2
UVOD
Cilj koji želim postići razradom ove teme kao svog seminarskog rada jeste približiti
Vama, kao čitatelju važnost same memorije u računaru.
Većina ljudi ne razmišlja o tomu ko je „krivac“ za to da sve programe koje snimimo
na računar i ostanu tu, ko omogućava rad na računaru, šta je zapravo „mozak“
svakog računara i bez čega bi on u svojoj suštini bio beskoristan, te šta mu
omogućava da on izvršava svoju svrhu.
Kroz upoznavanje sa osnovnom građom, radom memorije i važnošću pohrane
podataka i informacija u računaru pokušati ću vam dati odgovore na gore postavljena
pitanja.
4
2.3. Šta je to memorija?
Memorije su digitalni sklopovi koji se sastoje od određenog broja memorijskih ćelija.
Svaka memorijska ćelija može zapamtiti jednu digitalnu znamenku, tj. jedan bit, a
ukupni broj bitova koji se može pohraniti u neki memorijski sklop jest kapacitet
memorije. Više bitova čine memorijsku riječ. Riječ koja se sastoji od osam bitova
naziva se bajt.
Zadaća memorije je pohrana podatka na memorijska mjesta (lokacije)
određena a d r e s a m a , u s v r h u n j i h o v o g k a s n i j e g k o r i š t e n j a o d
s t r a n e p r o c e s o r a i d r u g i h j e d i n k i r a č u n a r a .
O p e r a c i j a u p i s i v a n j a j e p o s t u p a k k o j i m s e r i j e č
p o d a t k a pohranjuje na određeno mjesto(adresu) memorije, obratni
postupak kojim se riječ podatka s određenog mjesta u memoriji dovodi na izlazne
izvode memorije n a z i v a s e o p e r a c i j a č i t a n j a .
M e m o r i j a j e o b i č n o l o c i r a n a u n e p o s r e d n o j b l i z i n i
procesora
(CPU) i
i z r a đ e n e s u v e ć i n o m o d n a m j e n s k i h
s k l o p o v a / c j e l i n a i z r a đ e n i h o d s i l i c i j a . Z a d u g o t r a j n i j u
p o h r a n u p o d a t a k a k o r i s t e s e m a s o v n a spremišta podataka gdje
trenutno dominiraju tehnologije koje se oslanjaju na magnetna ili optička
svojstva materijala.
S a p r o g r a m s k o g a s p e k t a m e m o r i j u p r o m a t r a m o k a o
u r e đ e n i n i z o s n o v n i h memorijskih lokacija ili kojima su
jednoznačno pridružene adrese. Memorija može biti unutarnja ili vanjska
5
2.4. Vanjska memorija
Služe kao ulazno-izlazne jedinice za pohranu programa i podataka
(čitanje sa medija i/ili pisanje na medije vanjske memorije). Vanjska memorija
upotrebljava se za duže ili kraće čuvanje velikog broja ulaznih i obrađenih podataka.
Svojstvo vanjskih memorija je velik kapacitet i relativno niska cijena po
bitu zapamćenog podatka. Podaci se prije upotrebe prebacuju iz vanjske memorije u
unutrašnju (magnetni diskovi i diskete, optički diskovi itd.).Osnovne karakteristike
uređaja za pohranu: kapacitet, prosječno vrijeme pristupa.
2.4.1. Magnetna traka
M a g n e t n e t r a k e z a s v o j e d j e l o v a n j e k o r i s t e f i z i k a l n a s v o j s t v a
m a g n e t n o g p o l j a . U s k a i d u g a č k a v t r a k a , i z r a đ e n a o d
m a g n e t n o g m a t e r i j a l a , p u t u j e i s p r e d g l a v a z a u p i s i v a n j e , č i t a n j e
i b r i s a n j e . P o s r e d s t v o m m a g n e t n o g p o l j a g l a v e
u p i s u j u , b r i š u i l i č i t a j u p o d a t k e s magnetne trake.
Tokom upisivanja podataka traka putuje ispred magnetne glave i podaci
se u p i s u j u j e d a n i z a d r u g o g a . N o v i s e p o d a c i m o g u d o d a t i
s a m o n a k r a j u v e ć postojećih podataka.
Zapis kod kojeg se podaci nižu jedan iza drugog i kod kojeg je za pristup
do zadnjeg podatka potrebno pročitati sve prethodne podatke n a z i v a s e
s e k v e n c i j a l n i z a p i s .
O n j e k a r a k t e r i s t i č n o i n e o d v o j i v o s v o j s t v o magnetnih traka.
Iako je kapacitet trake velik i cijena niska, zbog relativno sporog upisa i
čitanja podataka nije pogodna za čestu upotrebu, već se više koristi za
sigurnosnu pohranu podataka (engl.Backup) . V a ž n i p o d a c i s e j e d n o m
d n e v n o , s e d m i č n o i l i godišnje pohranjuju na magnetnu traku, koja se zatim
odlaže na sigurno mjesto
7
1. Zaštita za pisanje
2. Glava
3. Zatvarač
4. Plastično kućište
5. Papirni obruč
6. Magnetni disk
7. Sektor diska
2.4.3. Hard disk
Tvrdi disk (ili hard disk ) je uređaj koji piše i čita podatke. Na njemu se drže
svi p o d a c i n e o p h o d n i z a p o k r e t a n j e r a č u n a r a , k a o n p r . o p e r a t i v n i
s i s t e m .
O n u s t v a r i o m o g u ć a v a r a č u n a r u d a z a p a m t i p o d a t k e i p o s l i j e
g a š e n j a i s t o g . S a m h a r d d i s k j e i z u m l j e n o k o 1 9 5 0 - t i h
g o d i n a , k a p a c i t e t a o d s a m o n e k o l i k o m e g a b a j t a .
D a n a s j e r i j e č o m n o g o v e ć o j b r o j k i , d a n a s s e k a p a c i t e t i m j e r e u
s t o t i n a m a g i g a b a j t a ( G B ) . Z a r a z l i k u o d R A M m e m o r i j e , k o j a
t a k o đ e r č u v a podatke, hard disk je sporiji, ali zato imaju veliki kapacitet i podaci
koje čuvaju o s t a j u n a n j e m u i n a k o n š t o s e r a č u n a r
u g a s i .
