SADRŽAJ
1. UVOD.....................................................................................................................................1
2. Ustavni sud Federacije Bosne i Hercegovine ........................................................................2
2.1 Način izbora i trajanje mandata sudijama...............................................................3
2.2 Nadležnost Ustavnog suda Federacije BiH ............................................................4
2.3 Pokretanje postupka pred Ustavnim sudom Federacije BiH ................................6
2.4 Vođenje postupka pred Ustavnim sudom Federacije BiH ....................................8
2.5 Ocjenjivanje ustavnosti .........................................................................................9
2.6 Utvrđivanje postojanja vitalnih interesa konstitutivnog naroda..........................10
2.7 Postupak za smjenjivanje Predsjednika i
Potpredsjednika Federacije BiH..........................................................................11
3. Ustavni sud Republike Srpske..............................................................................................11
3.1 Nadležnosti......................................................................................................................12
3.2 Sastav i organizacija........................................................................................................12
3.3 Radna tijela; Izbor i razrješenje......................................................................................13
4. Zaključak ..............................................................................................................................14
5. Literatura ..............................................................................................................................15
2. USTAVNI SUD FEDERACIJE BOSNE I HERCEGOVINE
2.1 Način izbora i trajanje mandata sudijama Ustavnog suda FBiH
Ustavni sud Federacije ima devet sudija, od kojih su najmanje po dva iz reda sva tri
konstitutivna naroda i jedan iz reda ostalih. Ovakva struktura sudija Ustavnog suda Federacije
BiH utvrđena je Amandmanom XLVIII na Ustav Federacije BiH iz aprila 2002. godine, čime
je zadovoljena odluka Ustavnog suda BiH o konstitutivnosti naroda iz jula 2000. godine.
Prema odredbama Ustava Federacije BiH sudije Ustavnog suda FBiH moraju biti ugledni
pravnici najviših moralnih osobina. Ovi ustavni kriteriji precizno su razrađeni u Zakonu o
Visokom sudijskom i tužilačkom vijeću Federacije BiH („Službene novine FbiH“ br. 22/02,
članovi 22. do 24.).
Izbor sudija Ustavnog suda Federacije BiH vrši se transparentno, javnim konkursom kojeg
raspisuje Visoko sudijsko i tužilačko vijeće. Nakon zatvaranja konkursa ovo vijeće vrši
rangiranje prijavljenih kandidata na osnovu utvrđenih kriterija. Nakon izvršenog rangiranja,
Predsjednik Federacije BiH, u saglasnosti sa oba Potpredsjednika, predlaže kandidate za
sudije. Za imenovanje sudija potrebna je potvrda većine delegata Doma naroda Parlamenta
Federacije BiH koji su prisutni i koji glasaju.
Mandat izabranim sudijama Ustavnog suda Federacije BiH traje do 70-te godine života. Prije
isteka ovog roka mandat sudijama Ustavnog suda Federacije BiH može prestati samo
ostavkom ili odlukom o smjeni, koju donosi sam Ustavni sud konsenzusom ostalih sudija toga
suda. Sudije Ustavnog suda Federacije BiH između sebe biraju predsjednika, čiji mandat traje
šest godina.
2.2 Nadležnost Ustavnog suda FBiH
Osnovna funkcija, odnosno nadležnost Ustavnog suda Federacije BiH utvrđena je Ustavom
Federacije BiH, a to je:
- Rješavanje sporova:
a) između kantona,
b) između kantona i federalne vlasti,
c) između grada i njegovog kantona ili federalne vlasti,
d) između općine i grada,
e) između općina i njihovih kantona ili federalne vlasti,
f) između institucija federalne vlasti ili unutar pojedinih institucija federalne vlasti.
- Zaštita ustavnosti – Svi propisi organa državne vlasti u Federaciji BiH moraju biti u
saglasnosti sa Ustavom Federacije BiH, kao i Ustavom BiH. Ustavni sud je ovlašten da
ocjenjuje da li su kantonalni ustavi i amandmani na te ustave, federalni i kantonalni zakoni, te
drugi propisi organa federalne, kantonalne, gradske i općinske vlasti u skladu sa Ustavom.
Ukoliko utvrde da nisu u skladu sa Ustavom sud ih ukida, odnosno isključuje iz pravnog
poretka.
- Odlučivanje o ustavnim pitanjima - Kad Vrhovni sud federacije BiH ili neki od kantonalnih
sudova, u toku nekog postupka koji se vodi pred sudom, smatraju da predmetni zakon nije u
skladu sa Ustavom Federacije BiH, obustavit će postupak i proslijediti predmet ustavnom
sudu Federacije BiH na ocjenu ustavnosti istog.
- Odlučivanje o vitalnom nacionalnom interesu na nivou Federacije - U slučaju kada 2/3
delegata jednog konstitutivnog naroda u Domu naroda Parlamenta Federacije BiH smatra da
je pitanje koje je na dnevnom redu od vitalnog nacionalnog interesa, oni mogu zahtijevati
primjenu posebnog postupka za zaštitu tog interesa. Ukoliko i ostale delegacije prihvate takvu
ocjenu, o predmetnom pitanju će se odlučivati i saglasnošću većine delegata u sva tri
nacionalna kluba konstitutivnih naroda. Ako ne uspije usaglašavanje u Domu naroda ili sa
Predstavničkim domom, pitanje se delegira Ustavnom sudu, o čemu će konačnu odluku
donijeti Vijeće za zaštitu vitalnog interesa Ustavnog suda.
