SPROVODNA TKIVA
Sprovodna tkiva vrše
transport materija
. Postoje dve
vrste: ksilem i floem.
Ksilem je sprovodno tkivo koje provodi vodu i
mineralne materije. Izgrađen je od
traheja i traheida
– fuzija
mrtvih ćelija. Floem je sprovodno tkivo koje provodi organske
materije. Građen je od
sitastih cevi i ćelija pratilica
koje su
žive ćelije. Ksilem i floem su organizovani u provodne
snopiće.
SEKRETORNA TKIVA luče različite materije. Sekret
biljka izlučuje u spoljašnju sredinu ili sakuplja unutar tela.
Sekret može, na primer, svojim mirisom privlačiti oprašivače
ili može biti otrovan i odbijati biljojede.
BILJNA TKIVA
Tkivo je skup ćelija iste građe, funkcije i porekla.
Biljno telo grade
tvorna
i
trajna
tkiva.
TVORNA TKIVA
Tvorna tkiva izgrađena su od ćelija koje se stalno dele.
Ova tkiva nalaze se u biljci u posebnim zonama –
meristemima
. Ćelije meristema su sitne, gusto zbijene, sa
velikim jedrom, gustom citoplazmom bez vakuola i bez
plastida.
Prema položaju u biljci, tvorna tkiva se dele na: vršna,
bočna, umetnuta i tvorna tkiva rana.
Vršni meristemi su
vegetaciona kupa korena
(na vrhu
korena) i
vegetaciona kupa izdanka
(na vrhu izdanka). Radom
ovih meristema
biljka raste
u visinu.
Bočni meristemi su
kambijum
i
felogen
. Deobama
njihovih ćelija
biljka deblja
.
TRAJNA TKIVA
Trajna tkiva nastaju od tvornih tkiva. Izgrađena su od
ćelija čija je građa prilagođena obavljanju neke posebne
funkcije u biljci: fotosintezi, transportu materija, apsorpciji
vode i soli, skladištenju materija, zaštiti biljke, potpori biljke.
Trajna tkiva se prema složenosti dele na
prosta
i
složena
. Prosta su izgrađena od jednog tipa ćelija, a složena od
više tipova ćelija.
PROSTA TRAJNA TKIVA
Prosta trajna tkiva su osnovno (parenhimsko) tkivo i
mehaničko tkivo.
OSNOVNO TKIVO izgrađeno je od krupnih ćelija sa
tankim ćelijskim zidom, i velikom vakuolom u citoplazmi. U
osnovno tkivo spadaju rizodermis, hlorenhim i parehnim za
skladištenje materija.
Rizodermis se nalazi na površini korena. Njegove ćelije
imaju izraštaje – korenske dlake. Ovo tkivo vrši
apsorpciju
vode i soli
iz zemljišta.
Hlorenhim je tkivo koje se nalazi u listovima i zelenim
stabljikama. Njegove ćelije su bogate hloroplastima i vrše
fotosintezu
.
Parenhim za skladištenje materija
skladišti rezervne
materije
: skrob, proteine i masti. Nalazi se u semenima,
plodovima, krtolama, lukovicama, u srži stabla i u korenu.
MEHANIČKO TKIVO ima
potpornu ulogu
. Postoje
dva tipa mehaničkog tkiva: kolenhim i sklerenhim.
Kolenhim je izgrađen od živih ćelija sa neravnomerno
zadebljalim ćelijskim zidovima.
Sklerenhim grade mrtve ćelije sa ravnomerno
zadebljalim ćelijskim zidovima.
SLOŽENA TRAJNA TKIVA
U ova tkiva spadaju pokorična tkiva, sporovodna tkiva i
sekretorna tkiva.
U POKORIČNA tkiva spadaju epidermis, peridermis i
mrtva kora. Njihova uloga je
zaštitna
.
Epidermis je površinsko tkivo listova i mladih stabljika.
Izgrađen je od epidermalnih ćelija, trihoma i stominog aparata.
Epidermalne ćelije su gusto zbijene, sa zadebljalim
spoljašnjim zidovima. Na površini epidermisa je zaštitni sloj –
kutikula. Trihome su ćelije sa izraštajima.
Stomin aparat izgrađen je od dve ćelije zatvaračice
pasuljastog oblika između kojih je otvor – stoma, i ćelija
pomoćnica. Stomin aparat služi za odavanje viška vode –
transpiraciju
, i za
razmenu gasova
.
Peridermis i mrtva kora su pokorična tkiva na
višegodišnjim granama i stablima.
