INFOTEH-JAHORINA Vol. 10, Ref. F-7, p. 932-936, March 2011.
932
OpenERP - ERP OPEN SOURCE RJEŠENJE
OpenERP - ERP OPEN SOURCE SOLUTION
Olivera
Jankovi
ć
,
ORAO a.d., Bijeljina
Sadržaj
–
ERP sistemi su vrlo složena ali i vrlo fleksibilna rješenja jer nude programske module
koji se mogu "slagati" u skladu sa potrebama. Pored skupih komercijalnih rješenja
(SAP,Oracle,..) i njihove zna
č
ajne zastupljenosti postoje i tzv. open source rješenja koja zaslužuju
pažnju. U ovom radu bi
ć
e ukratko predstavljen OpenERP, ERP sistem otvorenog koda.
Klju
č
ne rije
č
i
: ERP, OpenERP, integracija poslovnog sistema, open source softver
Abstract
-
ERP systems are very complex and very flexible solutions, offering software modules
that can "get along" in accordance with needs. Besides the expensive commercial solutions (SAP,
Oracle, ..) and their significant presence there and so. open source solutions that deserve
attention. This paper briefly presented OpenERP, open source ERP system.
Key words
: ERP, OpenERP,
integration of business systems, open source software
1. UVOD
Poslovanje u modernim prilikama traži brze reakcije na
zahtjeve kupaca i korisnika; jedan od na
č
ina pravljenja baze
zadovoljnih korisnika jesu ERP paketi. I dok se ogromne
firme, koje razvijaju takve pakete obra
ć
aju samo drugim
ogromnim firmama – jer njihova ERP rješenja znaju koštati
više nego ve
ć
ina malih preduze
ć
a – mala i srednja preduze
ć
a
su osu
đ
ena da koriste usluge drugih malih firmi koje razvijaju
neslobodan softver sumnjive kvalitete, sa lošom podrškom.
Postoji vjerojatno
ć
a da
ć
e u nekom trenutku firma koja je
razvila softver propasti
č
ime
ć
e preduze
ć
e koje je koristilo
njihove usluge izgubiti i podršku i nadogradnju softvera – a
što je najgore,
č
esto i pristup svojim podacima, jer takva
rješenja u vlasni
č
kom softveru naj
č
eš
ć
e rade i na
nestandardnim i
č
esto kriptiranim bazama podataka.
Jedna od stvari koja može zna
č
iti pomo
ć
, za mala i srednja
preduze
ć
a, su open source ERP ( CRM, HR, groupware, ... )
rješenja.
ERP sistemi , kao što
ć
emo vidjeti i u ovom radu, jesu
vrlo složena rješenja, ali su i vrlo fleksibilni, jer nude
programske “module” koji se mogu “slagati” poput Lego
kockica. Ponuda ERP sistema se razlikuje od rješenja do
rješenja, ali ve
ć
ina njih sadrži iste module. Poslednjih
nekoliko godina svjedoci smo ponude velikog broja ERP
softverskih rješenja.
SAP, Oracle, Sage Group,
Microsoft
,
predstavljaju dominantne firme koje se bave projektovanjem,
proizvodnjom i plasmanom ERP sistema, i one ukupno
kontrolišu ve
ć
inu ovog segmenta
svjetskog tržišta. Pored
ovih komercijalnih ERP sistema i njihove zna
č
ajne
zastupljenosti, postoje i tzv. open source rješenja koja
zaslužuju pažnju. U ovom radu bi
ć
e ukratko predstavljen
OpenERP, ERP sistem otvorenog koda.
2. ERP SISTEMI
ERP (
Enterprise Resource Planning
) je programsko
rješenje koje nastoji objediniti sve podatke (informacije) i
procese u organizaciji i time povezati sve dijelove i funkcije
u jedinstveni sistem, koji
ć
e mo
ć
i podjednako dobro
informacioni posluživati sve dijelove i cijelu organizaciju,
zadovoljavaju
ć
i u potpunosti njihove informacione potrebe.
