     Tema koja je obrađena u ovom završnom radu je “Tehnologija drumskog transporta”.
Osnovni cilj istraživanja ovog rada jeste da se ukaže na značaj i ulogu tehnologije  drumskog
transporta u današnjem vremenu. U tom smislu, date su definicije tehnologije   drumskog
transporta i obrađene tehnolgije koje je čine. Značaj te tehnologije je da u  osnovi ona služi da
pomoću nje stvaramo saobraćajnu uslugu, koristeći pri tome sredstvo  za rad, predmete rada i
sam rad, odnosno svrsishodnu delatnost čoveku.

Svrha ovog diplomskog rada jeste i da se posveti paţnja procesima koji čine tehnologiju

drumskog transporta, kao i obrada problematike odvajanja transportnih sredstava kao
sastavnog dela tehnologije prevoza.

2.2 Metodologija rada

Kako bi objasnili metodološki okvir ovog rada poći ćemo od same definicije metodologije.

Najjednostavnija definicija „metodologije” (grčki „methodos + logos” = reč, govor,  nauka o
metodama znanstvenog istraživanja) govori da je to znanost o metodama    znanstvenog
istraživanja. U širem smislu metodologija je znanost o celokupnosti svih  oblika i načina
istraživanja pomoću kojih se dolazi do sistemskog i objektivnog    znanstvenog znanja, ili
znanstvena disciplina u kojoj se kritički ispituju i eksplicitno izlažu  različite opcije i posebne
znanstvene metode. [7]

Za efikasnu izradu ovog rada i ostvarenje zadatih ciljeva, neophodno je primijeniti
odgovarajuću metodologiju, odnosno znanstvene metode od čijeg će izbora zavisiti i sam
kvalitet rada. U ovom diplomskom radu korišteno je više metoda a dominiraju:



Metoda analize



Metoda klasifikacije



Deskriptivna metoda



Komparativna metoda



Metoda sinteza

Metoda deskripcije je definisana kao postupak jednostavnog opisivanja ili ocrtavanja
činjenica, procesa i predmeta, te njihovih empirijskih potvrđivanja odnosa i veza, ali bez
naučnog tumačenja i objašnjavanja, je korištena kroz cijeli diplomski rad. [7]

Komparativna metoda koja podrazumeva upoređivanje istih ili srodnih činjenica, pojava,
procesa i odnosa, odnosno utvrđivanje njihove sličnosti u ponašanju i intenzitetu kao i razlika
među njima. Ova metoda je korišćena u četvrtom poglavlje.

3. TEHNOLOGIJA SAOBRAĆAJA KAO NAUČNO PODRUČJE

Reč tehnologija potiče od grčke reči (tehnika + logos) i znači nauka o načinu prerade

sirovina u gotove proizvode. U prevodu to znači: Obuhvatiti sve procese koji se pojavljuju  u
toku promene mesta robe ili tereta od izvora do cilja. Iz toga proizlazi da bi u sklopu
tehnologije prevoza  trebalo  osigurati  optimalno  korišćenje svih  resursa koji  omogućuju
izvršenje   prevoza.   Proces   osamostaljivanja   saobraćajnih   nauka   uslovljen   je   pre   svega
porastom međunarodne trgovine, međunarodne podele rada i sve većom međunarodnom
zavisnošću.

Samo u trećem kvartalu XIX veka obim prekomorskog saobraćaja povećao se za oko šest

puta što je uzrokovalo za oko četiri puta veću prosečnu godišnju stopu rasta prekomorskog
saobraćaja od one koja je ostvarena u ukupnoj svetskoj trgovini. U domaćim uslovima do
porasta   saobraćajnih   tokova   došlo   je   usled   sličnih   razloga   koji   su   delovali   i   na
međunarodnom   planu,   iako   proces   udruživanja   rada   i   sredstava   kao   uzročnih   pojava
saobraćajnih tokova još uvek nije došao do punog izražaja. U mnoštvu različitih mišljenja  o
saobraćaju i tehnologiji saobraćaja u svetu, tek se oko 1960. godine došlo do zaključka o
potrebi da se naučno definiše tehnologija saobraćaja. Pojedine definicije tehnologije su:



