MEGATREND UNIVERZITET,BEOGRAD
FAKULTET ZA BIOFARMING,BAČKA TOPOLA
Tema:Istorijat navodnjavanja
SEMINARSKI RAD
Predmet:
Poljoprivredne melioracije
Stevan Zvicer
SADRŽAJ
1.Uvod.................................................................................................3
2.Istorija navodnjavanja.......................................................................4
2.1 Navodnjavanje kroz istoriju Kine.................................................5
2.2 Navodnjavanje kroz istoriju Koreje..............................................5
2.3 Navodnjavanje kroz istoriju SAD.................................................6
3.Istorijski razvoj navodnjavanja.........................................................7
4.Pogodnosti zemljišta za navodnjavanje.............................................8
5.Način i tehnika navodnjavanja u poljoprivredi.................................10
5.1 Površinsko navodnjavanje.............................................................10
5.2 Navodnjavanje plavljenjem i lokvama..........................................10
5.3 Navodnjavanje prelivanjem...........................................................11
5.4 Navodnjavanje brazdama..............................................................11
5.5 Podzemno navodnjavanje..............................................................12
5.6 Mikronavodnjavanje,kap po kap i mikrokišenje...........................13
6.Istorijat navodnjavanja u Vojvodini..................................................13
7.Zaključak...........................................................................................14
8.Literatura...........................................................................................15
2
navodnjavanje kvari strukturu zemljišta. Navodnjavanje uslovljava raspadanje grudvica u
gornjem sloju zemljišta, što dovodi do formiranja površinske pokorice koja smanjuje
poroznost zemljišta i vazdušni režim. Da bi se ovo izbeglo preporučuje se zalivanje
brazdama, kapanjem, podzemno zalivanje i kišenje sa malim intenzitetom i maloj veličini
kapi, dok se ne preporučuje zalivanje plavljenjem i prelivanjem jer razaraju strukturu
zemljišta na celoj površini.
Kako se ne bi pogoršala struktura zemljišta najbolje je unositi organsko đubrivo i
uzgajanje raznih vrsta trava. Tokom navodnjavanja voda ulazi u zemljište i distribuira se
unutar zemljišta gravitacijom i kapilarnim silama zemljišta. Kada se sav prostor pora
napuni vodom, zemljište je zasićeno. U ovim uslovima, dominiraju gravitacione sile.
Voda otiče na dole kroz zemljište budući da je energija koja je potrebna da se jedinica
vode ukloni iz zasićenog zemljišta mala.
2.Istorija navodnjavanja
Arheološka istraživanja su našla evidenciju za postojanje navodnjavanja na mestima gde
prirodne padavine nisu bile dovoljne za uzgajanje useva Navodnjavanje na godišnjoj bazi
je bila praktikovana u Mesopotamijskoj ravni, gde su usevi bili regularno navodnjavani
tokom uzgojne sezone dovođenjem vode kroz mrežu malih kanala formiranih na polju.
Slika 1:
Irigacija u Tamil Nadu, Indija
Drevni Egipćani su praktikovali slivnu irigaciju koristeći poplave Nila za poplavljivanje
zemljišnih parcela koje su bile okružene nasipima. Poplavna voda se držala sve dok se
plodni sediment ne bi istaložio i zatim bi se višak vratio u vodotok.Postoji evidencija da
je stari Egipatski faraon Amenemhet III iz dvanaeste dinastije (oko 1800 p. n. e.) koristio
4
prirodno jezero u Fajumskoj oazi kao rezervoar za čuvanje viška vode za upotrebu tokom
sušnih sezona. Jezero je punjeno svake godine poplavnim vodama Nila.
Drevni Nubijci su razvili formu irigacije koristeći uređaj sličan vodenom točku zvani
sakia. Sa irigacijom se počelo u Nubiji u periodu između trećeg i drugog milenijuma p. n.
e.
U podsaharskoj Africi irigacija je dosegla kulture i civilizacije regiona reke Nigera do
prvog i drugog milenijuma p. n. e, i bila je bazirana na vlažnim sezonama poplava i
sakupljanu vode.
Terasna irigacija je evidentna u prekolumbijskoj Americi, ranoj Siriji, Indiji i Kini. Zana
dolini Anda u Peruu, arhaeolozi su našli ostatke tri irigaciona kanala. Oni su
radiougljenično datirani na period 4. milenijuma p. n. e., 3. milenijuma p. n. e. i 9. veka.
Ovi kanali su najstarija evidencija primene navodnjavanja u Novom svetu. Tragovi
kanala koji verovatno potiču iz 5. milenijuma p. n. e. su nađeni ispod kanala iz 4.
milenijuma p. n. e.Sofistikovanu irigaciju i sisteme za čuvanje vode je bila razvila
civilizacija doline Inda u današnjem Pakistanu i Severnoj Indiji, uključujući rezervoare
kod Girnara iz oko 3000. p. n. e. i ranog irigacionog sistema kanala iz oko 2600. p. n. e.
Poljoprivreda velikih razmera je praktikovana i ekstenzivna mreža kanala je korišćena za
navodnjavanje.
2.1 Navodnjavanje kroz istoriju Kine
Najstariji poznati hidraulički inžinjeri Kine su bili Suenšu Ao (6. vek p. n. e.) iz perioda
Proljeća i Jeseni i Simen Bao (5. vek p. n. e.) iz perioda zaraćenih država, oba od kojih su
radili na velikim irigacionim projektima. U Sičuan regionu koji je pripadao državi Đin
drevne Kine, Duđengianski irigacioni sistem koji je razvio Đinski kineski hidrolog i
irigacioni inženjer Li Bing je bio izgrađen 256. p. n. e. radi navodnjavanja ogromne
poljoprivredne oblasti, koju ovaj sistem i danas snabdeva vodom.Do 2. veka, tokom
dinastije Han, Kinezi su isto tako koristili lančane pumpe koje su podizale vodu sa nižih
elevacija na više.
One su bile pokretane manualno nožnim pedalama, hidrauličkim vodeničkim kolima, ili
rotirajućim mehaničkim točkovima koje su vukli volovi.Voda je korištena za javne
radove snabdevanja vodom urbanih stambenih četvrti i dvorskih bašti, ali najviše za
navodnjavanje obradivog zemljišta kanalima.
2.2 Navodnjavanje kroz istoriju Koreje
U 15. veku u Koreji je 1441. došlo do izuma prvog merača kiše na svetu, uryanggye.
Pronalazač je bio Žang Jeong-sil, korejski inženjer iz dinastije Čoson, pod aktivnim
nadzorom kralja, Sedžona Velikog. Ovi uređaji su bili instalirani u rezervoarima za
navodnjavanje kao deo nacionalnog sistema za merenje i sakupljanje kišnice za
5
