Viša poslovno-tehnička škola u Užicu
SEMINARSKI RAD IZ SOCIOLOGIJE
TEMA: HARIZMA VOĐE
Sadržaj:
1. Harizma i harizmatične vođa
3
2. Vođa i autoritet
4
3. Harizmatične verske vođe
5
4. Primer harizmatičnog verskog vođe –Asahara Shoko i sekta Aum Shinrikyo 6
5. Harizmatične političke vođe
7
6. Primer harizmatičnog političkog vođe – Adolf Hitler i Nacistički pokret
7
7. Harizmatični vođa danas
11
8. Zaključak
12
9. Literatura
13
2
Sam harizmatičan vođa po Veberu je jedinstven po sposobnostima da kod ljudi
razvije snažne emocije, snažnog je duha i dosta liči na Ničeovog natčoveka
Übermensch
.
Prvo postoje dve vrste harizmatičnih vođa:
1.
verske vođe, pogotovu kada govorimo o novonastalim verskim
pokretima kao što su Jehovini svedoci, Hare Krišna ...
2.
političke vođe, gde se kao markantni primeri mogu izdvojiti:
Aleksandar Makedonski, Julije Cezar, Napoleon Bonaparta, Vladimir
Iljič Lenjin, Josif Vasirjonovič Staljin, Adolf Hitler, Josip Broz TITO,
Fidel Kastro itd...
2. Vođa i autoritet
Reč vođa je nastala od glagola
vodititi
i imenuje osobu koja vodi. Sociološki, reč
vođa
, označava pojedinaca, koji shvatanja i ponašanja većeg broja ljudi usmerava u
pravcu određenih političkih ciljeva.
Kakve kvalitete treba da poseduje vođa? Prvo i osnovno je da se članovi zajednice
pokore vođi, što znači da prihvate njegova naređenja i da ih izvrše. Odavde prizilazi novo
pitanje kako naterati podanike da izvrše naređenje? Snagom volje – autoritetom.
Autoritet
, je reč koja vuče poreklo od latinske reči
Auctoritas
što znači ugled. Slično
značenje ima i danas u francuskom jeziku (
Autorite
– ugled, uticaj, nadmoćnost ili zakon
koji je na snazi)
, i na engleskom (
Authority
– vlast, uticaj, ugled, ovlašćenje)
U sociologiji prvi je termine Vođa i Autoritet povezao Maks Veber stvorivši
podelu autoriteta, pa tako po M. Veberu postoje:
1. Pravno – racionalni autoritet koji se zasniva na identifikacija autoriteta sa
institucijama.
2. Tradicionalni autoritet koji se zasniva na dugotrajnom ponavljanu ponašanja iz
prošlosti.
3. Harizmatski autoritet koji se zasniva na verovanju društva da pojedinac poseduje
sposobnost kojima se mogu prevazići teškoće u kojima se društvo nalazi.
Svaki od ovih autoriteta je povezan sa određenim tipovima vođa:
1. Pravno – racionalni autoritet je tip autoriteta koji poseduju vladari u monarhijama
i verski poglavari kao što su Papa u katoličkoj crkvi, Patrijarh u pravoslavnoj ili Ajtolah
kod Šita u Iranu.
2. Tradicionalni autoritet takođe poseduju vladari u morahijama pogotovu u danas
kada u modernim evropskim monarhijama vladari nemaju nikakvu stvarnu vlast.
Grupa autora, “Sociološki leksikon”, Savremena Administracija, Beograd, 1982.godina, str.18
Milan Vujaklija, “Leksikon stranih reči i izraza”, Prosveta, Beograd, 1980.godina, str.91
Živojin Simić, “Englesko Srpski rečnik”, BIGZ, Beograd, 1995.godina, str. 30
4
