UVOD
U starom Rimu nastaju prvi moderni oblici pravnih lica. Grocijus je u
srednjem veku prvi upotrebio izraz: “pravno lice” kako bi time označio
tadašnja udruženja i korporacije.
Razvojem privrede u XIX veku raste značaj pravnih lica. Dalja evolucija širi
pojam pravnih lica na razne ustanove, zadužbine i udruženja.
Postepeno se razvija shvatanje države i njenih teritorijalnih jedinica kao
pravnih lica. Savremeni pojam pravnog lica ukljucuje i političke stranke,
sindikate, itd.
Pravno lice predstavlja subjekt prava bez sposobnosti da neposredno vrši
svoja ovlašćenja i obaveze, već njegovi organi postupaju kao njegovi
zastupnici.
2
Pojam pravnog lica
Pravno lice je društvena tvorevina, sačinjena od ljudi i imovine, kojoj je kao
nerazlučivoj celini, priznato svojstvo subjekta prava. Pravno lice nije
stvarno, živo lice, već društvena tvorevina kojoj pravni poredak priznaje
svojstvo subjekta prava (i društvene tvorevine mogu imati jednu jedinstvenu
volju koja predstavlja osnovu njihovog subjektiviteta).
Pravna lica predstavljaju tvorevine koje predstavljaju centar interesa i
delatnosti ljudi, raspolazuci ovlašćenjima i obavezama koje odgovaraju
njihovoj prirodi i cilju zbog koga su stvorene.
Glavni elementi pravnog lica su:
-cilj
-sredstva
-članstvo
-organi
-statut
-jedinstvenost i
-identitet.
Pravna lica se osnivaju radi različitih ciljeva koji mogu biti politički,
ekonomski, prosvetni, zdravstveni, državni, itd. Ciljevi pravnog lica moraju
biti pravno dopušteni. Organi rukovode pravnim licem, predstavljaju ga,
stiču, menjaju i gase pravne obaveze i ovlašćenja. Tri osnovna uslova za
sticanje svojstva pravnog lica su:
- imovina,
- pravno dopušteni ciljevi
- pravni sistem priznaje da je nosilac prava i obaveza
3
