Uvod.......................................................................................................................
1. Pšenica - anatomija,morfologija i privredni značaj ..........................................
1.1. Pšenica............................................................................................................
1.1.1. Anatomija pšenice.......................................................................................
1.1.2. Morfologija pšenice....................................................................................
1.1.3. Privredni značaj..........................................................................................
2. Porijeklo pšenice...............................................................................................
3. Uzgoj,obrada i žetva pšenice....................................................................
3.1. Agroekolokški uvjeti uzgoja pšenice.........................................................
3.2. Obrada i priprema tla za pšenicu..................................................................
3.3 Svjetva i Žetva pšenice...................................................................................
Zaključak...............................................................................................................
Literatura..............................................................................................................
Uvod
1. PŠENICA - ANATOMIJA,MORFOLOGIJA I PRIVREDNI ZNAČAJ
1.1 PŠENICA
Pšenica je drevna žitarica, za koju se smatra da potječe iz jugozapadne Azije, a najstariji
arheološki nalazi o uzgoju pšenice dolaze iz Turske.
Zbog svoje je velike važnosti imala važnu ulogu u religioznim obredima mnogih kultura. U
mitologijama Stare Grčke, Rima i Sumerana spominju se bogovi pšenice, u nekim dijelovima
Kine i danas se smatra svetom.
Počela se uzgajati 7 000 godina prije Krista, a i danas je najvažnija žitarica na svijetu.
Uzgajana je u Iraku, Egiptu i Kini. Nakon otkrića Amerike počela se uzgajati i u Americi, a
zatim i u Australiji.
Pšenica (
Triticum spp
.) je vrsta jestive trave, pšenično zrno ili sjeme krušarice
Triticum
vulgare
. To je najvažnija žitarica koja je na drugom mjestu po proizvodnji u svijetu, odmah
iza kukuruza. Sirovina je za proizvodnju brašna, a istovremeno je i gotova namirnica, jer se
konzumira kao npr. pšenična kaša. U obliku kruha i tjestenine prehranjuje više ljudi nego bilo
koja druga žitarica.
Iako ima preko 1000 poznatih sorti, sve se mogu svrstati u šest razreda prema vremenu
sadnje, tvrdoći žita i boji zrna. Najtvrđa je pšenica
durum
, čijom preradom se dobije semolina
koja se koristi za proizvodnju tjestenine i mliječnih pudinga. Manje tvrđe sorte pšenice koriste
se za proizvodnju krušnog i višenamjenskog brašna, a od mekših sorti dobiva se brašno za
pripremu kolača, krekera i raznih tijesta.
Pšenica može biti tvrda, srednje tvrda, prekrupljena i mekana. Tvrda pšenica je tip pšeničnog
zrna koji potječe od vrste
Triticum durum
i taj se tip pšenice koristi za proizvodnju špageta i
makarona. Srednje tvrda pšenica je srednje tvrdo pšenično zrno od kojeg se proizvodi brašno.
Prekrupljena pšenica je pšenična prekrupa, izmrvljeno pšenično zrno koje se koristi za
dodavanje u brašno za kruh i u druge proizvode. Mekana pšenica je pšenično zrno od kojeg se
dobiva brašno za dizana i biskvitna tijesta.
Pšenično se zrno sastoji od tri dijela - ljuske, središnjeg dijela (endosperma) i klice. Upravo
od tih dijelova dobivaju se svi cjeloviti proizvodi od pšenice poput mekinja, klica, pahuljica
preko
bulgura
i
cous-cousa
do proklijalih zrna pšenice.
