INTERNACIONALNI UNIVERZITET TRAVNIK
PRAVNI FAKULTET TRAVNIK
KRIVIČNA ODGOVORNOST
SEMINARSKI RAD
Predmet: Krivično pravo
Mentor
:
Student
Prof. Selma Otuzbir Hrustić Irma br. index (19/17)
2. POJAM KRIVIČNOG DJELA
Krivično djelo je društveno opasno djelo koje pravni poredak zabranjuje pod prijetnjom primjene
krivične sankcije. Ono je rezultat ljudskog ponašanja pa se može označiti i kao ljudsko ponašanje
kojim se krše pravni propisi i koje proizvodi štetnu posljedicu za društvo, zbog koje ono i reagira
primjenom krivične sankcije.
Kao ljudsko ponašanje, kao akt određenog čovjeka, ono nosi izvjesne karakteristike same te ličnosti:
njegovih uvjeta života, sukoba sa samim sobom, sukoba sa drugim osobama, društvenim grupama ili
društvom u cjelini.
1
Elementi koji su zajednički svim krivičnim djelima zovu se osnovni elementi krivičnih djela. Osim
njih, postoje i posebni elementi koji se javljaju samo kod nekih krivičnih djela.
Određujući opći pojam krivičnog djela, u teoriji se polazi od različitih stanovišta. Međutim ta
stanovišta u osnovi se svode na dva shvatanja: sa stanovišta forme krivičnog djela i sa aspekta
njegove sadržine. Zbog toga se u teoriji razlikuju dva pojma krivičnog djela: formalni i materijalni.
2.1.
Formalni pojam krivičnog djela
Normativno i realističko shvatanje krivičnog djela
U krivičnopravnoj teoriji u vezi
određivanjem formalnog pojma krivičnog djela javilo se pitanje da li se krivično djelo treba uzeti
isključivo kao pravni pojam ili kao pojavu u vanjskom svijetu.
S obzirom na to pitanje u teoriji se razlikuju
normativno i realističko
shvatanje pojma krivičnog
djela.
Prema normativnom shvatanju
, krivično djelo prvenstveno predstavlja povredu norme ili povredu
krivičnog zakona. Takvo shvatanje zastupao je
Binding
i polazio od toga da se krivičnim djelom
prvenstveno vrijeđa norma, pa je povreda norme osnovni element svakog krivičnog djela.
Prema realističkom shvatanju
, krivično djelo nije isključivo pravni pojam već prvenstveno pojava
u vanjskom svijetu. Ono se mora odrediti prije svega na osnovu njegova dva osnovna segmenta. To
su radnja i posljedica koja nastaje usljed te radnje. U krivičnopravnoj teoriji danas dominira ovo
Listovo
realističko shvatanje krivičnog djela, s tim da ima izvjesnih razlika u pogledu unošenja
posljedice u pojam krivičnog djela.
2
1
Petrović, B. : Krivično pravo, Sarajevo, 2006, str.28.
2
Ibid., str.29. ;
3. ELEMENTI KRIVIČNOG DJELA
Pojam krivičnog djela sastoji iz četiri osnovna, opća elementa :
1. djela čovjeka tj. posljedice prouzrokovane ljudskom radnjom
2. protivpravnosti djela
3. određenosti djela u zakonu
4. kažnjivosti
Takođe u ove elemente spadaju i društvena opasnost, kao materijalni elemenat i krivična
odgovornost kao jedini subjektivni elemenat.
Svako krivično djelo mora sadržati navedene elemente. Nepostojanje jednog, i to bilo kojeg od općih
elemenata, isključuje postojanje krivičnog djela, shvaćenog u materijalno-formalnom smislu. Zato
se ovi elementi i nazivaju osnovnim i općim elementima i oni čine "opće biće" krivičnog djela, tj.
opću konstituciju svakog krivičnog djela.
Svi navedeni elementi imaju podjednak značaj i pravno dejstvo i međusobno su logično povezani.
Opći elementi krivičnog djela mogu se podijeliti na
materijalne i formalne
.
Materijalni elementi su
:
Djelo čovjeka (radnja sa posljedicom) i društvena opasnost
Formalni elementi su
:
Protivpravnost i određenost djela u zakonu
3.1.
Biće krivičnog djela i elemeni krivičnog djela
Pojam bića krivičnog djela
Pod bićem krivičnog djela podrazumijeva se skup posebnih elemenata jednog krivičnog djela.
Prema tome, pod bićem se podrazumijeva samo tzv.posebno biće, tj.biće jednog krivičnog djela, a
ne svih krivičnih djela. Posebni elementi krivičnog djela nazivaju se još i obilježljima krivičnog
djela.
Biće krivičnog djela krađe sastavljeno je od posebnih elemenata:
1. Oduzimanje
2. Tuđa pokretna stvar
