Strategijsko planiranje predstavlja utvrđivanje strategijskih planova, odnosno
planova za realizaciju opštih ciljeva organizacije, koji će se ostvariti kroz nekoliko
godina ili decenija. Strategijskim planiranjem bavi se top menadžment.

Proces strategijskog planiranja obuhvata pet faza:

1. analiza okruženja;

2. definisanje misije i vizije;

3. razvoj opštih ciljeva;

4. kreiranje strategije implementacije;

5. alokacija resursa neophodnih za ostvarenje ciljeva.

Operativno   planiranje   prestavlja   utvrđivanje   planova   koji   sadrže   detalje   za
realizaciju   ili   primenu   strategijskih   planova   tokom   svakodnevnog   poslovanja.
Uglavnom se prave za period od godinu dana i koncentrisani su na konkretnu
delatnost   ustanove.   Operativno   planiranje   determinisano   je   nizom   dugoročnih
trajnih planova. Ti planovi obuhvataju:



procedure,



politiku i



pravila potrebna za stvaranje operativnih planova i budžeta.

Za razliku od dugoročnih, jednokratni pojedinačni planovi i budžeti prave se za
specifični operativni period, npr.godinu dana. U njih spadaju:



Budžeti;



Programi;



Projekti.

Efikasno   i   sistematično   planiranje   podrazumeva   sinergiju   prethodno   opisanih
tipova   planiranja,   pri   čemu   strategijsko   planiranje   definiše   okvir,   a   operativno
planiranje   preciznu   operacionalizaciju   aktivnosti   koje   dovode   do   ispunjenja
dugoročnih ciljeva poslovanja budžetske ustanove.

IZRADA PLANA

Osnovni cilj ove faze je izrada predloga ukupnog plana poslovanja na nivou
ustanove za određeni vremenski period pri čemu se podrazumeva period od jedne
godine.

Plan kao akt, treba da ima određenu formu i sadržaj od čega su najvažniji delovi:



Naslovna strana (naziv ustanove, vremenski period na koji se odnosi, datum
pripreme i sl.);



Sadržaj;



Kratak pregled (delatnost ustanove, osnivač, finansiranje osnovne delatnosti,
finansiranje sporedne delatnosti, pregled usvojenih ciljeva po prioritetima – u
naturalnom i finansijskom obliku, strategije ustanove i sl.);



Plan aktivnosti (razdeljene na osnovnu, finansiranu od strane osnivača i na
ostale, prateće aktivnosti koje bi trebalo podeliti tako da čine zaokružene celine,
npr. plan usluga, plan proizvodnje, plan istraživanja i razvoja, pojedinačne
projekte);



Finansijski plan koji treba da sadrži pojedine finansijske planove za svaku celinu
iskazanu kroz tačku 4 i ukupni finansiski plan za ustanovu kao celinu;



Usvojene poslovne politike, posebno u delu upravljanja dugom i novim
investicijama.

STRUKTURA FINANSIJSKOG PLANA

Finansijski plan polazi od plana aktivnosti i u njemu treba, pre svega da se navede:



način formiranja cena,



plan prihoda i rashoda, kao i



rezultat svake planirane aktivnosti.

Zbog specifičnosti poslovanja budžetskih korisnika, ovako dobijeni planovi se
objedinjuju i iskazuju sa aspekta izvora finansiranja, a to znači da se napravi
pregled planiranih aktivnosti razgraničenih prema izvoru finansiranja. Dakle, bitno
je da se navedu aktivnosti koje će se finansirati iz budžeta (republičkog, gradskog
ili lokalnog), zatim iz donacija (pojedinačno po vrstama donatora), iz sopstvenih i
ostalih izvora. Finansijski planovi korisnika budžetskih sredstava treba da sadrže
osnovne delove a to su:



Plan prihoda i primanja i



Plan rashoda i izdataka.

Plan prihoda treba da sadrži planirane prihode po vrstama prihoda, kao i po svim
izvorima pojedinačno. Vrste prihoda svaki korisnik planira na osnovu planiranih
aktivnosti koje izvršava i za koje je osnovan, kao i na osnovu novih aktivnosti, ili
kroz nove projekte planirane u budućem periodu, a u skladu sa strategijom svog
direktnog korisnika. Neophodno je da se planirani prihodi iskažu prema izvorima
finansiranja iz kojih će se obezbediti. Prema Pravilniku o standardnom
klasifikacionom okviru i kontnom plnau za budžetski sistem, prihodi mogu da se
obezbede iz 16 izvora finansiranja, s tim da se izvor finairanja 01-Prihodi iz