Značaj proučavanja ekologije
1
1.0 Uvod
Nauka koja izučava odnose među živim bićima i njihove odnose prema sredini u kojoj
žive naziva se
ekologija
. Riječ ekologija prvi put je u današnjem značenju upotrijebio
njemačji biolog E.Gekelem 1866.god. u radu “
Generele Morphologie der Organismen
”, ona
predstavlja skup od dvije grčke riječi oicos, što znači kuća i logos nauka. Doslovno
prevedeno, to znači da je ekologija nauka o mjestu življenja.
Predmet izučavanja ekologije je živo biće , dok je spoljašnja sredina ( okolina ) samo
životni okvir ili životna arena u kojoj se ispoljavaju različita među djelovanja između živih
bića , njihovih zajednica i okoline.
Čovjekova aktivnosti dala je veliki kvalitet življenju čovjeka, podigla je značajno
njegov životni standard i produžila mu život. Time je čovjek visoko podigao civilizacijski
nivo i snažno ulazi u nove civilizacijske izazove. Paralelno sa materijalno – ekonomskim
usponima , čovjek neracionalno koristi prirodne resurse i izvore energije i time visoko
degradira veći dio prirodnih ekosistema na planeti Zemlji. Doprinio je čovjek velikom broju
ekocida i genocida i time smanjio kvalitet životne sredine, kroz agresivan odnos prema
ekosistemima i među ljudima.
Prisutna su velika oštećenja geobiosfere (životna sredina), povećava se količina
otpadnih materija, a sve su manje mogućnosti njihovog ostranjivanja, te zbog toga raste
aerozagađenje, hidrozagađenje, pedozagađenje, sve se više ugrožava biodiverzitet i zdravlje
ljudi. Čovjek je došao u situaciju da njegov standard mjeri kvalitetom životne sredine a ne
količinom novca. Otuda on mora da preduzme niz ekoloških mjera za zaštitu kvaliteta životne
sredine pogotovo što će se čovjek sve više osjećati stanovnikom planete Zemlje, a sve manjim
administrativne države. U tom pravcu sve se više razvija međunarodna saradnja preko
različitih konvencija lokalnog i globalnog karaktera koja treba da doprinese progradaciji
životne sredine.
Značaj proučavanja ekologije
2
2.0 Metodologija rada
Pišući seminarski rad , koristeć stručnu literatur, prateći dnevnu štampu , kao i dnevne
događaje putem televizije , pretražujući internet sajtove sa temom o ekologiji , došao sam do
saznanja da je ekologija kao nauka neophodan činilac kako za čovjek , tako i za svako živo
bića na planeti Zemlji.
Značaj proučavanja ekologije
4
Ako se ovaj odnos prekine . živo biće će uginuti. Na živo biće ili zajednicu živih bića
iz spoljašnje sredine djeluje niz ekoloških faktora :
Temperatura ,
Svjetlost ,
Vlaga ,
Gasovi iz vazduha i sl.
Čovjek u svom središnjem položaju prirodi svojom intelegencijom , snažnije je
izmenio svoju životnu sredinu neg bilo koja druga vrsta . Potčinjavajući prirodu svojim
potrbama, čovek je u prirodi, odnosno u njenim ekosistemima, izazvao negativne promjerne,
koje posrednim ili neposrednim putem utiču i na njega samog.
Čovjek je neracionalnim korištenjem mnogeekosisteme doveo ko krajnjih granica
iskorištenosti . U svojoj dugogodišnjoj istoriji čovek se koristio prirodnim izvorima . Njegov
uticaj na početku bio je pasivan i neznačajan. Međutim , sa napretkom i razvojem
proizvodnihasredstava i odnossa, njegov uticaj na prirodu postaje aktivan i razarački . Takav
odnos čovjeka poema životnoj sredini prate i druge pojave koje bi mogle da ugroz , pa čak ida
unište , ne samo život, nego i same uslove za normalno odvijanje života naplaneti Zemlji
(slika 2.)
Slika 2. Osnovni uticaj čovjeka na prirpodu
Uništavanjem šumskog i biljnog pokrivača, uzrokovano krčenjem šuma i čišćenjem
zemljišta za potrebe poljoprivrede , izgradnje saobraćajnica , vodenih akumulacija i dr. čovjek
je uslovio djelomično ili potpuno nestajanje šumskih zajednica i pojave erozije na površini
zemlje ( slika 3).
Vazduh
Gasovi
Buka
V
O
D
A
Otpad
Zagađenje
vode
Z
E
M
Lj
I
Š
T
E
Č O V J E K
Pesticidi
