BANJA LUKA COLLEGE
BANJA LUKA
Miloša Obilića 30.
SEMINARSKI RAD
MOĆ I LIDERSTVO
Menadžment
Profesor:
Student:
Doc. Dr Svetlana Dušanić Gačić
Studijski program: Zaštita na radu
Banja Luka, 2015.
4
1. MOĆ I AUTORITET MENADŽERA
Posmatrano iz aspekta menadžmenta mogli bismo reći da je moć sposobnost
menadžera, i drugih zaposlenih u organizaciji, da utiču jedni na druge u međusobnim
odnosimai interakcijama. Moć je poluga za ostvarivanje određenih ciljeva, a karakteristike
mogu biti i pozitivne i negativne, u zavisnosti od načina korištenja. U literaturi se možemo
susresti sa različitim definicijama i opisima pojma moći:
1
vjerovatnost da akter u društvenim odnosima bude u poziciji da iznese
svoje sopstveno mišljenje, uprkos otporima;
sposobnost ili kapacitet uticaja na ljude ili procese, najčešće putem
kontrole resursa;
sposobnost osobe da utiče na ponašanje drugih, tako da se ponašaju onako
kako se inače ne bi ponašali;
mogućnost, potencijal da se na druge utiče u službi dobra ili zla.
sposobnost da se rasporede ljudski, informatički i materijalni resursi da bi
se nešto uradilo.
Možemo reći da postoji nekoliko tipova moći:
2
Legitimna moć koja je utemeljena na hijerhijskom položaju menadžera
koji predstavlja formalni autoritet.
Nagradna moć koja je izražena kroz mogućnost menadžera da nagradi
podređene za njihovu spremnost u izvršavanju zadataka.
Prisilna moć, tj. uvjerenje da menadžer raspolaže sankcijama koje može
poduzeti protiv predređenih kada se ne ponašaju u skladu s očekivanjima
(plata, suspenzija, otkaz).
Referentna moć ili identifikacija podređenih s menadžerom, osjećaj
jedinstva i želje.
Stručna moć koja se zasniva se na specifičnim znanjima menadžera.
1
STONER, J. A. F., Freeman, R. E., Gilbert, D. R., 2000. Menadžment, Beograd: Želnid
2
MILISAVLJEVIĆ, M., 2008. Liderstvo u preduzećima, Beograd: Univerzitet Megatrend, str. 9
5
Moć pogađa članove jedne organizacije u sledeće tri oblasti:
3
Odluka. Inženjer pakovanja odluči da preuzme novi težak zadatak, nakon
što je poslušao preporuke svoga šefa.
Ponašanje. Tehničar u tehničkoj laboratoriji postiže mjere savršene
prisutnosti na poslu nakon pismenog upozorenja o odsustvovanju koje je
dobio od svog supervizora.
Situacija. Produktivnost grupe proizvodnog dizajna dramatično povećava
kupovinu kompjuterizovanih aparata.
Autoritet je specifično svojstvo ličnosti kojim se djeluje na stavove i ponašanje
pojedinaca ili grupe. Termin autoriteta ima dvojako značenje i predstavlja vlast ili
ovlašćenje za djelovanje ili naređivanje i uticaj koji potiče od poštovanja, reputacije i
ugleda što ga neko uživa. Prvo značenje označava formalni autoritet koji se stiče dekretom,
odnosno prihvatanjem položaja menadžera i on pripada poziciji, a ne osobi koja obavlja
ovu funkciju. Drugo značenje označava neformalni ili lični autoritet koji nije normativno i
zakonski regulisan već je stican ispravnim radom sa ljudima. Takve ličnosti stekle su ugled
i poštovanje u organizaciji, i ljudi im se obraćaju za savjet i mišljenje i ove pojedince ljudi
slijede bez obzira na to da li imaju neka ovlašćenja, kompetencije ili ne.
4
Vidimo da se autoritet menadžera formira na osnovu kvaliteta koji su prihvaćeni od
članova grupe, a liderske vještine se definišu kao sposobnost da se nečije znanje i
kompetencije iskoriste za postizanje ciljeva. Tako efektivno liderstvo zavisi od tri osnovne
lične vještine: tehničke, humanističke i konceptualne.
Na osnovu naredne slike se može konstatovati da što se ide dalje od vrha prema
dnu hijerarhijske piramide, to se više traže tehnička znanja, dok se pri vrhu hijerarhijske
piramide više traže konceptualna, odnosno strategijska znanja i vještine, tako da ovih
znanja i vještina najmanje ima u dnu, a najviše u vrhu hijerarhijske piramide. Znanja i
vještine rada sa ljudima podjednako trebaju na svim organizacionim nivoima, što je i
prirodno, jer ta vještina ima multiplikatorni uticaj po dubini i širini organizacije.
Tehnička vještina znači posjedovanje znanja i opreznosti kada je u pitanju određena
vrsta posla ili aktivnosti, kompetencije za određenu oblast specijalizacije, analitičke
sposobnosti i sposobnost korišćenja odgovarajućih alata i tehnika. Tehnička vještina
obuhvata tekuće aktivnosti vezane za osnovne proizvode ili procese unutar organizacije
koje igraju ključnu ulogu u proizvodnji stvarnih proizvoda za koje se kompanija
3
ZRNIĆ, M., ŠUŠNJAR, V., 2008. Organizaciono ponašanje, Banja Luka; Banja Luka College
4
ROBBINS S. P., 1996. Bitni elementi organizacionog ponašanja, Zagreb: MATE
