SEMINARSKI RAD IZ SOCIOLOGIJE
SEMINARSKI RAD IZ SOCIOLOGIJE
Tema:
Tema:
SIRO
SIRO
MAŠTVO,DRUŠTVENA
MAŠTVO,DRUŠTVENA
IZOPŠTENOST,STRATEGIJA RAZVOJA SOCIJALNE
IZOPŠTENOST,STRATEGIJA RAZVOJA SOCIJALNE
ZAŠTITE U SRBIJI
ZAŠTITE U SRBIJI
Studenti:
Studenti:
Profesor:
Profesor:
Anja Marinkovi
Anja Marinkovi
ć 2013/12 Milan Miljević
ć 2013/12 Milan Miljević
Teodora Ostojić 2017/12
Teodora Ostojić 2017/12
Fakultet:
Fakultet za
medije i
komunikacije
Smer:
Departman za
socijalni rad
Adresa:
Karađorđeva 65
11000 Beograd,Srbija
Moderni svet se odlikuje velikim brojem siromašnih ljudi
Moderni svet se odlikuje velikim brojem siromašnih ljudi
koji žive u vrlo teškim uslovima, odnosno na granici ili
koji žive u vrlo teškim uslovima, odnosno na granici ili
ispod minimuma egzistencijalnih potreba. Siromaštvo
ispod minimuma egzistencijalnih potreba. Siromaštvo
podrazumeva da ljudi nisu u mogućnosti da na
podrazumeva da ljudi nisu u mogućnosti da na
odgovarajući način zadovolje neke od svojih potreba.
odgovarajući način zadovolje neke od svojih potreba.
Oni
Oni
nisu locirani samo u nerazvijenim-perifernim društvima,
nisu locirani samo u nerazvijenim-perifernim društvima,
već i u najrazvijenijim zemljama.
već i u najrazvijenijim zemljama.
U Srbiji je siromaštvo uzelo maha u poslednje dve
U Srbiji je siromaštvo uzelo maha u poslednje dve
decenije. Blokiranje promena u okolnostima rata,
decenije. Blokiranje promena u okolnostima rata,
međunarodnih sankcija i izolacije, sveopšte
međunarodnih sankcija i izolacije, sveopšte
kriminalizacije društva, masovnog propadanja
kriminalizacije društva, masovnog propadanja
stanovništva i niza drugih činilaca, imalo je naglašeni
stanovništva i niza drugih činilaca, imalo je naglašeni
učinak na društveno stratifikovanje. Pluralizovanje
učinak na društveno stratifikovanje. Pluralizovanje
političke elite 90-tih godina je najvećim delom
političke elite 90-tih godina je najvećim delom
zaustavljeno, jer je dotadašnja vladajuća grupacija
zaustavljeno, jer je dotadašnja vladajuća grupacija
političku dominaciju osiguravala i tako što je
političku dominaciju osiguravala i tako što je
onemogućavala ravnopravnost u izbornom takmičenju,
onemogućavala ravnopravnost u izbornom takmičenju,
potiskujući time nove pretendente na pod-elitne položaje.
potiskujući time nove pretendente na pod-elitne položaje.
Danas,12 godina posle te
Danas,12 godina posle te
ških 90tih godina,stanje se nije
ških 90tih godina,stanje se nije
mnogo promenilo,ali postoje neke izmene koje smo istakle
mnogo promenilo,ali postoje neke izmene koje smo istakle
i posebno analizirale.
i posebno analizirale.
Apsolutno sirmaštvo
Apsolutno sirmaštvo
zasniva se na ideji preživljavanja –
zasniva se na ideji preživljavanja –
osnovnih uslova koje treba ispuniti kako bi se održala fizička
osnovnih uslova koje treba ispuniti kako bi se održala fizička
zdrava egzistencija. Kada se govori o apsolutnom siromaštvu,
zdrava egzistencija. Kada se govori o apsolutnom siromaštvu,
govori se o ljudima koji nemaju dovoljno hrane, odeće i krov
govori se o ljudima koji nemaju dovoljno hrane, odeće i krov
nad glavom.
nad glavom.
Univerzalni standard podrazumeva da su standardi za ljudsko
Univerzalni standard podrazumeva da su standardi za ljudsko
održanje više ili manje isti za sve ljude istog životnog doba i
održanje više ili manje isti za sve ljude istog životnog doba i
iste telesne građe, bez obzira na to gde žive.
iste telesne građe, bez obzira na to gde žive.
