povezan izmjenom
materije i energije.
Čovjek djeluje unutar određenog društvenog-ekonomskog sistema, a iz okoline
uzima resurse i energiju te u procesu proizvodnje,potrošnje i odlaganja vraća u okolinu
otpad i toplinu. U tim procesima mijenjaju se kako struktura i stabilnost okoline tako i
struktura i stabilnost društveno-ekonomskog sistema. Činjenica da je ekosfera djelimično
zatvoren sistem s konačnim resursima i konačnom sposobnošču apsorpcije otpada, sto
znači da bez obzira na tehnologiju kojom raspolažemo, rast potrošnje prirodnih
resursa(goriva, šuma,mineral,lova i ribolova) i odlaganja industrijskog i gradskog otpada
u okolinu ima svoju gornju granicu koja se ne smije preći. Prelazak te granice doveo bi
do nepredvidivih makro promjena u ekosistemu ili ekosferi,što bi mogla biti katastrofa sa
nesagledivim posljedicama.
Pri proizvodnji opekarskih proizvoda na ekosistem se djeluje tako što se zagadjuje i
vazduh i vrši se trajno oštećenje zemljište, tj zemljištu pravimo nepopravljivu štetu.
Vazduh zagađujemo dimom iz peći, a zagađivanje ćemo smanjiti stavljanjem filtera u
odžake koji ce prečistiti jedan dio otpadnih gasova, gasovi koji se ne uspiju prečistiti
ispuštaju se u atmosferu. što se tiče zagađivanja vazduha,ono će biti minimalno i u
slucaju da nemamo filtere za prečišćavanje zato što sagorijevanje mora da bude sto vece
jer u suprotnom imali bi smo čađav proizvod. U industrijskom sistemu za proizvodnju
opekarskih proizvoda potrebno je voditi računa o sledećim faktorima (zaštite životne
sredine):
1. S obzirom na sirovinu koje koristimo a to je glina i kao takva nema štetno
dejstvo na okolinu i radnu sredinu.
2. S obzirom na reciklažu, svi proizvodi nastali u ovom objektu podliježu
postupku reciklaže.
3. S obzirom na otpad koji nastaje tako sto ne zadovoljava standard za prodaju ili
otpad koji nastaje u toku proizvodnje moze se koristiti vracanjem u
proizvodnju cime se poboljsava kvalitet cigle, a moze se prerađivati za
nasipanje teniskih terena, nasipanje i sl.
4. S obzirom na potrosnju materijala, ne mora se posebna briga voditi zato sto se
za sirovinu ne mora izdvajati previse novcanih sredstava
5. S obzirom na proizvodni proces-projektovati industrijski sistem tako da svi
tehnološki procesi koriste što manje otrovnih i otpadnih supstanci.
6. S obzirom na energetsku efikasnost-proces proizvodnje postaviti tako da
zahtjeva najmanje vrijeme izrade, najoptimalniji raspored mašina,usposteviti
procesnu kontrolu tako da bi se smanjio broj loših komada.
5
U proizvodnji nemamo štetnih materija koje bi zagadile zemljiste, ali zemljistu
pravimo nepopravljivu stetu iskopavanjem gline za proizvodnju opekarskih proizvoda. U
ovom objektu imamo otpadne vode koje nastaju od oborinskih kiša koje se sprovode na
separator u kome se prečišćavaju. U separator takodje dolazi voda iz sanitarnog cvora.
Sva ostala industrijska voda koja se koristi sluzi za dodavanje vlaznosti pri proizvodnji
opekarskih proizvoda tako da nemamo dodatnih otpadnih voda,koje nastaju tokom
proizvodnje.
Zaštita od buke i zračenja
Mašine koje se upotrebljavaju u procesu proizvodnje ne stvaraju veliku buku,
objekat se nalazi izvan grada i u samoj blizini ne nalazi se nijedna porodicna kuća te
nema štetnih uticaja na okolinu u odnosu na nivo buke. U ovom objektu neće biti štetnih
zračenja.
