ALFA UNIVERZITET
FAKULTET ZA TRGOVINU I BANKARSTVO
SEMINARSKI RAD
Predmet: Menadžment turizma i ugostiteljstva
Tema:
Upravljanje propagandom u turističkim organizacijama
Mentor: Student:
Doc.dr.Ana Živković Marija Mišić
br.indeksa 162/13
Beograd, 2014. god.
Sadržaj:
UVOD.................................................................................................................1
1. Pojam i karakteristika turističke propagande................................................2
2. Istraživanje tržišta.........................................................................................4
3. Vrste turističke propagande .........................................................................5
4. Planiranje turističke propagande...................................................................7
5. Sredstva turističke propagande......................................................................8
5.1.Grafička sredstva..........................................................................................9
5.2.Oglasna sredstva.........................................................................................10
5.3.Projekciona sredstva....................................................................................12
5.4.Prostorno-plastična sredstva........................................................................12
5.5.Propagandna na mestu prodaje....................................................................12
5.6.Direktna propaganda/direktan marketing....................................................13
ZAKLJUČAK....................................................................................................16
LITERATURA..................................................................................................17
1. POJAM I KARAKTERISTIKA TURISTIČKE PROPAGANDE
Prvi oblici širenja određenih ideja u smislu propagande mogu se sresti još u starom
veku tj. Rimskoj imperiji. Međutim, tek u 17. veku dolazi do pojave i samog termina
''propaganda''. Naziv propaganda se vezuje za latinski glagol ''propare'', što označava širenje,
tj. rasprostiranje ili razmnožavanje. 1622. godine, na osnovu naredbe Grgura XV, osnovana
je posebna organizacija za širenje vere. Zvala se «Sacra Congregatio De Propagande Fide», a
kasnije je označavana skraćenicom «propaganda». Ovaj izraz je starijeg datuma, a
propaganda u današnjem smislu reči je pojava novijeg vremena i u široj je upotrebi između
dva svetska rata, a posebno u periodu posle Drugog svetskog rata.
1
Propaganda nastaje sa pojavom robne proizvodnje i njen razvojni put se posmatra sa
razvojem ovog oblika proizvodnje.
Osnovu svakog propagandnog delovanja predstavlja uticaj na individuu u cilju
širenja, tj. rasprostiranja određenih ideja, odnosno podsticanja na konkretnu akciju. Ovo
delovanje je pre svega psihološko, s ciljem da se izazove promena koja će inicirati određenu
konkretnu akciju.
U sklopu sredstava i mera poslovne i turističke politike propaganda jeznačajan instrument.
Problematika turističke propagande je vrlo obimna i složena,tj. propagandu kao takvu treba
posebno i svestrano izučavati. Polazeći od mestaturističke propagande u ovom radu i
činjenice da se u okviru velikog broja posebnihradova izučavaju opšti principi politike
privredne propagande, u ovom radu ćemoobraditi samo neke od značajnih specifičnosti
turističke propagande.
2
Propaganda se koristi u različitim oblicima društvenih pojava i odnosa, u cilju širenja
raznih vrsta političkih, kulturnih, ideoloških, obrazovnih, humanitarnih i raznih drugih ideja,
ili pak na ekonomskom polju, u cilju ostvarenja određenih ekonomskih rezultata. Ona se
koristi i u ekonomskoj i vanekonomskoj oblasti.
Turistička propaganda u osnovi koristi ekonomsku oblast, mada se u određenim
slučajevima koriste i ostali oblici propagande. Ekonomska propaganda na turističkom tržištu
se u osnovi ne razlikuje od ekonomske propagande namenjene nekom drugom tržištu.
Budući da je turizam u početnoj fazi, mnogi problemi ostaju nedorečeni, pa se propagiranje
na turističkom tržištu čini jednostavno. Međutim, s obzirom na visoke troškove koje ima
turista, potrebna je jaka motivisanost da bi se aktivno moglo uticati na turističko tržište.
