KULTURA POSLOVNOG PONAŠANJA U
SAVREMENIM KOMPANIJAMA
(seminarski rad)
stvari vezane za poslovnu kulturu. Prvi dio se odnosi na poslovnu kulturu u kome
se nastoji dati objašnjene o tome šta je, u stvari, poslovna kultura i koje su njene
karakteristike. Drugi dio se odnosi na poslovno ponašanje, koji je sastavni dio
poslovne kulture i daje se definicija poslovnog ponašanje, osnovna pravila i
principi. Treći dio se odnosi na poslovnu kulturu savremenih kompanija gdje su
objašnjeni faktori, principi kao i uticaj poslovne kulture na uspjeh savremenih
kompanija.
1. POSLOVNA KULTURA – POJAM I KARAKTERISTIKE
Kultura je danas mnogo eksploatisan termin. Njega upotrebljavaju ljudi različitih
specijalnosti, starosnog doba i stručnog nivoa. Svako kulturu shvata na svoj način
i doživljava je shodno svojim unutrašnjim saznanjima. Poslovna kultura je uslov
uspješnosti organizacionih sistema. Ona se ne smije shvatiti kao luksuz, a još
manje kao trošak.
Poslovna kultura je multivarijabilna kategorija. Ona zahtijeva širok spektar
znanja i saznanja, što znači da se poslovna kultura uči kao i svaka druga nauka.
Kompetentan menadžment podrazumijeva i odgovarajući nivo poslovnog
ponašanja.
1
Ono često predstavlja “vizi kartu” kojom menadžer dokazuje svoju
kompetentnost. Svakom nivou i vrsti menadžmenta odgovara određeni način i
ophođene sa poslovnim partnerima, kupcima itd.
Korporativna kultura podrazumijeva specifičan skup zajedničkih vjerovanja,
stavova, vrijednosti, osnovnih načela i normi u jednoj kompaniji, koji u svojoj
ukupnosti oblikuju njen identitet i ostvaruju pretpostavke međusobnog
djelovanja i aktivnosti, kao što determinišu način rada, poslovanja i ponašanja.
2
Ona predstavlja jednu od ključnih varijabli organizacionog ponašanja. Sa
strategijom i vođenjem, kultura organizacije čini okosnicu njenog poslovnog
1
Suzić N. Poslovna kultura (2007) Banja Luka
2
Subotić P. Korporativna poslovna etika 1, Vrijednosti, načela, modeli (2009) IPS MEDIA, Beograd
4
uspjeha. Kultura je bazična dimenzija organizacione sredine. Slično društvu,
organizacije imaju svoju kulturu po kojoj se prepoznaju jedna od druge.
Organizaciona kultura je stečeno znanje i iskustvo koje pojedinci koriste u
razvoju svog organizacionog ponašanje. Njene karakteristike su
3
:
stiče se (nema genetsko, odnosno biološko porijeklo),
djeljiva je (kultura nije specifičnost pojedinca, ona se dijeli i miješa između
članova organizacije),
transgenetska je (prenosi se sa generacije na generaciju),
simbolička je (zasniva se na ljudskoj karakteristici prezentovanja jedne
stvari uz pomoć drugih),
adaptivna je (zasniva se na sposobnosti ljudi da se prilagođavaju sredini i
događajima).
Smisao koncepta poslovne kulture je u tome da svaka kompanija definiše svoje
sisteme vrijednosti, vjerovanja i normi koji će biti dovoljno vrijedi da ih prihvate
i usvoje svi članovi u organizaciji, kao i novozaposleni. Opšte prihvaćen sistem
vrijednosti, vjerovanja i normi postaje kodeks ponašanja u internim i eksternim
komunikacijama zaposlenih, a za nove članove prva i osnovna lekcija koju treba
savladati radi uspješne integracije u novu sredinu. Preduzeća sa dugom
poslovnom tradicijom, po pravilu, imaju pisane monografije o svom razvojnom
putu.
Postoji više definicija korporativne odnosno organizacione kulture. Korporativna
kultura može da se posmatra kao subkultura koja ima sopstveno značenje, norme
ponašanja i simbole, kao dodatak ili suprotnost nacionalnoj kulturi. Prema
Schein-u korporativna kultura je šablon zajedničkih pretpostavki koje se uče
unutar grupe. Te implicitne pretpostavke se manifestuju kao zajedničke
vrijednosti koje se ostvaruju kroz vidljive pojave i kojima članovi organizacije
daju značenje.
U svakoj kompaniji, svakom biznisu, nužno je oblikovati i ostvariti korporativnu
kulturu koja će počivati na jasno i precizno definisanim pravilima etike,
3
Ničić J. Studijsko gradivo za predmet Kultura poslovnog ponašanja (2007) Međunarodna viša
stručna škola za preduzetništvo, Beograd
5
