3
1. UVOD
U prirodi se voda veoma retko nalazi u potpuno čistom stanju. U toku
njenog prirodnog kruženja u njoj se rastvaraju pojedini gasovi, razne
mineralne,radioaktivne materije,mikroorganizmi i razne druge nečistoće. U toku
proticanja površinskih voda kroz zemljište u nju dospevaju različite materije
koje se dalje transportuju. Što se zagađenja voda tiče, govorimo o površinskim i
o podzemnim vodama, jer su i jedne i druge podložne zagadenju, medusobno su
povezane i izuzetno značajne za živi svet. Njihovo zagađenje nastaje
prevashodno kroz ispuštanje otpadnih materija iz raznih industrijskih procesa,
potom od komunalnih otpadnih voda, kroz spiranje otpadnih materija i kroz
termalno zagadenje. Izvori zagađenja voda svrstavaju se u dve
kategorijeitačkasti i netačkasti (rasuti, difuzni) izvori zagađenja.
Tačkasti izvori zagađenja
Ovi izori zagađenja se javljaju kada se zagađujuće materije direktno ispuštaju
kroz cevi ili kanale u recipijente, odnosno reke i jezera. Primer ovakvog
zagađenja je ispuštanje otrovnih hemikalija direktno u vodotok putem cevovoda.
Netačkasti izvori zagađenja
Oni se javljaju kada se zagadujuće materije ispiraju u vodotoke, na primer kada
đubriva sa polja odlaze u vodotok spiranjem poljoprivredne površine. Dok se prva
kategorija izvora može lako pratiti i kontrolisati, druga predstavlja rasuti izvor
zagađenja, koji je teže otkriti i sa njim se boriti. Otpadne vode po svom poreklu
delimo na četiri kategorije:sanitarne (fekalne), industrijske, atmosferske i
infiltracione.
5
Tabela 1. Katastar zagađivača na području severnog dela Kosova
i Metohije, sa aspekta industrije
Kat.
broj
Naziv zagađivača
Karakteristike
zagadivača
Napomena
Mesto izlivanja
1
drvoprerađivačka insustrija
"Simpo", Ugljare
mravlja kiselina,
lepak, lak
povremeno
zagađenje
Reka Ibar
2
rudnik, Stari Trg rudničke
vode
zagađenje teškim
metalima
stalno
zagadenje
Barska reka
3
flotacijska deponija,
Žarkov potok
kompleksno
hemijsko zagadenje
povremeno
zagadenje
Žarkov potok
4
jalovište Gornje polje,
Zvečan
kompleksno
hemijsko zagadenje
stalno
zagađenje
reka Ibar
6
jalovište "Žitkovac", selo
Žitkovac
kompleksno
hemijsko zagađenje
stalno
zagadenje
reka Ibar
7
rudničke vode
Kopaoničkog rudnika
"Jelakce"
kompleksno
hemijsko zagađenje
teškim metalima
povremeno
zagadenje
Dobravska reka
8
rudničke vode
Kopaoničkog rudnika
"Žuta prla"
kompleksno
hemijsko zagadenje
teškim metalima
povremeno
zagadenje
Leposavska
reka
9
rudničke vode
Kopaoničkog rudnika
"Koporić"
kompleksno
hemijsko zagadenje
teškim metalima
povremeno
zagadenje
Leposavska
reka
10
flotacija Leposavić
hemijsko zagadenje
teškim metalima
stalno
zagadenje
Tvrdanska reka
11
jalovište Leposavić, Staro
Gonje polje Novo
Bostanište
kompleksno
hemijsko zagadenje
stalno
zagađenje
reka Ibar
12
rudničke vode rudnika
Crnac - potkop Gnježdane
Kom. hemijsko
zagadenje teškim
metalima
stalno
zagadenje
reka Jošanica
13
rudničke vode
Kopaoničkog rudnika
"Belo Brdo"
kompleksno
hemijsko zagadenje
teškim metalima
stalno
zagadenje
Drenska reka
6
U cilju detaljnijeg upoznavanja sa zagađivačima i zagađujućim materijama u
opštini Leposavić, dat je kratak opis pojedinih zagadivača i zagađujućih materija:
