Studijski program Menazdžment
Tema seminarskog rada:
ULOGA I ZNAČAJ FINANSIJSKE KONTROLE ZA FINANSIJSKOG
MENADŽERA
Predmet: Finansije
2
Financial control has now become an essential part of any company's finances. Hence, it is very
important to understand the meaning of financial control, its objectives and benefits, and the
steps that must be taken if it is to be implement correctly. Financial control may be construed as
the analysis of a company's actual results, approached from different perspectives at different
times, compared to its short, medium and long-term objectives and business plans.
These analyses require control and adjustment processes to ensure that business plans are being
followed and that they can be amended in the event of anomalies, irregularities or unforeseen
changes. Sometimes, financial control just checks that everything is running well and that the
levels set and objectives proposed at the financial level regarding sales, earnings, surpluses,
etc., are being met without any significant alterations. The company thus becomes more secure
and confident, its operating standards and decision-making processes being stronger.
An irregularity in the company finances may jeopardize the achievement of an organization's
general goals, causing it to lose ground to its competitors and in some cases compromising its
very survival. Therefore, it is important to detect irregularities quickly. Various areas and
circuits may also be identified which while not afflicted by serious flaws or anomalies could be
improved for the general good of the company.
1
Financial control may also serve to:
a) Implement preventive measures. Occasionally, early diagnosis of specific problems
detected by financial control makes corrective actions unnecessary, as they are replaced
by solely preventive actions.
b) Communicate with and motivate employees. Precise knowledge of the state of the
company, including its problems, mistakes and those aspects which are being handled
correctly, encourages better communication with employees and motivates them to
ensure that they follow the correct line or improve the necessary aspects.
c) Take action where required. Detecting the situation is of little use without concrete
actions to get a negative situation back on track thanks to specific and detailed
information provided by finance control.
1
https://www.captio.com/blog/financial-control-definition-objectives-and-implementation
4
Uvod
Finansijska kontrola predstavlja kontrolu pravilnosti i zakonitosti finansijskog poslovanja.
Sprovodi se prvenstveno pregledom poslovnih knjiga i dokumenata. S obzirom na efikasnost i
racionalnost vođenja poslovnog sistema postoje dva tipa finansijskih problema:
kada se ne ostvaruju postavljeni finansijski ciljevi i
kada se ne koriste postojeće tržišne mogućnosti.
Kontrola može imati interni i eksterni karakter. Eksternu kontrolu vrše razne inspekcijske
službe i državni organi, banke i sl. da bi se utvrdila zakonitost poslovanja. Internu kontrolu vrše
sopstvene kontrolno-nadzorne službe za potrebe menadžmenta preduzeća i vlasnika.
Prilikom kontrole proverava se poštovanje zakona, raspodela prihoda, raspodela budžetskim
sredstvima, finansijsko stanje, ispravnost obračunavanja i plaćanja poreza i sl. Izuzetno je
važna i kontrola racionalne upotrebe novčanih sredstava, a posebna pažnja se obraća na
sledeće:
da li se novčana sredstva koriste u skladu sa zakonom i aktima kojima se utvrđuje
poslovna politika preuzeća i
da li se novčana sredstva racionalno koriste
Menadžment savremenog privrednog društva suočen je sa potrebom donošenja poslovnih
odluka u vezi sa ostvarenjem poslovnih ciljeva. Sistem internog nadzora koji uključuje sve
mjere pažnje usmjerene na sprječavanje grešaka prekomjernih troškova i prevare, provjerava i
obezbjeđuje pouzdanost informacija. Ključni zadatak internog nadzora jeste da kontroliše sve
djelove preduzeća da li dosljedno redukuju poslovnu politiku usvojenu na početku poslovnog
perioda kao i da o tome podnose informaciju menadžmentu privrednog društva. Za pojačano
interesovanje za uspostavljanje internog nadzora razlog više su i prisustvo nelojalne
konkurencije, povećane konkurencije i erozije poslovnog morala.
Chief financial officer (CFO) je finansijski menadžer na najvišem nivou odnosno izvršni
direktor odgovoran za finansijsku kontrolu i planiranje u preduzeću. Zadužen je za sve
računovodstvene funkcije, uključujući: kreditnu kontrolu, pripremu proračuna i finansijskih
izveštaja, koordinaciju finansiranja i prikupljanje sredstava, praćenje rashoda i likvidnosti,
5
upravljanje ulaganjima i oporezivanje, izveštavanje odbora o finansijskom učinku i pružanje
pravovremenih finansijskih podataka CEO. Finansijski menadžeri prvenstveno se bave
finansijama na nivou preduzeća odnosno donose odluke o novcu i novčanim transakcijama
preduzeća. Zaduženi su za nadgledanje operativnih troškova, što obuhvata i analizu načina na
koji se troši kroz svako od odeljenja u preduzeću, kako bi se utvrdilo da li je preduzeće na putu
ispunjenja svojih finansijskih ciljeva. Opšte posmatrano, finansijski menadžeri su zaduženi i za
nadgledanje tima finansijskih stručnjaka koji prate izveštaje o troškovima, plate i račune
troškova za različita odeljenja. Ove informacije su od posebnog značaja kada finansijski
menadžer podnosi godišnje izveštaje za interne i spoljne korisnike finansijskih informacija.
Postoje različite definicije pojmova kontrola i revizija u literaturi gdje se, obično, razgraničenje
između njih zasniva na radnim postupcima ili licima koji ih obavljaju, ali se u praksi najčešće
greškom koriste u istom smislu. Teško je tačno ih razgraničiti jer obje spadaju u domen
nadzora, odnosno provjere. Riječ kontrola potiče od francuske riječi koja znači "protiv-uloga",
dakle, provjera koja se vrši putem suprotstavljanja, tj. upoređivanja između onoga što jeste i
onoga što treba da bude. Odatle možemo zaključiti da je kontrola utvrđivanje činjenica i
njihovo upoređivanje, odnosno, suština kontrole sastoji se u upoređivanju. Kontrola kao
funkcija provjere koristi se u najrazličitijim područjima ljudske djelatnosti. Sa gledišta nadzora,
tj. provjere poslovanja privrednih subjekata možemo je definisati kao stručni i sistematski
nadzor zasnovan na ispitivanju, upoređivanju i prosuđivanju poslovanja preduzeća. Kao takva,
ona je uključena u svaku njenu osnovnu funkciju kao stalni mehanizam, a djeluje preventivno
na izvršavanje poslovnih procesa i obavlja se tekuće sa njegovim odvijanjem.
Podjela kontrole se može vršiti prema različitim kriterijumima: subjektu kontrole, objektu,
vremenu, intenzitetu, poslovnim funkcijama i drugo. Mada su svi ovi aspekti od značaja,
najvažnija podjela je na unutrašnju (internu) i spoljnu (eksternu). Interna kontrola ima svoje
dvije bitne karakteristike:
1. ona je uključena u pojedine djelove poslovnog procesa sa kojim predstavlja jednu
organsku cjelinu i sa njim se istovremeno obavlja,
2. kroz odgovarajući sistem organizacije ovu kontrolu obavljaju zaposleni ili određeni
organi odnosnog osiguravajućeg društva.
Interna kontrola je sveobuhvatna, te pokriva celokupno poslovanje privrednog subjekta i
predstavlja glavni i osnovni vid nadzora nad njegovim poslovanjem. Ona obezbeđuje garanciju