Značaj turističke propagande treba posmatrati pre svega sa tržišnog stanovišta, tj. sa
stanovišta borbe velikog broja turističkih zemalja i preduzeća na strani tražnje turističkog
tržišta, u cilju pridobijanja potrošača. Nosioci turističke propagande u turizmu su po pravilu
1
http://studenti.rs/skripte/turizam-ugostiteljstvo/turisticka-propaganda/
2
http://www.scribd.com/doc/120004147/turisticka-propaganda#scribd
oni subjekti koji su neposredno ili posredno zainteresovani za razvoj turizma. To mogu da
budu razna preduzeća turističke privrede, nosioci turističke politike u turističkim mestima,
regionima i zemljama, a u nekim slučajevima i određene organizacije ili organi na širem
međunarodnom planu. Zaključak je da je ekonomski interes nosilaca turističke propagande
osnova za određivanje njihovog kvalitativnog i kvantitativnog učešća u vođenju politike i
finansiranju turističke propagande. Gotovo sve zemlje ulažu velika materijalna sredstva u
propagandu turizma, jer turizam uz kulturnu i socijalnu misiju predstavlja značajan
ekonomski faktor privredne delatnosti. Kao svaka industrija, i turizam radi ostvarenja
dobitka angažuje celi niz delatnosti, počevši od turističkih društava, agencija, organizacija,
ugostiteljskih, transportnih i drugih uslužnih organizacija do kulturnih ustanova i drugih
društvenih organizacija. Ali, bez obzira na raznovrsnost turističkih atrakcija i znamenitosti,
propaganda svake zemlje mora biti jedinstvena i celovita, jer tada stvara povoljnije i
pozitivnije raspoloženje turista u inostranstvu i delotvornija je. Strani turista mora steći
utisak dobro smišljene i usklađene propagandne kampanje. To naravno ne isključuje
samostalne propagandne akcije pojedinih mesta, hotela i dr.
Sveobuhvatno definisanje pojma turističke propagande, bez obzira ko se javlja kao
njen nosilac, otežano je i teškoćama koje se javljaju u definisanju privredne propagande
uopšte.
Propaganda predstavlja smišljeno delovanje na pojedinca i njegovu psihu sa ciljem da se
izazovu odredjeni uticaji i promene i da iz toga proizađe željeni postupak tog pojedinca. Sam termin
“propaganda’’ potiče od latinske reči “propagare’’, sto u prevodu znači širenje, rasprostrajivanje.
3
Specifičnosti turizma kao delatnosti i turističke, odnosno poslovne politike na makro
i mikro nivou, isto tako utiču na određivanje sadržaja i pojma turističke propagande.
Delovanje ekonomske propagande namenjene turističkom tržištu i delovanje u smislu
propagiranja turizma zajedno označavaju pojam pod imenom turistička propaganda.
Turistička propaganda svaka je delatnost koja pomoću dobro organizovanih i
smišljenih propagandnih akcija ima svrhu da pridobije i privlači turiste da posete neku
zemlju, područje, mesto. Ona, nije nikada sama sebi cilj, nego je uvek instrument za
postizanje ciljeva određene politike. Da bi se mogla smatrati propagandom u pravom smislu,
ona mora biti smišljena delatnost, koja posebnim metodama i sredstvima nastoji da najpre
privuče pažnju na njihovu odluku da se posluže ovim uslugama ili dobrima koja nudi
spomenuta ponuda. Predstavlja jedan od instrumenata poslovne ili turističke politike za
ostvarivanje određenih ciljeva koje nosioci politike treba prethodno da definišu. To znači da
su akcije turističke propagande prethodno smišljene, tj. svesno određene u odnosu na ciljeve.
Sredstva i metode kojima se služi turistička propaganda zajednički su svim oblicima
privredne propagande, ali su prilagodjeni specifičnim zahtevima nosilaca poslovne i
turističke politike da se privuče pažnja što šireg kruga potencijalnih turista, tj. onog dela
stanovništva koje ima objektivne uslove da se uključi u turistička putovanja.
3
Dr. Ognjen Bakić,2005, Marketing u turizmu, Dr. Krunoslav Čačić,2007, Ekonomika turizma.
