                   Logistiku  možemo  promatrati  na  dva  načina:  kao  naučnu  disciplinu  i kao  specifičnu
poslovnu  funkciju.  Kao  nauka,  logistika  proučava  tokove  i  transformacije  ekonomskih  sadržaja
unutar kompanije. Ona time stvara naučna rješenja (modele,  metode i tehnike)  za prevazilaženje
prostorne i vremenske dimenzije ciklusa reprodukcije.

                   Osnovni  zadatak    logistike  kao    poslovne    funkcije    je  da    svako    radno    mesto    u
proizvodnji  u pravom trenutku snabdije svim onim što je potrebno za izvršavanje radnog zadatka
(sredstvo  za  rad,  alat,  materijal,  tehnička  i dr.  dokumentacija,  odnosno  neophodne  informacije,
sredstva  za osvježenje  radnika  i dr.)  odstrani s  radnog  mjesta  sve  što  više  nije  potrebno  i to  uz
najmanje  moguće  troškove.  Logistika  obuhvata  sve  aktivnosti   vezane  za  razvoj,  planiranje  i
organizaciju   tokova  materijala,  informacija  i  vrijednosti   u  području  nabavke,  proizvodnje,
skladištenja, unutrašnjeg  transporta,  pakovanja,  distribucije  i  zbrinjavanja  otpadaka,  uključujući
tu  i  obradu  odgovarajućih  informacija.  Adekvatno  organizovana  funkcija  poslovne  logistike u
kompaniji može,     u     značajnoj     mjeri,     doprinijeti   povećanju     rentabilnosti   poslovanja,
efikasnijem zadovoljenju zahtjeva kupaca i skraćivanju vremena isporuke.

2.1.1. Definicije logistike

U literaturi se susreću mnoge definicije logistike iako ne postoje neke razlike u
njihovom definisanju. U nastavku su navedene neke definicije:

          Def. Prof. Pfohl jedan od najpoznatijih teoretičara logistike u svijetu:  „Logistika obuvata
sve  djelatnosti  kojima  se  planira,  upravlja,  ostvaruje  i  kontrolira  prostorno-vremenska
transformacija dobara  i  sve  transformacije  u  vezi  sa  količinom,  vrstom  ,  i  svojstvom  dobara,
rukovanja  dobara,   kao  i  logističkim  određivanjem  dobara.    Zajedničkim  djelovanjem  tih
djelatnosti pokreću  se  i tokovi dobara  koji po  mogućnosti učinkovito  povezuju  tačku  isporuke  i
tačku  primanja. Učinkovito  povezivanje  tačaka  isporuke  s  tačkama  primanja  znači  da  logistika
treba osigurati i
da je tačka primanja opskrbljena od tačke isporuke pravim proizvodima i/ili uslugama (u
količini,vrsti,kvalitetu...) u ispravnom i primjerenom stanju u pravo vrijeme na pravom mjestu, a
sve to uz minimalne troškove.

https://sh.wikipedia.org/wiki/Logistika

„Logistika je proces planiranja, ostvarivanja i kontrole učinkovitih troškova efektivnih tokova i
skladištenja sirovina, poluproizvoda i gotovih proizvoda i time povezanih informacija od tačke
isporuke do tačke primanja, primjereno zahtjevima kupca. (

Američko logističko društvo

)

„Logistika je organizacija, planiranje, provedba i kontrola tokova dobara od razvitka i od
kupovine preko proizvodnje i distribucije do krajnjeg kupca sa ciljem da uz minimalne troškove i
uz minimalno trošenje kapitala, zadovolji zahtjeve tržišta. (

Evropske matične organizacije

nacionalnih logističkih društava

)

Međunarodno udruženje logističara (SOLE)

definiše logistiku u nešto užem smislu sa

stanovišta  inžinjerske  primjene:  “Vještina  i  nauka  upravljanja,  inžinjerske  uprave  i  tehničke
aktivnosti   koje  se  odnose  na  tehničke  zahtjeve,  projektovanje  i  razvoj,  snadbijevanje  i
obezbjeđivanje  resursa  za  održavanje  tehničkih  materijalnih  sredstava,sa  ciljem   da  se  pruži
efikasna podrška planovima i operacijama.“
„Logistiku  čini  sistem  aktivnosti koje  omogućavaju  oblikovanje,  projektovanje,  usmjeravanje,
uvođenje  i  regulisanje  protoka  robe  (materijala,  proizvoda),  energije  i  informacija  unutar  i
između sistema.“

Sa  aspekta  kretanja  robe  logistika  se  može  definisati kao  skup  svih  djelatnosti kroz  koji  se  u
određenom,   sistemu   vrši   oblikovanje,   projektovanje,   upravljanje   i  kontrola   postupaka   na
području, manipulisanja, skladištenja i transporta robe. Inžinjerska logistika predstavlja vještinu i
nauku  upravljanja,  te  inžinjerske  usluge  i  tehničke  aktivnosti  koje  se  odnose  na  tehničke
zahtjeve,  projektovanje,  razvoj,  snadbijevanje  i  obezbjeđivanje  resursa  za  održavanje  tehničkih
materijalnih sredstava sa ciljem da se pruži efikasna podrška planovima i operacijama.

Logistika razmatra upravljanje procesima:



Upravljanje podrazumijeva kontrolisanje logističkih aktivnosti u skladu sa planom ili

strategijom.





