UNIVERZITET ZA POSLOVNI INŽENJERING I
MENADŽMENT BANJA LUKA
Diplomski studijski program: Ekonomska diplomatija
Seminarski rad:
EKSPERTNI SISTEMI
Mentor:
BANJA LUKA, septembar, 2015.god. DOBRANJAC DUŠKO
Ekspertni sistemi Seminarski rad
3
1. POJAM I ZNAČAJ EKSPERTNIH SISTEMA
U problematičnim situacijama i kod donošenja složenijih odluka neophodan je
dobar stručnjak, odnosno ekspert. Pomoć je potrebna u bilo kojim sferama života.
Osnovna svojstva eksperta jesu:
da primjeni svoja znanja na optimalan način;
obrazloži svoje odluke i prijedloge;
dogovara se sa drugim ekspertima i proširuje svoja znanja;
formira i napušta određene zaključke;
pronalazi najbrži način sa dođe do rješenja i u praksi;
da ocjeni na osnovu iskustva gdje je rješenje problema.
Danas je informatika toliko uznapredovala da je uvijek moguće raspolagati
ekspertnim uslugama, odnosno ekpertnim sistemima. Ekspertni sistemi su jedna
vrsta programske podrške ili softvera na računaru, koja zamjenjuje čovjeka, bilo u
većoj ili manjoj mjeri. Na osnovu unesenih podataka i logičkih algoritama, ekspertni
sistemi pomažu u rješavanju problema.
Pored pojma ekspertni sistem koriste se i sljedeći pojmovi: Sistem zasnovan na
znanju, inteligentni informacioni sistem, inteligentni sistem zasnovan na znanju i
sistem znanja su pojmovi koji se takođe koriste za ekpertne sisteme. Ekpresnost je
znanje i vještina da se riješi određeni nastali problem.
Ekpertni sistem je podsistem područja vještačke intelegencije. To područje se
naziva naučni inžinjering (engl. „Knowledge Engineering“).
Da bi se postigao visok nivo rješavanja nastalih problema u ekpertnom
sistemu potrebno da pojedinac ima višegodišnje stručno obrazovanje.
Ekspertni sistemi Seminarski rad
4
ES upotrebljava osnovu znanja i služi kao konsultant rukovodiocu. Ekspertni
sistemi predstavljaju pokušaj da se u kompjuterske programe ugrade procesi
razmišljanja i odlučivanja koji se odvijaju kod ljudi eksperata. Klasifikacija ES je
izvršena prema njohovoj aktivnosti.
Tabela 1. Klasifikacija ekspertnih sistema
Aktivnisti ES
Naznaka problema
Oblast primjene
Interpretacija
Sistemi tumače opažene
podatke pripisuju im simbolična
značenja i opisuju situacije i
stanja
Hemija
Geologija
Medicina
Armija
Dijagnostika
Sistemi za dijagnostiku na
osnovu podataka o
opservacijama definišu
malfunkcije sistema
Računari
Elektronika
Geologija
Medicina
Predviđanje
Sistemi za predviđanje
posljedica (prognoza) iz modela
i parametara
Računari
Armija
Oblikovanje
Sistemi za dizajn konfigurišu
objekte u zadatim ograničenjima
Računari
Hemija
Elektronika
Planiranje
Sistemi za planiranje oblikuju
akcije i objekte kao modele
ponašanja da u cilju efekata
ponašanja
Hemija
Računari
elektronika
Kontrolisanje
Sistemi za kontrolisanje
adaptivno upravljaju
ponašanjem sistema na osnovu
interpretacije, prognostike i
dijagnostike