Osnovna ideja ERP-a je integracija, odnosno posmatranje
sistema kao cjeline, gdje su organizacija i procesi integrisani,
te se kao takvi trebaju posmatrati. ERP osigurava pomak u
filozofiji unutrašnjeg usmjerenja organizacije; od
podre
đ
enosti funkcionalnim ili drugim dijelovima
poslovanja, prema stvaranju uspješne organizacije kao
cjeline kroz podršku strateškim ciljevima i klju
č
nim
poslovnim procesima. To zna
č
i da je savremeni ERP (ERM
i/ili ERP II) usmjeren na ure
đ
enje svih unutrašnjih procesa
(uklju
č
uju
ć
i i upravljanje, odlu
č
ivanje i komunikaciju, pa
govorimo o ERM sistemima), kao i na integraciju procesa s
okruženjem (povezivanje s poslovnim partnerima, pa
govorimo o ERP II sistemima).
ERP sistemi baziraju se na otvorenoj višeslojnoj
klijent/server arhitekturi. Princip otvorene arhitekture zna
č
i
fleksibilnost proširivanja i dodavanja drugih komponenti ili
funkcionalnosti sistema. Višeslojna arhitektura omogu
ć
ava
simultani pristup podacima mnogih korisnika,
č
ime se
smanjuje rizik od pada sistema. Arhitektura može biti
dvoslojna, troslojna i Internet/Intranet. Klijent-server
arhitekturu ve
ć
ine ERP sistema
č
ine:
Sloj prezentacije
-
Front Tier
(grafi
č
ki korisni
č
ki interfejs ili browser za unos
podataka ili pristup
funkcijama sistema);
Sloj aplikacije
–
Middle Tier
(pravila, funkcije, logika i ponašanje programa
prilikom primanja/slanja podataka od/do servera baze
podataka);
Sloj baze podataka
-
Back Tier
(upravljanje
operacijama i transakcijama podataka koriš
ć
enjem RDBMS i
SQL).
933
Osnovna razlika izme
đ
u standardne centralne baze
podataka i ERP sistema je u tome što kod centralne baze
podataka, informacije dolaze iz
razli
č
itih funkcionalnih
oblasti u centralnu bazu, odakle se mogu „dijeliti“, dok su
kod ERP sistema funkcionalne oblasti
povezane sa
centralnom bazom, ali i me
đ
usobno što omogu
ć
ava da se
informacija „dijeli“ kao kod centralizovane baze podataka, ali
i procesno izme
đ
u funkcionalnih jedinica, što je jedinstvena
odlika ERP sistema. Samo ovakav pristup omogu
ć
ava pravu
optimizaciju resursa i ostvarenje poslovnih benefita.
2.1. Istorija ERP sistema
Upravljanje resursima preduze
ć
a, u poslovnom svijetu
poznato kao ERP je termin koji je 1992.godine iskovala
vode
ć
a svjetska analiti
č
ka ku
ć
a Gartner na podru
č
ju primjene
ICT-a u poslovanju, a razvilo se iz sistema upravljanja
proizvodnjom (MRP - Material Requisition Planning), koji se
primjenjivao u proizvodnome sektoru. U nastojanju da se
pored upravljanja zalihama riješi problem snabdjevanja,
sedamdesetih godina je razvijen sistem planiranja
materijalnih potreba MRP. Osamdesetih je nastao MRP II
sistem (Manufacturing Resource Planning) koji je obuhvatao
i sistem za finansijko ra
č
unovostvo zajedno sa sistemom za
upravljanje proizvodnjom i materijalima. Krajem devedesetih
godina ERP postaje "stari" izraz, a javljaju se pojmovi kao
što su: ERM i ERP-II. U tom razdoblju javljaju se i pojmovi
kao što su: SCM (
Supply Chain Management
), CRM
(
Customer Relationship Managemant
), SRM (
Supplier
Relationship Management
), BI (
Business Intelligence, e-
Busines)
, a u najnovije vrijeme i pojmovi kao što su: EPM
(
Enterprise Performance Management
), BPM (
Business
Performance Management
) itd., koji definišu razli
č
ite
dijelove s dodatnom funkcionalnoš
ć
u u odnosu na standardne
elemente ERP rješenja, ali i sa obuhvatom djelovanja izvan
granica organizacije.
2.2. Osnovni ciljevi uvo
đ
enja ERP sistema
Naj
č
eš
ć
e spominjani cilj uvo
đ
enja ERP sistema je
integracija službi i funkcija u preduze
ć
u i zadovoljavanje
njihovih potreba korištenjem jedinstvenog informacionog
sistema, koji osigurava pogled na poslovanje preduze
ć
a u
cjelini.. Ve
ć
ina ERP sistema je inicijalno projektovana za
koriš
ć
enje u proizvodnim preduze
ć
ima koje karakteriše
velikoserijska ili masovna proizvodnja diskretnih proizvoda.
