TEHNIČKI FAKULTET
BEZBJEDNOST U SAOBRAĆAJU
DIPLOMSKI RAD
ZNAČAJ I ULOGA VJEŠTAKA SAOBRAĆAJNO-TEHNIČKE STRUKE
U SUDSKIM POSTUPCIMA
MENTOR STUDENT
BRČKO, decembar 2018
.
TEHNIČKI FAKULTET
BEZBJEDNOST U SAOBRAĆAJU
DIPLOMSKI RAD
ZNAČAJ I ULOGA VJEŠTAKA SAOBRAĆAJNO-TEHNIČKE STRUKE
U SUDSKIM POSTUPCIMA
MENTOR STUDENT
BRČKO, decembar 2018.
Značaj i uloga vještaka saobraćajno-tehničke struke u sudskim postupcima
5
1. UVOD
Vještačenje je parnična radnja u okviru koje vještak, kao osoba koja raspolaže posebnim
znanstvenim ili stručnim znanjem i iskustvom, primjenjuju znanstvena i stručna znanja,
vještine i metode na činjenice koje predstavljaju predmet vještačenja. Vještačenje je, dakle,
parnična radnja kojom se pribavlja posebni dokaz - iskaz vještaka i kao takva pridonosi
ostvarenju načela traženja materijalne istine. Vještaci (engl. expert witness; surveyers, court
experts; njem. Sachverstaendige, Gutachter, Gerichtsgutachter; talij. periti, periti giurati.) su,
pak, osobe koje sudu na temelju svoga stručnoga znanja iznose svoja zapažanja o predmetu
vještačenja (nalaz) i svoje zaključke o određenim činjenicama izvedene na temelju rezultata
toga ispitivanja (mišljenje). Vještak je, dakle, osoba pozvana da pred sudom, koristeći se
svojim stručnim znanjem, iznese: svoja sadašnja stručna zapažanja potrebna za utvrđenje
sadržaja neke relevantne činjenice (NALAZ) i svoje stajalište o značenju, vjerovanju,
uzrocima i posljedicama određenih činjenica koje bi mogle biti važne za utvrđivanje istinitosti
u dokazivanju (MIŠLJENJE).Imajući u vidu broj nastalih saobraćajnih nezgoda, pogotovo
broj smrtno stradalih u istim, kao i broj krivičnih sudskih predmeta koji se vodi povodom
nastalih saobraćajnih nezgoda, a koji broj je na drugom mjestu po strukturi predmeta u
sudovima već više godina, može se slobodno tvrditi da su saobraćajno tehnička vještačenja
najčešći oblik vještačenja koji se pojavljuje u krivičnim postupcima pa je utoliko njihov
značaj veći. Dužnost vještaka je da, koristeći se svojim stručnim znanjem, iznese svoja
stručna zapažanja (nalaz), i mišljenje o uzrocima i okolnostima koje su doprinijele nastanku
saobraćajne nezgode. Da bi se izvršila analiza saobraćajne nezgode neophodna je sinteza svih
materijalnih činjenica što zahtjeva specifična znanja i vještine saobraćajnih vještaka kako bi
se analizirala cjelokupna saobraćajna situacija i ponašanje svih učesnika u saobraćajnoj
nezgodi. U neposrednoj vezi sa načelom stručnosti je i načelo savjesnosti i poštenja, s tim što
je ovo načelo još i važnije. Jedan od uslova za imenovanje vještaka je i to da je lice koje se
odlikuje visokim moralnim načelima. Iako vješaci prije početka vršenja dužnosti po Zakonu o
vještacima Republike Srpske polažu i svečanu izjavu da će dužnost vještaka vršiti časno i
pošteno,po svom najboljem znanju, zakonu i pravilima struke, sve češće se susrećemo sa
onima čija vještačenja su u suprotnosti sa svim navedenim. U ovom radu analizirani su neki
od primjera takvih vještačenja.
Značaj i uloga vještaka saobraćajno-tehničke struke u sudskim postupcima
7
drugih institucija i ustanova, odnosno drugih pravnih lica u kojima je podnosilac
zahtjeva radio ili radi, odnosno za koje je obavljao stručne poslove i
popis posljednjih deset predmeta u kojima je obavljao poslove vještaka, ukoliko je te
poslove već obavljao.
1
Nakon obavljene stručne obuke, odgovarajuće strukovne obke, odgovarajuće strukovno
udruženje dužno je na temelju izvještaja stalnog sudskog vještaka kod koga je bio kandidat na
stručnoj obuci, u rroku od mjesec dana izraditi mišljenje u pisanom obliku o uspješnosti
obavljene obuke i osposobljenosti kandidata za obavljanje poslova sudskog vještačenja i
dostaviti ga predsjedniku odgovarajućeg okružnog suda.
1
https://www.slglasnik.org
