Akvizicije i preuzimanje korporacija
SPECIJALISTIČKI RAD
4
APSTRAKT:
Kupovina, prodaja ili pripajanje u pravo vrijeme ne garantuje siguran poslovni uspjeh, ali je
bitan preduslov. Postupci pregovaranja u slučaju da je riječ o akviziciji mogu biti dugi i iscrpni. Da
bi konačan ishod akvizicije urodio plodom nad kompanijom koja se preuzima neophodne su
iscrpne finansijske analize. Tek nakon dugog pred-akvizicionog perioda, moguće je postupkom
akvizicije generisati dobit, obzirom da akvizicija predstavlja poslovnu kombinaciju.
Akvizicije nude preduzećima prečicu do njihovih strateških ciljeva, ali ovaj postupak ima
svoju cijenu. Četiri osnovna koraka kod akvizicija: utvrđivanje motiva za akviziciju,
identifikovanje i procjena ciljnog preduzeća, strukturiranje i plaćanje sticanja i korak koji je često
najteži – omogućiti da akvizicija funkcioniše nakon okončanja.
Ključne riječi:
preuziamanje, dobit, strategije, anliza
ABSTRACT:
Buying, selling or merging at the right time, does not guarantee a safe business success, but
it is an essential prerequisite. Negotiation procedures in the event that the terms of the acquisition
can be long and detailed. With the final outcome of the acquisition of the company bear fruit that
takes the necessary detailed financial analysis. It was only after a long period before the acquisition,
the acquisition process can generate profits, given that acquisition is a business combination.
Acquisitions offer companies a shortcut to their strategic objectives, but this procedure has
its price. The four basic steps of acquisition: determining motives for acquisition, identification and
estimation of the target businesses, structuring the acquisition and payment and final step is often
the hardest - to allow the acquisition to works after completion.
Keywords:
acquisition, profit, strategic, analysis
5
UVOD:
Predmet istraživanja:
Kada dva preduzeća kombinuju svoje aktivnosti, ta kombinacija može biti u obliku
akvizicije (koja se naziva i preuzimanje, sticanje ili pripajanje) ili merdžera (koji se takođe naziva
spajanje). Osnovna svrha svake kombinacije treba da bude povećanje bogatstva akcionara, a takvo
povećanje obično proističe iz efekata sinergije.
U savremenim tržišnim privredama dolazi do brzih promjena u tržišnim strukturama na
makro nivou i do potrebe da kompanije i finansijske institucije vrše stalna, a često i radikalna
prilagođavanja kako bi zadržale ili poboljšale svoje performanse.
Svrha i cilj istraživanja:
Sagledati i utvrditi stepen uspješnosti merdžera i akvizicija korporacija uz
objašnjenje faktora koji su uticali na uspješnost/neuspješnost.
Upoznati se sa procesima i fazama akvizicijama kao i sa finansijskom analizom
akvizicija.
Objasniti pojedine akvizicije u bankama kao i predstaviti određene poznate akvizicije u
svijetu.
Struktura rada:
Specijalistički rad se sastoji iz uvoda i pet poglavlja. U uvodu je opisan predmet rada, kao i
njegova svrha i cilj istraživanja.
U prvoj glavi su definisane akvizicije, njihovi ciljevi i strategije, motivi za spajanje kao i
ukratko o merdžerima, preuzimanju, javnoj ponudi i odbrani.
U drugoj glavi će biti riječi o procesu i fazama akvizicije, nešto o kapitalnom budžetiranju
kao i vrstama međunarodnih spajanja i akvizicija.
U trećoj glavi ću predstaviti finansijske analize korporativnih akvizicija.
U četvrtoj glavi će biti riječi o merdžerima i akvizicijama u bankama.
U petoj glavi primjeri akvizicija u svijetu.
7
Kod prijateljske akvizicije menadžeri ciljnog preduzeća odobravaju akviziciju i u nekim
slučajevima sami je traže. Kod neprijateljske akvizicije menadžment ciljnog preduzeća ne želi da se
izvrši akvizicija. Preduzeće sticalac nudi cijenu veću od tržišne cijene akcija ciljnog preduzeća prije
sticanja i poziva akcionara ciljne kompanije da mu prodaju svoje akcije po toj cijeni. I kod
prijateljske i kod neprijateljske akvizicije, razlika između cijene akvizicije i tržišne cijene prije
akvizicije naziva se
premija akvizicije.
Slika 2. Klasifikacija akvizicija
2
2
Damodaran A.2007,Korporativne finansije;MODUS,Podgorica,p 836