Zahvaljuju
ć
i razvoju tržišta i uspješnim implementacijama
ERP sistema u drugim sektorima, iz kojih su proizašla
specijalizovana industrijska rješenja, danas se oni koriste za
rješavanje ili podršku u rešavanju najmanje pet grupa
problema, i to kroz realizaciju slede
ć
ih ciljeva :integrisanje
finansijskih informacija, integrisanje informacija o
narudžbinama klijenata, standardizacija i ubrzavanje
proizvodnih procesa, smanjenje zaliha i standardizacija
informacija o ljudskim resursima. Prilikom implementacije
jednog ERP sistema, treba imati u vidu da on predvi
đ
a samo
generi
č
ku reprezentaciju poslovnih procesa, koju je potrebno
prilagoditi odre
đ
enim uslovima zate
č
enim u poslovnom
sistemu u kojem se ona izvodi. Naime, realizacija primarnih
funkcija jednog ERP sistema se može razlikovati u razli
č
itim
okolnostima njegove primjene u razli
č
itim preduze
ć
ima.
Upravo je prilago
đ
avanje generi
č
kih poslovnih procesa –
najzna
č
ajnija aktivnost postupka implementacije jednog ERP
sistema.
2.3. Standardni ERP sistemi
ERP kao integralno programsko rješenje obuhvata cijeli
model poslovanja preduze
ć
a, podržava i integriše rad svih
službi i funkcija te povezuje sve poslovne procese unutar
preduze
ć
a, a razvijeniji (prošireni) oblici obuhvataju i
vanjske poslovne procese kojima se preduze
ć
e povezuje s
poslovnim partnerima. Sistem koristi jedinstvenu bazu
podataka i obavlja funkcije transakcijskog sistema, a novija
rješenja (integrisano) podržavaju i upravljanje i
komunikaciju. Na taj na
č
in ERP omogu
ć
ava pra
ć
enje
dokumenata i izvještavanje na nivou procesa, komunikaciju,
saradnju i grupni rad zaposlenih te planiranje, pra
ć
enje i
analizu korištenja svih resursa preduze
ć
a (materijala,
proizvoda, zaposlenih, mašina i finansijskih sredstava).
Tipi
č
ni moduli današnjih ERP rješenja su:
•
Upravljanje odnosima s kupcima
(
Customer Relationship Management - CRM
) -
pomaže pri razvijanju i održavanju odnosa s
kupcima prate
ć
i informacije o njima kroz poslovni
transakcijski proces.
•
Upravljanje lancem nabavke
(
Supply
Chain Management - SCM
) - omogu
ć
ava
unaprije
đ
eni odnos izme
đ
u kupaca i poslovnih
partnera kroz razmjenu informacija.
•
Upravljanje nabavkom
(
Procurement
) –
automatizuje i upravlja materijalom i zalihama .
•
Upravljanje proizvodnjom
(
Product
Lifecycle Management - PLM
) - pribavlja
informacije o proizvodu objedinjuju
ć
i dizajn,
informacije o simulacijama i testiranju, dokumente
nabavke i logistike, informacije o proizvodnji.
•
Prodaja i logistika
(
Sales and Logistics
)-
prikuplja i obra
đ
uje informacije o prodaji te
koordinira unutrašnja kretanja zaliha i vanjska
kretanja proizvoda, što rezultira pove
ć
anjem prodaje
kroz pove
ć
anje zadovoljstva potroša
č
a.
•
Poslovna inteligencija
(
Business
Intelligence - BI
) - povezuje prikupljanje,
č
uvanje,
analizu i pristup informacijama za bolje donošenje
odluka.
•
Upravljanje finansijama
(
Financial
Management
) - obuhvata podatke finansijskih
transakcija te obra
đ
uje i tuma
č
i finansijske podatke i
informacije.
•
Upravljanje ljudskim resursima
(
Human
Resource Management
) - objedinjuje organizacijsko
upravljanje, upravljanje koristima, upravljanje
vremenom, upravljanje platama i obuku zaposlenih.
•
Upravljanje projektom
(Proje
ct
Management
) - utvr
đ
uje i obuhvata troškove
