Inspekcijska kontrola državnih organa

SADRŽAJ:

Uvod............................................................................................................................3
1. Pravno uređenje inspekcija..............................................................................4
2. Institucionalno uređenje inspekcija..................................................................4
3. Inspektori..........................................................................................................5

3.1. Obaveze inspektora...............................................................................5
3.2. Ovlaštenja inspektora............................................................................5
3.3. Obaveze i ovlaštenja u otklanjanju nepravilnosti.................................6

4. Inspekcijski postupak......................................................................................6
5. Inspekcijske mjere..............................................................................................6

5.1. Novčana kazna kao upravna mjera......................................................7
5.2. Ukazivanje............................................................................................7

INSPEKCIJSKA KONTROLA DRŽAVNIH ORGANA
6. Tržišna inspekcija...............................................................................................8
7. Saobraćajna inspekcija......................................................................................8
8. Prosvjetna inspekcija........................................................................................9
9. Ekološka inspekcija..........................................................................................9
10. Sanitarna inspekcija.........................................................................................10
11. Zdravstvena inspekcija..................................................................................10
12. Poljoprivredna inspekcija................................................................................11
13. Inspekcija rada..................................................................................................11
Zaključak..............................................................................................................12
Literatura............................................................................................................13

UVOD

Inspekcije su formirane u okviru državnih i paradržavnih organa koji po određenim

pitanjima kontrolišu rad poslovnih sistema.

Prvi nivo inspekcijskih kontrola uspostavljen je na nivou države u okviru

odgovarajućih ministarstava.

Drugi nivo inspekcijskih nadzora nalazi se u opštinama, u kojima se, u zavisnosti od

stepena razvijenosti pojedinih poslova osnivaju pojedine inspekcije.

Jednim dijelom se poslovi u opštinama kontrolišu od strane inspekcijskog nadzora

republike.

Inspekcijski nadzor vrši se preko upravne inspekcije neposrednim uvidom u pravne i

faktičke situacije. Inspekcijskim nadzorom se vrši kontrola primjene zakona od strane svih
građana i pravnih lica, ali i kontrola primjene zakona od strane samih organa uprave.
Inspekcijskim nadzorom organi državne uprave ispituju sprovođenje zakona i drugih propisa
neposrednim uvidom u poslovanje i postupanje fizičkih i pravnih lica, i zavisno od rezultata
nadzora, izriču mjere na koje su ovlašćeni.

Inspekcijski nadzor vrše inspekcijske službe. Najčešće su to posebni organi uprave koji

se nazivaju inspektori i koji su najčešće nalaze u sastavu ministarstva. Zapravo ministarstva
vrše inspekcijski nadzor preko posebno ovlaštenih službenih lica, inspektora. Postoje brojne
inspekcije: tržišna, sanitarna, prosvjetna, zdravstvena, poljoprivredna, saobraćajna, inspekcija
rada, ekološka inspekcija, inspekcija rada...

Sva njihova ovlaštenja kao i organizacija utvrđeni su posebnim zakonima i drugim

propisima. Oni za svoj rad odgovaraju lično i o njemu obavještavaju nadležna ministarstva.
Inspektor posebno odgovara ako u vršenju nadzora ne preduzme, ne predloži ili ne odredi
mjeru za koju je ovlašten, ili ne predloži ili ne pokrene postupak pred nadležnim organom zbog
utvrđene nepravilnosti, ili ako prekorači granice ovlaštenja. Pojedini poslovi inspekcijskog
nadzora se mogu povjeriti i organima teritorijalnih jedinica. Nad čijim radom nadzor vrši
ministarstvo, odnosno inspektor.

