manipulacijama i struja kratkog spoja pri kvarovima u EES-u. Osnovni elementi prekidača
su: komora za gašenje luka, izolatori i pogonski mehanizam. Prema vrsti komore za
gašenje luka, prekidači se dele na:

1.1

Uljni prekidači

Ovo je najstarija vrsta prekidača koja se više ne proizvodi. Skica uljnog prekidača

data je na slici 1. Sadržaj ulja u kazanu prekidača je veliki, te je težak, glomazan i skup.
Spadaju u spore prekidače sa vremenom isključenja od 0.2 do 0.4 s. Luk se gasi u
atmosferi gasa koji se stvara pod dejstvom električnog luka.

Slika 1. - Uljni prekidač:1-priključci; 2-izolatori; 3-nepokretni kontakti; 4-pokretni kontakt; 5-izolaciona

pogonska šipka (pogonski izolator); 6-kazan sa uljem

1.2

Malouljni prekidači

Malouljni prekidači su nasljednici uljnih prekidača sa komorom malih dimenzija i

malom količinom ulja. Komore su tako konstruisane da gasovi koje stvori električni luk
izazivaju intenzivno strujanje ulja i gasova između kontakata prekidača. Oduvavanje luka
može biti poprečno i podužno, što je prikazano na slici 2. Malouljni i uljni prekidači
prekidaju struju pri njenom prolasku kroz nulu (ne dolazi do odsecanja). Koriste se za sve
napone (do 400 kV).

Slika 2. - Komore malouljnih prekidača za gašenje luka sa: a) poprečnim i b) podužnim oduvavanjem luka;

oznake na slici: 1-nepokretni i 2-pokretni kontakt; 3-izolaciona komora

1.3

Pneumatski prekidači

Pneumatsski prekidači kao medijum za gašenje luka koriste vazduh pod pritiskom.

Zbog toga, postrojenja sa pneumatskim prekidačima moraju imati kompresorske stanice.
Šematski prikaz pneumatskog prekidača dat je na Slici 3. Nedostatak ovih prekidača je što
istim intenzitetom oduvavaju slab i jak električni luk, što može dovesti do sečenja struja
manjeg intenziteta. Pneumatski prekidači izrađuju se za sve napone. U našem EES-u,
koriste se u 220 i 400 kV postrojenjima. Jedna komora za gašenje luka pneumatskog
prekidača može prekinuti struju u kolu napona do 60 kV. Za veće napone redno se veže
potreban broj komora. Vreme prekidanja struje pneumatskih prekidača manje je od 0.1 s.
Konstrukcije komora za gašenje luka pneumatskih prekidača prikazane su na slici 4.

Slika 3. - Šematski prikaz pneumatskog prekidača: 1-priključci; 2-izolator; 3-izolaciona pogonska šipka ili

pogonski izolator; 4- dovod vazduha iz rezervoara; 5-ventil za vazduh, 6-komora za gašenje luka

Slika 4. - Komore za gašenje luka pneumatskih prekidača: a) sa poprečnim, b) sa podužnim oduvavanjem

luka, c) sa šupljim kontaktima; oznake na slici: 1-nepomični, 2-pomični kontakt;3-izolaciona komora za

gašenje luka, 4- ulaz vazduha pod pritiskom, 5-izlaz vazduha iz komore

1.4

SF6 prekidači

SF6 prekidači koriste SF6 gas kao medijum za gašenje luka. Prve konstrukcije SF6

prekidača zahtevale su kompresorsku stanicu, dok današnje konstrukcje za hlađenje i
oduvavanje električnog luka koriste energiju opruge i energiju samog luka. Koriste se za
sve napone. Za napone do 160 kV koristi se jedna komora, a za više napone redna veza