UNIVERZITET METROPOLITAN
BEOGRAD
Predmet: Marketing menadžment
Projektni zadatak
RAZMATRANJE ŽIVOTNOG CIKLUSA
PROIZVODA
Mentor
Student
Prof. Milica Mladenović
Milan Milojković 2523
Niš, jun 2017
.
4
1. ŽIVOTNI CIKLUS PROIZVODA
Cilj teorijske analize životnog ciklusa proizvoda jeste sagledavanje
praktične koristi upravljanja prema kriterijumu proizvod-tržište. Međutim,
jedna od najčešće osporavanih teorija je upravo teorija životnog ciklusa
proizvoda koja sa druge strane ima veliku podršku prakse i koristi se kao
jedan od bitnih alata marketinga kojim se uz adekvatne informacije može
upravljati ponašanjem potrošača.
Empirijska istraživanja su pokazala da se promene u prihvatanju
pojedinih proizvoda od strane tržišta (potrošača) odvijaju na sistematičan
način. Proizvod ima svoj razvojni životni ciklus i životni put, a karakterišu
ga:
1
-
tehničko-tehnološka zrelost koja se odlikuje velikim ulaganjima u
istraživanje i razvoj proizvoda, povećanje stabilnosti proizvodnog
procesa;
-
tržišno sazrevanje koje se odlikuje stepenom prihvatanja od strane
potrošača;
-
konkurentsko sazrevanje koje se odlikuje učešćem na tržištu,
lojalnošću potrošača, stopom dobiti.
Životni ciklus proizvoda je koncept koji pokušava opisati prodaju,
profit, potrošače, konkurenciju i marketinške napore vezane uz proizvod
od njegovog pojavljivanja do uklanjanja s tržišta.
Pored pozitivne strane, bitno je naglasiti da teorija životnog ciklusa
proizvoda ima i brojne kritičare. Oni tvrde da su uzroci životnog ciklusa
suviše heterogeni pa s toga smatraju da postoji više modela faza životnog
ciklusa. Takođe, po njima faze nemaju predviđeno vreme trajanja a ne
postoji ni logičan redosled faza kao i da se teško određuje u kojoj je fazi
proizvod.
1
Kolter, F. (2006),
Marketing menadžment
, Data status, Beograd, str. 93.
5
Kritičari smatraju da je određen životni ciklus proizvoda rezultat a
ne uzrok na osnovu kojeg je preduzeće izabralo određenu marketing
strategiju. Iz ovoga proizilazi da će se proizvod naći u fazi opadanja ako je
preduzeće odabralo takvu marketing strategiju. Oni koji podržavaju teoriju
faza životnog ciklusa, smatraju da su najbolje one strategije koje prate
faze i tako donose uspeh proizvoda. Činjenica je da se rešenje ove dileme
može naći u statističkom praćenju obima prodaje i na osnovu obrade tih
podataka izabere se odgovarajuća marketing strategija. Važnost koncepta
životnog ciklusa proizvoda proizlazi iz sledećih činjenica:
2
-
životni ciklus proizvoda danas je kraći u odnosu na prošlost;
-
potrebe za novim proizvodima rastu dok novi proizvodi traže
povećana ulaganja;
-
životni ciklus proizvoda omogućava marketing stručnjacima
predviđanje promena u ukusima potrošača, konkurenciji itd.
-
izvođenje potrebnih prilagođavanja marketing miksa;
-
koncept životnog ciklusa proizvoda je važno pomoćno sredstvo u
određivanju asortimana koji će se nuditi tržištu.
2. FAZE ŽIVOTNOG CIKLUSA PROIZVODA
Danas gotovo da i nema više ozbiljnog spora o tome da li proizvod
ima faze životnog proizvoda ili ne, ali postoje oprečna mišljenja i
dokazivanja o tome koje su to faze životnog ciklusa, s obzirom da li se radi
o proizvodima odrešenog stila, mode ili trenda i kako ih je moguće
praktično identifikovati tj. utvrditi i u operativnoj praksi iskoristiti za
upravljanje proizvodom na tržištu. Pad ili rast prodaje samo je vidljiva slika
o tome šta se specifično i veoma komplikovano dešava na turbulentnom
tržištu.
Otkrivanje pravih uzroka rasta ili pada prodaje daleko je složenije, a
o čemu se inače vrše opsežna istraživanja u marketing menadžmentu.
2
Avakumović, Č., Avakumović, J. (2014),
Strategijski marketing
, Visoka škola za poslovnu
administraciju, Beograd.
