U prethodnim poglavljima opisana su svojstva različitih heterocikličnih jedinjenja sa
kiseonikom, azotom i sumporom. To su, na primjer, ciklični etri, ciklični estri (laktovi),
poluacetali, amini, ciklični amidi (laktami), sulfidi, disulfidi i druga jedinjenja.

etar estar acetal amin amid

sulfid disulfid

Sva ova jedinjenja imaju svojstva navedenih klasa jedinjenja i izučavaju se u okviru njih.

2.Nomenklatura heterocikličnih jedinjenja

Kod većeg broja ovih jedinjenja ,naročito onih koji su već duže vrijeme poznata,
nomenklatura je trivijalna. Na primjer : furan, pirol, piridin.

Načini na koje možemo imenovati heterociklična jedinjenja:



Hantzsch-Widman-ova



Supstitucijska



Trivijalna

2.1. Hantzsch –Widmanova nomenklatura

IUPAC

preporučuje Hantzsch –Vidmanovu nomenklaturu za imenovanje heterocikličnih

jedinjenja. Prema IUPAC-ovoj nomenklaturi imena heterocikličnih jedinjenja su sastavljena
od prefiksa kojim se označava heteroatom : za N „aza“ ,za O „oksa“ , za S „tia“ za P „fosfa“
itd, ispred kojih se dodaju prefiksi:di ,tri, itd.prema broju heteroatoma koji se nalaze u
prstenu.Zatim dolazi do označavanje broja članova u prstenu „irin“ ili „iran“ za tročlani
prsten, „et“ za četveročlani, „ol“ za petočlani i „in“ za šestočlani prsten.

1.Prvo se ustanovi identitet različitih atoma dajući različite prefikse zasvaki tip atoma koji nije
karbon.

-Koriste se tri prefiksa:oksa, tia ili aza za oksigen, sumpor ili nitrogen

Pri tvorbi imena, završno ‘a’ se ispušta ispred samoglasnika

2.Položaj heteroatoma se označava brojevima atoma u prstenu.

3. Veličina i stepen nezasićenosti prstena se određuje sufiksom na kraju.



Kod maksimalno nezasićenih sistema kod kojihse dvostruke veze mogu razmjestiti na
dva ili više načina, pojedini se izomeri označavajupomoću karbonovog ili
nitrogenovog atoma kojinije vezan dvostrukom vezom, pa sadrži tzv .(1

, 2

itd.)



Položaj veze moguće je kao kodalicikličkih spojeva, neposredno označitibrojem.



Ako se ispred imena nezasićenih heterociklusa nalaze brojčane oznake za
heteroatome, za označavanje dvostruke veze upotrebljava se veliko grčko slovo delta
sa superskriptom(npr. Δ

)



Djelomično nezasićeni heterociklusi mogu seimenovati dodatkom prefiksa
"dihidro","tetrahidro", itd. imenu odgovarajućeg maksimalno

zasićenog

heterociklusa.



Kao i indiciranom hidrogenu, oznakamadihidro-, tetrahidro-…pripisuju se što
jemoguće manji brojevi.



Kada je prisutno više različitih heteroatoma, broj 1 se dodjeljuje heteroatomu koji je
bliže početku niza

, a numerisanje se nastavlja tako da preostali heteroatomi

dobiju najmanje moguće brojeve.

2.2.Supstitucijska nomenklatura

2.2.1 Monociklični sistemi

Tip heteroatoma je označen prefiksom u Tabeli 1. Kako svi prefiksi završavaju sa slovom
>>a<<, zamjenska nomenklatura je također poznata kao >>a<< nomenklatura. Mjesto i
prefiks za svaki heteroatom se pišu ispred imena odgovarajućeg ugljikovodika. Ovo se izvodi
iz heterocikličnih sistema zamjenom svakog heteroatoma sa CH

, CH ili C.