PREDMET: PREDUZETNIČKI
PODUHVATI
TEMA: UTICAJ TEHNOLOGIJE NA
PREDUZETNIŠTVO
Uticaj tehnologije na preduzetništvo
2
Beograd, 2012. godine
Stefan
Gajić 569/08
Milan Ilić 602/08
Uticaj tehnologije na preduzetništvo
4
1.PREDGOVOR
„Tehnologija je najdramatičnija snaga
koja oblikuje ljudske sudbine.“
Filip Kotler
Tehnologija je danas jedna od najčešće upotrebljavanih reči i to kako u
naučnoj literaturi, tako i u običnom govoru. Skoro da nema aktivnosti u
kojoj nije prisutna tehnologija. Tehnologija predstavlja odnos čovjeka
prema prirodi i društvu i napore koje on čini u cilju zadovoljavanja svojih
potreba. Tehnologija obuhvata čovekove veštine, znanja i sposobnosti da
pravi, upotrebljava i izrađuje korisne stvari koje mu služe za
zadovoljavanje različitih potreba - materijalnih i nematerijalnih. Čitavu
ljudsku civilizaciju karakterišu stalni napori u cilju unapređenja korišćenih
alata, materijala, tehnike i tehnologije. Tehnologija se sastoji od svih
aktivnosti koje kao rezultat stvaraju neku vrjednost, bez obzira da li se radi
o proizvodu ili usluzi. Termin tehnologija se odnosi kako na najnovije
pronalaske (radar, laser, ultrazvuk, mikroprocesor, telefaks, kompjuter, i
sl.) tako i na prastare izume (vatra, koplje, klin, poluga, dizalica, bakar,
točak, ralo, slova i sl.). Sve to čini tehnologiju, odnosno razvoj tehnologije
kroz vreme. Razvoj tehnologije je razvoj čovjeka, a ovim interakcijskim
odnosom se razvijaju civilizacije. Značaj tehnologije za razvoj društva je
nemerljiv. Čovek, delujući na prirodu i društvo, razvija tehnologiju zavisno
od svojih potreba i ciljeva društva. Prema tome, nije tehnologija neka
natprirodna i nekontrolisana sila izvan čovekovog domašaja, već čovek
svojim aktivnim odnosom prema prirodi i društvu razvija tehnologiju
podređenu sopstvenim potrebama. Tehnologija je, bez obzira na to da li su
u pitanju stručna znanja, postupci ili procesna oprema, uključena u svaku
aktivnost koja stvara novu vrednost. Svaka aktivnost koja stvara vrednost
koristi neku tehnologiju pomoću koje kombinuje ljudske resurse i kupljene
inpute da bi proizvela neki autput. Osnovu za razvoj tehnologije čine
prirodne nauke: fizika, hemija, biologija, geologija i dr. Međutim,
tehnologija je velikim delom bazirana i na matematici, a sve veći značaj
dobijaju protokom vremena i veze tehnologije sa psihologijom,
sociologijom, medicinom, naukom o radu i dr. Isto tako, tehnologija je
blisko povezana sa ekonomijom i organizacijom. Veze tehnologije i
ekonomije su veoma tesne i kompleksne. Može se reći da danas praktično
Uticaj tehnologije na preduzetništvo
5
nema naučne discipline koja nije od interesa za modernu tehnologiju
(menadžment, marketing, arhitektura, dizajn, mašinstvo, elektrotehnika,
šumarstvo, poljoprivreda, pravo, ekologija itd.). Savremeni tehnološki
progres je glavni faktor promena u tranziciji industrijskog u
postindustrijsko društvo. Tehnološki progres, kao osnovni pokretač
privrednog razvoja, obuhvata promene u smislu stvaranja nove i
unapređenja postojeće tehnologije, sredstava i metoda proizvodnje koji
obezbeđuju uštede u radu, razvoj novih i usavršavanje postojećih
proizvoda, te unapređenje organizacije i upravljanja. Savremeni tehnološki
progres se ispoljava u fantastičnom razvoju tehnologije kroz
automatizaciju, kompjuterizaciju, telekomunikacije, mikroelektroniku,
robotizaciju, biotehnologije, genetski inženjering i opštu scijentifikaciju.
Najznačajnija i najjača poluga savremene civilizacije je međusobna
povezanost, uslovljenost i zavisnost tržišnog privređivanja i tehnološkog
progresa. Uzajamna povratna sprega između tržišne privrede (koja
uključuje preduzetništvo) i tehnološkog progresa je dokazala svoju
superiornu efikasnost u privredama razvijenih zemalja, u kojima se
tehnološki progres kostantno podržava velikim ulaganjima kapitala, a
ekspanzija kapitala se dalje hrani novim ostvarenjima tehnološkog
progresa. Tehnološki progres je osnovni faktor od koga zavisi brzina i
pravac promena u savremenom društvu.
Inovacije predstavljaju osnov tehnološkog progresa, ključni faktor
tehnološkog i ekonomskog razvoja. Preduzetništvo se bazira na
inovacijama. Temelje teoriji inovacija je uspostavio Jozef Šumpeter,
četrdesetih godina XX vijeka. Šumpeter je inovacije proglasio za osnovni
faktor tehnološkog progresa i ekonomskog razvoja, u smislu zamene starih
tehnologija novim, što je nazvao „kreativnom destrukcijom“. Šumpeter je
bio prvi naučnik koji je uočio značaj razvoja novog proizvoda za
ekonomski razvoj, smatrajući da je konkurentnost preduzeća koja se
postiže uvođenjem novog proizvoda daleko značajnija od one koja je
zasnovana na marginalnim promjenama cijena već postojećih proizvoda.
Inovacije su, po Šumpeteru, novi proizvodi, novi metodi proizvodnje, novi
izvori snabdijevanja, nova tržišta i novi načini da se posao organizuje.
Šumpeter je inovaciju definisao kao „novu kombinaciju“ postojećih
resursa. Ovu aktivnost kombinovanja resursa nazvao je preduzetničkom
funkcijom i vezao je za preduzetnika i preduzetništvo. „Preduzetništvo se
zasniva na prepoznavanju prilika za inovacije i njihovu najbržu moguću
tržišnu i ekonomsku valorizaciju. Inovacije kreiraju resurse“ - tvrdi Piter
Uticaj tehnologije na preduzetništvo
7
2.TEHNOLOGIJA
2.1. Pojam i definicija tehnologije
Tehnologija integralno obuhvata odnos čoveka prema prirodi i društvu i
napore koje
preduzima u cilju zadovoljenja svojih potreba. Tehnologija je skup veština,
znanja i
sposobnosti da se prave i upotrebljavaju korisne stvari. Tehnologija je
opštetehnička
disciplina koja izučava tehničke i materijalne elemente proizvodnje i to
kako sa aspekta
međusobnog dejstva sredstava za rad i predmeta rada, tako i sa gledišta
promena na
predmetima rada do kojih dolazi u toku proizvodnog procesa, ali i vrste i
kvaliteta proizvoda. Poreklo reči tehnologija je u grčkim rečima tehne,
koja označava veštinu, umeće ili znanje da se nešto uradi ili obavi određeni
posao, i logos, koja znači nauka. Proizilazi da tehnologija predstavlja
veštinu i umeće koje čovek primenjuje da bi u prirodi i društvu zadovoljio