Aspekti primjene ISO 14000
Standard ISO 14000 kao sistem upravljanja okolinom i preventivnog djelovanja u
zaštiti okoline formiran i usvojen je da pomogne preduzećima u njihovom traženju puta
za ekološki efikasnim poslovanjem i predstavlja jednu od ključnih komponenti održivog
razvoja. Osnovne potrebe za promjenu ponašanja prema okolini:
Svijst o uticaju na okolinu
Prihvatanje odgovornosti za taj uticaj
Očekivanje da negativna djelovanja na taj uticaj mogu biti smanjena ili u
potpunosti eliminisana
Postavljanje odgovornosti za djelovanje na okolinu za sve sudionike nalaze se u
standard ISO 14000 kroz sledeće tačke tog standard
-Aspekti okoline(u aktivnostima preduzeća). Svijest o okolini uspostavlja se kroz
procedure kojima se prepoznaju sve aktivnosti preduzeća,koje mogu imati
značajan uticaj na okolinu, a koje se nalaze pod kontrolom preduzeća.
-Opšti zahtjevi. Prihvatanje odgovornosti proizilazi iz odluke preduzeća da
uspostavi i održava sistem upravljanja okolinom.
-Politika zaštite okoline. Smanjivanje negativnih djelovanja proizilazi iz
definisanja politike zaštite okoline preduzeća, koje uključuju stalno unapređenje i
preventivno djelovanje prije zagađivanja.
-Obuka savjesti, odgovornost i nadležnost. Odgovornost svih sudionika(ukupne
zajednice u preduzeću) postiže se kroz obaveznu obuku svih zaposlenih čiji rad
može uticati na okolinu. Uspostavljanjem procedure postiže se bolja svijest
pojedinaca o uticaju njihovih svakodnevnih aktivnosti na okolinu.
Aspekti zaštite životne okoline i radnika u industrijskom objektu za proizvodnju
opekarskih proizvoda:
7
i mikrolokacije. Uslovi mikrolokacije nekada mogu determinisati makrolokaciju (npr.
posebna svojstva zemljišta, potrebne velike količine vode). Izbor lokacije industrije zavisi
od materijalnih faktora koji mogu biti prirodni (sirovina, voda i dr) i tehnički
(saobraćajna i ostala infrastruktura) kao i strateški psihološki i politički. Od svih
navedenih faktora najviše pažnje posvećuje se uticaju faktora sirovinske baze, transporta i
tržišta. Odluka o izboru lokacije industrije je u zavisnosti od nalazista rude gline i
zavisnosti kvalitete te rude koja je ključna za našu proizvodnju. Takođe mora se imati u
vidu da zalihe te rude imamo najmanje 40 godina za predviđeni obim proizvodnje.
Na izbor lokacije utiču sledeći faktori:
veličina i oblik tlocrta gradilišta
povezanostpredviđene građevinske parcele sa saobraćajnom mrežom
karakteristika zemljišta,kao što su nagib,nosivost i podzemne vode
mogućnost snabdjevanja vodom i njen hemijski sastav, mogućnost priključenja na
energetsku mrežu
broj zaposlenih
mogućnost naknadnog proširenja
S obzirom na transportne troškove razlikuju se industrije s visokim udjelom
transportnih troškova (i do 35 %) u ukupnim transportnim troškovima (rafinerija nafte,
tvornice cementa i sl ),industrije sa srednjim dijelom troškova transporta (2-5 %) u
ukupnim troškovima (hemijska i mašinska industrija, proizvodnja papira i dr.) i industrije
s malim udjelom troškova transporta (manje od 2 %) u ukupnim troškovima (proizvodnja
odjevnih predmeta i robe široke potrošnje)
Izbor mikrolokacije
Izbor šire lokacije za ovu fabriku je BiH tj Republika Srpska,a razlozi su:
BiH raspolaže dovoljnom količinom ruda gline koja je neophodna za proizvodnju
opekarskih proizvoda.
Povoljni klimatski uslovi.
Povoljan pristup resursima kao sto su: voda,razni vidovi energija,goriva i
povoljne cijene za date resurse.
Dovoljan procenat stručnog kadra na koji se može računati kao potencijalna radna
snaga, relativno povoljna radna snaga.
Uslovi privređivanja i troškovi sa stanovišta doprinosa i poreza, troškovi
zdravstvenih, servisnih usluga kao i sami troškovi života su relativno povoljni.
BiH je stabilna zemlja, što nam omogućuje dugogodišnje poslovanje bez straha od
nastanka finansijske krize, ratova itd.
BiH je na samom pragu ulaska u EU čime se otvara mogućnost plasiranja
proizvoda na evropsko tržište.