Uobičajena tehnika za merenje apsolutnog siromaštva jeste
Uobičajena tehnika za merenje apsolutnog siromaštva jeste
određivanje
određivanje
granice siromaštva
granice siromaštva
, koje se zasniva na ceni
, koje se zasniva na ceni
osnovnih dobara koje su potrebne za ljudski opstanak u
osnovnih dobara koje su potrebne za ljudski opstanak u
određenom društvu. Korišćenje samo jednog kriterijuma za
određenom društvu. Korišćenje samo jednog kriterijuma za
određivanje siromaštva je problematično jer se ne uzimaju u
određivanje siromaštva je problematično jer se ne uzimaju u
obzir različite ljudske potrebe u okviru jednog i između više
obzir različite ljudske potrebe u okviru jednog i između više
društava.
društava.
Na primer, život je skuplji u nekim delovima zemlje a troškovi
Na primer, život je skuplji u nekim delovima zemlje a troškovi
života se razlikuju. Pojedinci koji se bave fizičkim radom imaju
života se razlikuju. Pojedinci koji se bave fizičkim radom imaju
veće potrebe za hranom nego recimo službenici koji posao
veće potrebe za hranom nego recimo službenici koji posao
obavljaju sedeći u zatvorenom prostoru.
obavljaju sedeći u zatvorenom prostoru.
Koncept relativnog siromaštva
Koncept relativnog siromaštva
se koristi jer ljudi smatraju
se koristi jer ljudi smatraju
da se ne može odrediti univerzalni standard. Relativno
da se ne može odrediti univerzalni standard. Relativno
siromaštvo, određuje siromaštvo u odnosu na ukupni
siromaštvo, određuje siromaštvo u odnosu na ukupni
standard koji preovladava u određenom društvu. Pogrešne
standard koji preovladava u određenom društvu. Pogrešne
pretpostavke su da su ljudske potrebe svuda identične. Ono
pretpostavke su da su ljudske potrebe svuda identične. Ono
što se smatra neophodnim u jednom društvu u drugom
što se smatra neophodnim u jednom društvu u drugom
može biti luksuz. Na primer u većini industrijalizovanih
može biti luksuz. Na primer u većini industrijalizovanih
zemalja vodovod, toalet i redovno kozumiranje voća i
zemalja vodovod, toalet i redovno kozumiranje voća i
povrća smatraju se neophodnim za zdrav život; Za ljude koji
povrća smatraju se neophodnim za zdrav život; Za ljude koji
žive bez takvih pogodnosti moglo bi se reći da žive u
žive bez takvih pogodnosti moglo bi se reći da žive u
siromaštvu. Međutim, kako se društva razvijaju tako se
siromaštvu. Međutim, kako se društva razvijaju tako se
menja i shvatanje relativnog siromaštva. Što društva postaju
menja i shvatanje relativnog siromaštva. Što društva postaju
bogatija, standardi relativnog siromaštva se povećavaju.
bogatija, standardi relativnog siromaštva se povećavaju.
Ranije su se automobil, frižider, centralno grejanje i telefon
Ranije su se automobil, frižider, centralno grejanje i telefon
smatrali luksuznom robom, a u današnje doba se shvataju
smatrali luksuznom robom, a u današnje doba se shvataju
neophodnim za vođenje normalnog i aktivnog života.
neophodnim za vođenje normalnog i aktivnog života.
Kritičari upozoravaju da korišćenje koncepta relativnog
Kritičari upozoravaju da korišćenje koncepta relativnog
siromaštva skreće pažnju sa činjenica da su najsiromašniji
siromaštva skreće pažnju sa činjenica da su najsiromašniji
članovi društva danas mnogo imućniji nego ranije.
članovi društva danas mnogo imućniji nego ranije.
-Na osnovu podataka Ankete o potrošnji domaćinstva, najveći
-Na osnovu podataka Ankete o potrošnji domaćinstva, najveći
procenat siromašnih u 2008. godini je u kategoriji nezaposlenih
procenat siromašnih u 2008. godini je u kategoriji nezaposlenih
– 19,3%.
– 19,3%.
- Procenat siromašnih u gradskim područjima je niži nego u
- Procenat siromašnih u gradskim područjima je niži nego u
ostalim područjima.
ostalim područjima.
-Najveći broj siromašnih nalazimo u kategorijama dece do 13
-Najveći broj siromašnih nalazimo u kategorijama dece do 13
godina i kod najstarijeg stanovništva – stari 65 godina i više
godina i kod najstarijeg stanovništva – stari 65 godina i više
10,1%.
10,1%.
