SADRŽAJ:
1) UVOD.......................................................................................3
2) Džems I....................................................................................4
a. Detinjstvo Džemsa I................................................4
b. Sukobi sa Parlamentom............................................7
c. Kraljevi miljenici....................................................11
3) LITERATURA............................................................................14
2
Džems I
a) Detinjstvo Džemsa I
Posle smrti kraljice Elizabete I, na presto dolazi njen sestrić,
predstavnik porodice Stjuart – Džems I (1566 – 1625), sin škotske kraljice
Marije Stjuart (Meri I od Škotske)
4
i Henrija Stjuarta (Lorda Darnlija).
Stjuarti su bili velika škotska kraljevska porodica. Vladari iz ove
dinastije su sedeli na prestolu Škotske od početka XIV veka.
5
Prvi Stjuart koji je poneo englesku krunu, bio je Džems I (kao škotski
kralj bio je Džems VI). Rođen je 19. juna 1566. godine. Bio je kršten kao
katolik, u Edinburgu, na Stirling dvoru zbog njegove majke katolkinje, ovaj
cin je izazvao alarmantno stanje među protestantima, ali je kralj ipak bio
odgojen pod uticajem reformisane protestantske Skotske. Za kralja je
proglašen 8 sati posle njene smrti, a 10 dana potom je krenuo u Englesku.
Detinjstvo Džemsa I bilo je puno tragičnih događaja - bračne preljube,
ubistva, vanbračne dece, izdaje, svirepo ubistvo njegove majke kraljice
Meri, zatim saznanje da mu je majka bila najbludnija žena u istoriji
Engleske i da je zapravo vanbračni sin majčinog sekretara doveli su do
unutrašnjih lomova i mržnje prema suprotnim polom.
"devičanska" i "vilinska kraljica", Elizabeta I će posle Meri I, zvane Krvava Meri, obnoviti
anglikansku crkvu i engleski protestantizam, pokrenuće englesku kolonijalnu ekspanziju,
postaviti temelje buduće Britanske imperije i vladati do 1603. godine. Prvo što je nova
kraljica preduzela u praktičnoj politici bilo je da smanji broj članova
Tajnog saveta
i da od
tog organa načini efektivno savetodavno i upravno telo, faktičku vladu kraljevstva. Glavni
njeni savetnici i administratori, ljudi od najvećeg poverenja, bili su Vilijam Sesil, kasnije
Lord Bargli, državni sekretar i čuvar kraljevske blagajne koji će u Elizabetinoj službi ostati
punih 40 godina, zatim Nikolas Bekon, otac Fransisa Bekona, potom Fransis Volsingam,
osnivač i prvi čovek kraljičine obaveštajne službe i Nikolas Trokmorton.
4
Meri Stjuart ili Marija Stjuart, odnosno Meri I od Škotske (1542-1587), škotska kraljica od
1560. godine i francuska kraljica, kao supruga francuskog kralja Fransoa II. Zbog
prokatoličke politike primorana da abdicira 1567. godine i da se skloni u Englesku, gde je
dospela u zatvor i posle 20 godina zatočeništva u kućnom pritvoru, 1587. godine
pogubljena je pod optužbom da je pripremala zaveru protiv engleske kraljice Elizabete I.
5
Prvi kralj iz ove dinastije je Robert II (1316-1390), Rodonačelnik je Volter Ficalan (Wlter
Fitzalan) (+1177) koji je bio stjuard (steward – nastojnik dvora) škotskih kraljeva po čemu
je porodica dobila prezime.
4