Nadzor nad radom sastoji se iz nadzora nad zakonitošću rada i nadzora nad

svrsishodnošću rada organa državne uprave i imalaca javnih ovlašćenja u vršenju povjerenih
poslova državne uprave. Nadzor nad zakonitošću rada ispituje se sprovođenje zakona i drugih
opštih akata, a nadzor nad svrsishodnošću rada-djelatnost i ekonomičnost rada i svrsishodnost
organizacije rada. Organ državne uprave ovlašten je da u vršenju nadzora nad radom:

a) zahtijeva izvještaje i podatke o radu,
b) utvrdi stanje izvršenja poslova, upozori na uočene nepravilnosti i odredi mjere i rok za

njihovo otklanjanje,

c) izda instrukcije,
d) naloži preduzimanje poslova koje smatra potrebnim,
e) pokrene postupak za utvrđivanje odgovornosti,
f) neposredno izvrši neki posao ako ocijeni da se drugačije ne može izvršiti zakon ili

drugi opšti akt,

Postoje brojne inspekcije, kao i brojni zakonski i drugi propisi koji na odgovarajući

način regulišu njihovu organizaciju i rad.

3. INSPEKTORI

Poslove neposrednog inspekcijskog nadzora obavlja inspektor.
Inspektori su samostalni u radu u granicama ovlaštenja utvrđenih zakonom i drugim

propisisma i za svoj rad su lično odgovorni. Inspektor je dužan da čuva kao službenu tajnu
podatke do kojih dođe prilikom vršenja inspekcijske kontrole ili koje mu organi, organizacije i
građani dostave u vršenju nadzora.

Inspektor posebno odgovara ako u vršenju kontrole ne preduzme, ne predloži ili ne

odredi mjeru na koju je ovlašten, ako ne predloži ili ne pokrene postupak pred nadležnim
organom zbog utvrđene nezakonitosti, odnosno nepravilnosti i ako prekorači granice
ovlaštenja.

Inspekcijske poslove može obavljati lice koje ima visoku stručnu spremu

odgovarajućeg smjera, položen stručni ispit za rad u organima uporave i najmanje 3 godine
radnog iskustva. Izuzetno, zakonom se može odrediti da pojedine manje složene poslove
inspekcijskog nadzora obavljaju inspektori koji imaju višu stručnu spremu.

Inspektor prilikom vršenja kontrole mora imati legitimaciju kojom dokazuje svojstvo

inspektora.

3.1. Obaveze inspektora

U vršenju inspekcijskog nadzora inspektor je naročito obavezan da:

1)   razmotri   inicijativu   za   pokretanje   postupka   inspekcijskog   nadzora   i   o   tome
obavijesti podnosioca inicijative;
2)   obavijesti   odgovorno   lice   subjekta   nadzora   o   početku   obavljanja   inspekcijskog
pregleda,   osim   ako   smatra   da   bi   obavještenje   umanjilo   efikasnost   inspekcijskog
nadzora;
3) legitimiše se subjektu nadzora, odnosno odgovornom ili drugom ovlaštenom licu
subjekta nadzora;
4)  ukaže   subjektu   nadzora   na  prava  koja  može  koristiti   u   postupku   inspekcijskog
nadzora;
5) o izvšenom inspekcijskom pregledu sačini zapisnik;
6)   vodi   evidencije   o   izvršenim   inspekcijskim   pregledima,   kao   i   druge   propisane
evidencije;
7) čuva državnu, službenu, poslovnu ili drugu tajnu;
8)   postupa   zakonito,   blagovremeno   i   u   skladu   sa   etičkim   kodeksom   državnih
službenika.

3.2. Ovlaštenja inspektora

U vršenju inspekcijskog nadzora inspektor ima ovlaštenja da:

1) pregleda: objekte i prostorije, zemljište, opremu i uređaje, sredstva rada i druge
predmete, proizvode koji se stavljaju u promet, robu u prometu, vršenje prometa robe i
pružanje usluga, poslovne knjige, evidencije i registre, ugovore, javne isprave i drugu
poslovnu dokumentaciju;
2) utvrđuje identitet subjekta nadzora i drugih lica;
3) uzima izjave od subjekta nadzora i drugih lica;