Tehnologija usmerena na objašnjavanje fizičko – hemijskih fenomena;



Tehnologija kao nauka koja proučava materijalne strukture proizvodnje;



Tehnologija saobraćaja je nauka koja proučava načine i postupke saobraćajne
proizvodnje;



Tehnologija je opšte tehnička disciplina utemeljena na ekonomskim načelima,
koja proučava aspekte primene nauke, tehnike i organizacije u rešavanju problema:



Transportna tehnologija je nauka koja izučava zakonitosti transportnih procesa.
[3]

      U   ranijim   fazama   društvenog   razvoja   i   razvoja   saobraćaja   kao   sistema,   tehnologiji
saobraćaja   prethodila   je   ekonomika   i   organizacija,   a   u   današnjim   uslovima   događa   se
obrnuto, jer je tehnologija sve više posljedica razvoja tehnike. Kada nastaje nova  tehnologija,
tada je trebaju pratiti organizacija i ekonomika, odnosno ekonomska

Očigledno je da u ranijim fazama razvoja društva i saobraćajnog sistema razvoj prevozne
tehnologije nije bio ovisan o razvoju naučnog istraživanja kao u novije vreme. Danas je
međutim moderna tehnologija prevoza posledica fundamentalnih istraživanja drugih
tehnologija, pri čemu visoko mesto pripada području informacija.

Realno je očekivati još veći uticaj savremenog sistema informacija na daljnji razvoj
tehnologije u saobraćaju (a time i ukupne privrede države).

Sredstva za rad, predmet rada i rad kojim se organizuje proces proizvodnje. Učešće ovih

elemenata u proizvodnji saobraćajne usluge u  velikoj meri zavisi od primene tehnologije
proizvodnje pojedinih preduzeća. Može se reći  da postoji jaka sprega između stepena razvoja
saobraćajne tehnologije i stepena  iskorišćenja pojedinih prevoznih sredstava, s obzirom na
vrstu robe koju pojedinačno  prevozna sredstva prevezu. Kada se govori o predmetima rada sa
stanovišta tehnologije  procesa, mora se reći da u tehnološkom procesu rada rezultat rada je
transportna usluga,  odnosno promena mesta predmeta prevoza, a što je važno da u saobraćaju
predmet rada ne menja svoj materijalni oblik.

Kada se govori o optimalnoj proizvodnji u saobraćaju, to se može jedino postići upotrebom
optimalnih elemenata tehnologije rada. Stoga se mora analizirati svaki stepen prevoznog
procesa posebno sa aspekta određivanja cene izdataka koje se postavlja pred tehnologijom
rada.

Svi ovi elementi, koji se javljaju u procesu prevoza, čine suštinu tehnologije rada koju u

osnovi čine sve operacije prevoza, prevozna sredstva i osoblje koje će obaviti poslove, od
momenta početnih do završnih operacija, odnosno do momenta izlaska putnika do predaje i
istovara robe. Stoga su ovi poslovi koji se obavljaju sastavni deo tehnologije rada koja se
bavi praćenjem zakonitosti metoda i postupaka u prevozu putnika i robe.

   Učinak tehnologije iskazuje se produktom prevezene robe ili putnika i pređenih kilometara.
U drumskom saobraćaju tehnologija robe se posmatra sa šireg aspekta jer osim osnovnih  faza
(utovar,   prevoz,   istovar),   uključuje   i   otpremničke   aktivnosti   koje   prate   osnovne   faze
prevoznog procesa. Faza utovara pre svega zavisi od primenjene tehnologije. Pri  klasičnim
tehnologijama utovar traje znatno duže za razliku od savremenih tehnologija u  kojima je
trajanje utovara relativno kraće. U fazi prevoza tehnologija prevoza u drumskom  saobraćaju
ne utiče mnogo na vremensku vrednost faze kretanja, jer je uslovljena  faktorima okruženja
prevoznog procesa, a ne fazama prevoznog procesa.