SADRŽAJ
UVOD..................................................................................................................................3
1. RAZVOJ INSTITUTA PREDUGOVORNE ODGOVORNOSTI............................4
1.1. Nastanak odgovornosti...............................................................................................5
1.2. Vrste ogovornosti za štetu.......................................................................................... 7
1.3. Predugovorna odgovornost prema ZOO-u..............................................................8
ZAKLJUČAK..................................................................................................................11
LITERATURA.................................................................................................................12
kako u ugovornoj, tako i u predugovornoj fazi. Član 4. Zakona o obligacionim odnosima, je
upravo u vezi s predugovornom odgovornošću.
1. RAZVOJ INSTITUTA PREDUGOVORNE ODGOVORNOSTI
Nijedna analiza predugovorne odgovornosti ne može proći a da se ne spomene jedan od
najznačajnijih pravnika 19. vijeka - Rudolph Jhering i njegova doktrina o culpa in
contrahendo. Bit je te doktrine da se od budućih ugovornih strana zahtijeva da je
predugovorna odgovornost jedan od instituta koji je u novom Zakonu o obveznim odnosima
dobio svoje novo ruho bivajući u tom smislu usklađen s tzv.
Landovim načelima.
Treba prvo objasniti koji je bio glavni razlog nastanka Jheringove doktrine. Naime,
znamo da u pitanju odnos između volje i očitovanja kod pravnih poslova postoje tri teorije.
Prema teoriji očitovanja, među stranama vrijedi ono što se očitovalo bez obzira na to što se
htjelo, dok je prema teoriji volje bitno ono što se htjelo, a ne ono što se očitavalo.
Međutim, danas je važeća teorija povjerenja prema kojoj se u pravilu uvažava ono
što se očitavalo, a tek u slučaju spora ispituje se i pod određenim pretpostavkama uvažava
ono što se htjelo. S druge strane, u Jheringovo vrijeme prevladavala je teorija volje, što ga je
nagnalo da ovom doktrinom ispravi neke njene neprihvatljive učinke. Naime, njegova je
pažnja bila usmjerena na sljedeće tri situacije: odgovornost osobe u zabludi nakon pobijanja
ugovora, odgovornost punomoćnika bez punomoći te odgovornost u slučaju prodaje
nepostojeće stvari.
Zbog toga, iako se Jhering smatra osnivačem doktrine culpa in
contrahendo domet njegovog promišljanja bio je puno uži od onoga što danas smatramo
predugovornom odgovornošću. Ukazujući na dominantnost teorije volje u njegovo vrijeme
pokazali smo da je u žarištu Jheringova interesa bila odgovornost u slučaju ništetnosti ili
pobojnosti ugovora, dok danas pod tom odgovornošću prije svega mislimo na pregovore i
odgovornost za ponašanje u pregovorima (koje je protivno načelu savjesnosti i poštenja).
Civilnopravna odgovornost
zasniva se na opštoj zabrani nanošenja štete drugomu.
Ko povrijedi tu opštu pravnu dužnost, ponaša se protupravno, čini delikt i zato odgovara za
uzrokovanu štetu, tj. između osobe koja je štetu uzrokovala i one koja je štetu pretrpjela
