Društvene mreže se definišu kao na vebu zasnovani servisi koji omogućavaju pojedincima da
kreiraju javne ili polu-javne profile unutar zatvorenog centralizovanog sistema, artikulisanu listu
ostalih korisnika te mreže sa kojima imaju zajedničke konekcije (veze), i selektivnu listu konekcija
koju nazivaju prijateljima (poverljiv krug prijatlja). To su obično lista prijatelja, kao i pregled
komunikacijskih konvencija i praksi koje se dešavaju na "zidovima", beležnicama, ličnim
stranicama korisnika.

Društvene mreže se mogu osnivati i gasiti zavisno od potreba. Osnivaju se kako bi se nosile sa
određenim problemom, najčešće u formi grupa za samopomoć, mreža NVO i grupa za socijalni
aktivizam. Ubrzano se razvijaju sa pojavom novih tehnologija, posebno Interneta.

Istraživanje u akademskoj sredini je pokazalo da društvene mreže funkcionišu na više nivoa,
počevši od porodice do nivoa nacije, i igraju kritičnu ulogu u određivanju načina na koji će se neki
problemi rešiti, kako će organizacije funkcionisati, i stepen do koga će pojedinac uspeti u
dostizanju individualnih ciljeva.

U svojoj najjednostavnijoj formi društvena mreža je mapa svih relevantnih veza između čvorova
koji se proučavaju. Mreža se može da iskoristi i za određivanje društvenog kapitala individualnih
aktera. Ovi koncepti se često prikazuju u vidu dijagrama društvene mreže gde su čvorovi tačke a
linije veze.

1.1. Razvoj društvenih mreža

1999

2000

2003

2004

2005

2006

2011

Sina Weibo

Habbo

Facebook

Bebo

Badoo

Google+

Tencent QQ

Skype

Orkut

Netease

Twitter

Tencent

Weibo

Qzone

Vkontakte

Flickr

Windows

Live

Tabela br. 1: Razvoj društvenih mreža

Društvene mreže na Internetu su se počele razvijati još u prvoj polovini 90-tih godina prošloga
veka.   1994.   godine   je   kreiran   jedan   od   prvih   servisa   društvenog   umrežavanja   pod   nazivom
Geocities.   Korisnici   ovoga   sajta   su   mogli   dizajnirati   vlastite   web   sajtove   i   postavljati   različite
sadržaje   na   njih.   Međusobna   interakcija   korisnika   je   bila   ograničena   na   upotrebu   servisa
elektronske pošte.

Boyd, D., Ellison, N., "Social Network sites: Definition, history, and scholarship", Journal of Computer-Mediated

Communication 13 (1), str. 11, 2007.

http://www.artdriver.com/top-social-networking-sites-timeline/; 18. 01. 2014.

1995.   godine   je   kreiran   servis   pod   nazivom   theglobe.com   koji   je   omogućio   korisnicima
personalizaciju   objavljenog   sadržaja,   te   direktnu   interakciju   sa   drugima   koji   su   imali   slična
interesovanja. Iste godine je kreirana i društvena mreža Classmates.com koja je omogućavala
kreiranje   korisničkih   profila   i   dodavanje   drugih   korisnika   u   lične   kontakte.   Godine   1997.   je
pokrenut servis AOL Instant Messenger i koji je omogućavao razmenu poruka u realnom vremenu.
Poslednja   decenija   je   obeležena   pojavom   društvenih   mreža   koje   su   omogućavale   kreiranje
korisničkih profila, ličnih  kontakata i interakciju  među  korisnicima sličnih  interesovanja, što  je
značajno uticalo na intenzivan porast korisnika ovakvih mreža.  2002. godine je kreirana mreža
Friendster koja je prva tri meseca postojanja porasla na tri miliona korisnika. Sledeće godine je
kreirana veoma popularna mreža toga vremena pod nazivom MySpace, a 2004. godine sada već
vodeća mreža Facebook, te 2006. godine Twiter i Windows Live.

Porast upotrebe društvenih mreža je bio veoma intenzivan u proteklih 10-tak godina. Već sada je
na velikom broju mreža kreirano preko 5 milijardi korisničkih profila, što u odnosu na 2,1 milijadu
korisnika Interneta daje 2,38 profila po prosečnom Internet korisniku.

Može se reći da su

društvene mreže postale značajan faktor globalne integracije korisnika Interneta.

Na narednim slikama prikazana je pokrivenost društvenim mrežama u svetu, kao i broj aktivnih
korisnika najpoznatijih i najpopularnijih društvenih mreža.

Slika br. 1: Mapa sveta prema korišćenju društvenih mreža u junu 2013. godine

http://www.internetworldstats.com/stats.htm; 18. 01. 2014.

http://vincos.it/world-map-of-social-networks/; 18. 01. 2014.