Primena sredstava za hlađenje, podmazivanje i ispiranje pri obradi odvajanjem čestica

UNIVERZITET U TUZLI
MAŠINSKI FAKULTET

ZAVRŠNI RAD

prvog ciklusa studija

Naziv rada:

PRIMJENA SREDSTAVA ZA HLAĐENJE, PODMAZIVANJE I ISPIRANJE PRI

OBRADI ODVAJANJEM ČESTICA

Mentor:

Student:

dr. sc. Muhamed Mehmedovic, van prof.

Ermin Brigić

Tuzla, Mart, 2017. godine

Sažetak

Završni rad je urađen s ciljem analiziranja uticaja sredstava za hlađenje ispiranje i
podmazivanje na rezni alat i sam proces rezanja. Predstavljen je njegov doprinos zaštiti alata
od trošenja, ali i odnos cijene sredstva za hlađenje ispiranje i podmazivanje naspram cijene
eventualnog trošenja alata ako se ista ne koristi. Dat je teoriski osnov o samoj tehnologiji
rezanja, o sredstavima za hlađenje ispiranje i podmazivanje i koroziji. Analizran je uticaj
sredstava za hlađenje ispiranje i podmazivanje protiv djelovanja korozije na obrađenu
površinu. Na osnovu navedenih analiza dati su zaključci i prijedlozi kao najbolja rješenja.

KLJUČNE RIJEČI

sredstva za hlađenje ispiranje i podmazivanje, rezni alat, temperaturna postojanost, analiza,
materijal

Sadržaj

1. UVOD....................................................................................................................................................8

2. OBRADA ODVAJANJEM ČESTICA...........................................................................................................9

2.1. Struganje......................................................................................................................................11

2.1.1. Alati u obradi struganjem.....................................................................................................12

2.1.2. Elementi režima obrade pri obradi struganjem...................................................................13

2.2. Rendisanje...................................................................................................................................13

2.3. Bušenje........................................................................................................................................15

2.4. Glodanje.......................................................................................................................................17

2.5. Brušenje.......................................................................................................................................19

2.5.1. Princip brušenja....................................................................................................................19

2.5.2. Vrste brušenja.......................................................................................................................20

2.5.3. Brusilice.................................................................................................................................21

2.5.4. Alati za brušenja - tocila.......................................................................................................21

3. SREDSTVA ZA HLAĐENJE I PODMAZIVANJE........................................................................................23

3.1. Osnove izbora SHP sredstava......................................................................................................24

3.2. Vrste sredstava za hlađenje i podmazivanje...............................................................................25

3.2.1. Čista ulja za rezanje..............................................................................................................26

3.2.2. Emulziona ulja.......................................................................................................................26

3.2.3. Sintetički fluidi......................................................................................................................27

3.2.4. Polusintetička SHP sredstva..................................................................................................28

3.2.5. Tečni azot..............................................................................................................................28

3.3. Ekološki aspekti primjene SHP sredstava....................................................................................28

3.3.1. Uticaj SHP sredstava na čovjeka...........................................................................................30

3.4. Prednosti korištenja sredstava za hlađenje i podmazivanje:......................................................32

4. SVRHA PRIMJENE SHIP........................................................................................................................33

5. ZAŠTITA OBRAĐENE POVRŠINE OD DJELOVANJA KOROZIJE POMOĆU SREDSTAVA ZA HLAĐENJE I
PODMAZIVANJE......................................................................................................................................34

5.1 Korozija.........................................................................................................................................34

5.1.1. Vrste korozije........................................................................................................................34

5.1.2. Ekonomski pogled na koroziju..............................................................................................39

5.1.3. Procjene gubitaka zbog korozije...........................................................................................39

5.2. Sredstva za hlađenje i podmazivanje i korozija...........................................................................40

5.3. Inhibitori korozije.........................................................................................................................41

5.3.1. Odabir inhibitora..................................................................................................................42

5.3.2. Koncentracija inhibitora.......................................................................................................42

5.3.3. Nedostatci inhibitora............................................................................................................42

5.4. Podjela inhibitora........................................................................................................................43

5.4.1. Anodni inhibitori...................................................................................................................43

5.4.2. Katodni inhibitori..................................................................................................................43

5.4.3. Mješoviti inhibitori...............................................................................................................44

5.4.4. Taložni inhibitori...................................................................................................................44

5.4.5. Organski inhibitori................................................................................................................45

5.4.6. Hlapivi inhibitori...................................................................................................................45

5.5. Primjena inhibitora korozije u privredi........................................................................................47

5.6. Djelotvornost inhibitora..............................................................................................................48

6. ZAKLJUČAK..........................................................................................................................................50

Slika 5.8 Prikaz raspodjele nastale toplinena odvojenu česticu alat i obradak......................................42

Slika 5.9 Djelovanje katodnih inhibitora na korozijski sistem...............................................................45

Slika 5.10 VCI inhibitor............................................................................................................................47

Slika 5.11 Mehanizam djelovanja hlapivog inhibitora korozije..............................................................47

Slika 5.12. Privremena zaštita unutrašnjosti cijevi praškastim inhibitorima korozije............................48

Slika 5.13. Uzorci tokareni dodatkom rashladnog sredstva bez inhibitora(1) i sa inhibitorom(3).........49