Kretanje označava tokove ulaznih materijala od dobavljača ka preduzeću, tokove

materijala kroz procese rada u preduzeću, tokove gotovih proizvoda ka korisniku;



Skladištenje podrazumijeva da se ulazni materijali skladište prije prerade, a procesni

materijali  se  skladište  u    fazama  procesa  (međufazne  zalihe)  dok  se  gotovi  proizvodi
skladište do otpreme korisniku.
Na  osnovu  navedenih  definicija  moglo  bi  se  reći  da  je  opća  logistika  znanost  skup
interdiscipliniranih  i  multidiscipliniranih  znanja  koja  izučavaju  primjenjujući  zakonitosti
mnogobrojnih  i  složenih  aktivnosti  koje  funkcionalno  i  djelotvorno povezuju  sve  djelimične
procese.

            Savladavanje prostornih i vremenskih transformacija materijala, repromaterijala, kapitala,
znanja ljudi  i  informacija  u  sigurne,  brze  i  racionalne  jedinstvene  logističke  procese  tokove  i
protoke materijala,  kapitala znanja,  informacija od tačke isporuke do tačke primitka,  ali s ciljem
da se uz minimalne uložene potencijale i resurse maksimalno zadovolje zahtjevi tržišta (tj. kupca,
robe, korisnika usluga, potrošača).

3. LOGISTIČKI PROVAJDER

Logistički provajder – upravlja tradicionalnim logističkim funkcijama kao što su transport i
skladištenje robe.

Kao  specijalizovani nosioci logističkih usluga zauzimaju sve  veće učešće na  logističkom tržištu.
Tako  npr.  u  Sjevernoj  Americi  (SAD  i  Kanada)  78%  kompanija  koristi  usluge  logističkih
provajdera,  u Zapadnoj Evropi (EU) 79%,  a u Azijskoj i Pacifičkoj zoni oko  58% kompanija.  U
EU u 2003.godini 65%  logističkih procesa preusmjereno je na provajdere logističkih usluga, dok
je taj procenat u Americi i Aziji značajno manji i iznosi oko 50%. U narednih pet godina očekuje
se  značajan  porast.  Istraživanja  su  pokazala  da  su  korisnici  uglavnom  zadovoljni  uslugama
logističkih  provajdera.  90%  korisnika  se  izjasnilo  kao  «veoma  zadovoljni»  ili  «zadovoljni».
Međutim,  korisnici očekuju  da  se ponuda  logističkih usluga  poboljša  kroz  integrisanje  različitih
učesnika   u   sistemu pružanja   kompletne   logističke   usluge.   Tako   se   navodi  pet   oblasti   na
koje provajderi   posebno   trebaju   fokusirati   pažnju:   moraju   imati   ponudu   osnovnih   usluga
(transport,  skladištenje,  pakovanje,  itd.),  potrebno  je  da  teže  kompletnoj  logističkoj  usluzi,  da
budu  orijentisani  na  određene  privredne  grane  i  oblasti,  da  imaju  geografsku  pokrivenost  i
uspostavljanje   poslovne   infrastrukture.   Isto   tako potrebno   je   da   raspolažu   savremenim
logističkim  tehnologijama  koje  se  vrlo  lako  mogu  integrisati  u  korisnikov privredni  i  poslovni
sistem.  Korisnici  očekuju  stalno  unaprijeđenje  logističkih  usluga,  te  se  mijenja  odnos  prema
logističkim provajderima,  koji  su  u  početku  posmatrani  kao  “provajderi  resursa”  i  “menadžeri
resursa”,   da   bi  danas   više  od  polovine  korisnika  provajdere  posmatralo   kao   «logističke
strategije»  (distributivne  strategije,  transporte  strategije).  Ovakva  orijentacija  na  korisnike  i  na
potencijalno zadovoljenje njihovih želja, zahtjeva i potreba predstavlja primjene novog koncepta
logističkog poslovanja. Koje su to karakteristike špediterskih kompanija o ovom prelazu?

       Danas  špedicije  predstavljaju  savremene  logističke  provajdere  (3PL,  4PL provajderi)  koji
su  sposobni  da  ponude  i pruže  kompletnu  logističku  uslugu.  Razvija  se  sve  češće  logističko
partnerstvo  između  špedicija  i  korisnika  logističkih  usluga.  Trend  je  da  špediterske  kompanije
kao  specijalizovani  nosioci  logističkih  usluga, preuzimaju  sve  više  logističkih  aktivnosti  od
korisnika  (outsuorcing  partnerstvo).  Outsoursing  logističkih  poslova   u  okviru  lanaca
snabdijevanja  proizvodne  i/ili  trgovačke  firme  označava  prepuštanje  jednog  ili  većeg  broja
logističkih poslova logističkim provajderima.
Na koji  je  način  tekao  razvoj samog  logističkog  provajdera  je trajao  i razvijao  se  kroz nekoliko
faza.  Sam  razvoj  je  u  sebi  prepoznao  više  tipova  kocepta  logističkog provajdera  gdje  možemo
razlikovati:

1PL

-sistem za sopstvene potrebe uz minimalno angažovanje drugih.

2PL

-Određene logističke usluge transporta, otpreme, skladištenja, povjerene specijalizovanim

nosiocima.

3PL

- 3PL provajder kao outsourcing partner preuzima najveći dio logističkih zadataka korisnika.

4PL

- 4PL provajder podrazumijeva integrisano upravljanje i realizaciju kompletne logističke

usluge.

J. Kilibarda Milorad, Saobraćajni fakultet, Odsek za logistiku, V. Stepe 305, Beograd