JU Mašinsko - saobraćajna škola Bihać
/Seminarski rad/
UTICAJ RAČUNARA NA ZDRAVLJE LJUDI
Predimet: Informatika
Profesor: Učenik:
Bihać, Januar, 2018.
SADRŽAJ:
UVOD.........................................................................................................................................3
1. Štetna dejstva djelova računara..........................................................................................4
1.1 Uticaj tipkovnice...................................................................................................................4
1.2 Uticaj miša............................................................................................................................4
1.3 Uticaj monitora.....................................................................................................................4
1.4 Uticaj pisača..........................................................................................................................5
2. Potencijalni zdravstveni problemi koji se povezuju sa radom na računaru...................6
2.1 Fizička neprijatnost, bol ili povreda.....................................................................................7
2.2 Vidne smetnje i promjene na očima......................................................................................7
2.3 Stres.......................................................................................................................................8
2.4 Zamor...................................................................................................................................8
3. Uslovi za bezbjedan rad na računaru.................................................................................9
ZAKLJUČAK..........................................................................................................................14
LITERATURA........................................................................................................................15
2
1. Štetna dejstva djelova računara
1.1 Uticaj tipkovnice
Jeste li se ikada zapitali zašto tipkovnica ima «porazbacani» raspored tipaka, a ne po
abecednom redu? Odgovor na to pitanje ponudio je prof. Hardo, vodeći ekspert RSI-a
(Repetitive Strain Injury) u Njemačkoj: «Nasuprot svim preporukama raspored tipka čini
ravnomjerno opterećenje svih prstiju. Mali prst i prstenjak su preopterećeni. To je uzrok
bolova u šaci i ruci.» Ustanovio je da prst tajnice učini isti pokret 3000 puta na sat. Usporedio
je opterećenje ruku tajnice s opterećenjem ruke tenisača.
Da bi se reducirala bol pri upotrebe tipkovnice danas su razvijene tipkovnice kojima je
raspored tipki temeljen na tome koliko se često upotrebljavaju. Iz sigurnosnih su razloga
funkcijske tipke odvojene i u zasebnom redu.
Tipkovnica mora biti neovisna o računalu. Da se tipkovnica ne bi pomicala tijekom rada
preporučeno je korištenje gumene podloge. Nagib tipkovnice na podlogu trebao bi iznositi
5-100, visina tipkovnice 3 cm, visina tipki 12-15 mm, razmak između tipki 18-20 mm,
potrebna sila za pritisak tipke 0,25-1,5 N… Materijal za izradu mora spriječiti odraz okolnog
svijetla.
1.2 Uticaj miša
Danas se u svijetu računala pretežito koriste elektromehanički miševi koji se sastoje od
gumirane kugle koja djelom izvire iz kućišta. Kod rada s mišem dolazi do umora ruke
korisnika jer ruka cijelo vrijeme mora biti u zraku. Da bi se preduhitrio umor ruke proizvedeni
su posebi uređaji kao nosači lakta i pomična kugla. Pomična kugla ili trackball preuzima
ulogu miša na način da se kugla pomiče palcem umjesto da se pomak ostvaruje kotrljanjem po
podlozi. Ni trackball nije umanjio umor ruke.
1.3 Uticaj monitora
Posljednih se godina vodi mnogo rasprava o uticaju monitora na čovjeka. U svijetu se sve
češće javljaju MRP preporuke o zračenju računala. Monitor je izvor raznih zračenja. Najjače
zračenje čini katodna cijev. Da bi smanjili zračenje monitora znanstvenici su pokušali smanjiti
filterom stakla. Međutim, zračenje monitora nije jedini faktor koji utječe na čovjeka. Da bi
sačuvali svoje zdravlje potrebno je paziti i na veličinu slike, kakvoća slike, veličina monitora.
Preporučena je veličina monitora od 14 incha, znakovi trebaju biti najmanje 4 mm visoki, a
razmak između njih dovoljno velik da bi sadržaj bio pregledan. Štetne su i sjajne boje. Ako se
upotrebljava više boja, jasnoća znakova biti će slabija. Ako se pri unosu podataka radi s
dužim tekstom, savjetuje se što rjeđe pogledavati na monitor. Tako se oči manje opterećuju.
Štetna posljedica rada s monitorom je i pojava zasljepljenja izazvanog refleksijom na površini
zaslona, tzv. efekt ogledala.
4
1.4 Uticaj pisača
Iglični pisač svojom bukom štetno djeluje na čovjeka. Da bi se reducirala jačina te buke,
postoji više mogućnosti. Najjednostavnija je zamjena igličnog pisača laserskim ili pisačem na
tintu, zatim uporaba specijalnog poklopca za zaštitu od buke.
Slika 1. Poremećaj funkcija gornjih ekstremiteta i problemi sa kičmenim stubom
5
