VISOKA ŠKOLA STRUKOVNIH STUDIJA ZA
MENADŽMENT U SAOBRAĆAJU
NIŠ
Predmet:
Upravljanje javnim sektorom
SEMINARSKI RAD
TEMA: UTICAJ DRŽAVE NA POSLOVANJE JAVNIH PREDUZEĆA
Mentor:
Student:
doc. dr Milan Stanković
Jovica Dimitrijević
indeks: MS 191-P/2011
obezbedi funkcionisanje sistema rezultirali su dolaskom na granicu prezaduženosti i
države i privrede i povećanja rizika servisiranja obaveza i države i privrede.
2 Pojam i oblici javnih preduzeća
Prema opštem poimanju, ali i praktičnoj i uslovnoj podeli društva tradicionalno
razlikujemo javni i privatni sektor. U javnom sektoru su,pored državne,pokrajinske, i
opštinske (gradske) uprave i njihovih upravnih institucija,takođe i javne službe. Pored
klasičnih državnih ustanova, postoje i ustanove u oblasti tzv. vanprivrednih, tj. društvenih
delatnosti.
S druge strane,u delu privrednih delatnosti,kako od nacionalnog tako i lokalnog
značaja,organizuju se i postoje javna preduzeća. Organizuje ih država ili opštine,a u
skladu sa posebnim zakonom o javnim preduzećima i obavljanju delatnosti od opšteg ili
javnog interesa.
Pod javnim preduzećem podrazumevamo preduzeće koje obavlja delatnost od opšteg
interesa, a koje osniva država,tj. jedinica lokalne samouprave.
Ove velike (državne) delatnosti obavljaju javna preduzeća na nivou cele Republike,a
mogu ih obavljati i drugi oblici privrednih društava ili preduzetnici,ako im nadležni organ
poveri obavljanje te delatnosti. Javno preduzeće osniva Republika Srbija, a prava
osnivača ostvaruje Vlada Republike Srbije.
Javno preduzeće za obavljnje komunalne delatnosti, tj. delatnosti od značaja za
funkcionisanje jedinice lokalne samouprave, osniva jedinica lokalne samouprave,
određujući delatnost kao komunalnu na osnovu Zakona o komunalnim delatnostima i
Zakona o javnim preduzećima. Opštinska ili gradska javna komunalna preduzeća
osnivaju se za delatnosti:
prečišćavanja i distribucije vode
prečišćavanje i odvođenje atmosferskih i otpadnih voda
proizvodnja i snabdevanje parom i toplom vodom
prevoz putnika u gradskom saobraćaju
održavanje čistoće u gradovima i naseljima u opštini
uređenje i održavanje parkova,zelenih i rekreacionih površina
4
održavanje ulica,puteva i drugih javnih površina u gradovima i drugim naseljima i
javna rasveta
održavanje deponija
uređenje i održavanje grobalja i sahranjivanje
Tako su po potrebi osnovana i javna stambena preduzeća u opštinama i gradovima za
održavanje zajedničkih delova kolektivnih stambenih zgrada. Osnivački akt javnog
preduzeća sadrži naročito odredbe oiosnivačkom kapitalu; pravima,obavezama i
odgovornostima preduzeća i osnivača u obavljanju delatnosti od opšteg interesa. Javno
preduzeće osniva se i posluje u cilju:
obezbeđenja trajnog obavljanja delatnosti od opšteg interesa i urednog
zadovoljavanja potreba korisnika proizvoda i usluga
razvoja i unapređenja obavljanja delatnosti od opšteg interesa
obezbeđivanja tehničko-tehnološkog i ekonomskog jedinstva sistema i
usklađenosti njegovog razvoja
sticanje dobiti
ostvarivanje drugih zakonom uređenih interesa.
Javna preduzeća,drugi oblici privrednih društava i preduzetnik mogu da otpočnu
obavljanje delatnosti od opšteg interesa kad nadležni državni organ utvrdi da su ispunjeni
uslovi za obavljanje te delatnosti u pogledu:
tehničke opremljenosti
kadrovske osposobljenosti
zaštite na radu
zaštite i unapređenja životne sredine i drugih uslova pripisanih određenim
zakonom.
Drugi oblici privrednih društava i preduzetnik mogu da otpočnu obavljanje delatnosti od
opšteg interesa ako imaju zaključen ugovor o pravima i obavezama u obavljanju
delatnosti od opšteg interesa. Taj ugovor sadrži naročito odredbe o:
5
