VISOKA ZDRAVSTVENA ŠKOLA
PREDMET: Rad i zaštita u laboratoriju
TEMA: Eksplozivne materije u laboratoriju
MENTOR : STUDENTI:
SADRŽAJ:
1.UVOD.........................................................................................................................1
2.EKSPLOZIV...............................................................................................................2
3.EKSPLOZIVNA SREDSTVA...................................................................................3
4.EKSPLOZIVNE TVARI............................................................................................3
5.PRIMJENA EKSPLOZIVA.......................................................................................4
6.EKSPLOZIJE EKSPLOZIVNIH MATERIJA.........................................................5
7.EKSPLOZIJE ZAPALJIVIH GASOVA I PARA ZAPALJIVIH TEČNOSTI........6
8.NAJZASTUPLJENIJE EKSPLOZIVNE MATERIJE U LABORATORIJU..........8
9.OPASNOST.............................................................................................................13
10.ZAKLJUČAK.........................................................................................................14
11.LITERATURA......................................................................................................15
4
2. EKSPLOZIV
Eksploziv (lat. explodere-raspasti se) je hemijski spoj ili smjesa spojeva u kojima se
djelovanjem vanjskog impulsa u obliku topline udara,trenja i sl. može izazvati
ekstremno brza hemijska reakcija (eksplozija), praćena oslobađanjem velike količine
topline i nastajanjem zagrijanih plinovitih produkata pod tlakom mnogo većim od tlaka
okoline. Zbog te razlike u tlaku plinovi se brzo šire, pri čemu se dio energije pretvara
u rad,što rezultira rušenjem i razaranjem. Kod gotovo svih ekploziva,eksplozija je
zapravo vrlo brza ili trenutačna oksidacija ,a samo manji broj eksploziva (bakreni
acetilid,azidi) raspadaju se izravno na sastavne dijelove. Eksplozivnost hemijskih
spojeva uzrokuju nestabilne atomske skupine u njihovim molekulama,kao što su O-O
u peroksidima i ozonidima ,O-Cl u kloratima i rerkloratima,NO
2
u dušikovim spojevima
i nitratima, N
≡
N u azidima i diazo-spojevima,N
≡
C u ulminatima ,C
≡
C u acetilonima i
acetilidima.Za eksplozije koje nastaju trenutačnom oksidacijom,potreban kisik nalazi
se u molekulama samog eksploziva. Tako sumpor i ugljen u crnom barutu izgaraju
zahvaljujući kisiku iz salitre(KNO
3
), i to mnogo brže nego u zraku ,a prilikom
eksplozije glicerol-trinitrata (nitroglicerina) potreban kisik daju atomske skupine –
ONO
2
.
E- eksplozivno
5
3.EKSPLOZIVNA SREDSTVA
Eksplozivna sredstva su tvari i naprave koje se pod nekim vanjskim utjecajem, tj.
udarom, trenjem, toplinom ili nekim drugim impulsom raspadaju i pri tome većoj ili
manjoj mjeri razaraju i ruše okolne materijale kao što su građevinski objekti,
komunikacije, transportna sredstva i sl, a ljudi, životinje i druga ziva bica ubijaju ili
ranjavaju.Eksplozivna sredstva obično se sastoje od eksplozivnih tvari i metalnih
obloga ili košuljica od čelika, nekog drugog metala ili plastične mase.Obloga štiti
eksplozivne tvari za vrijeme čuvanja i transporta. Pri dijelovanju eksplozivnih
sredstava obloga se skida u komadu koji pospješuju djelovanje eksplozivne tvari.
4.EKSPLOZIVNE TVARI
Eksplozivne tvari se pod vanjskim utjecajem raspadaju,dajući pri tome plinove na
visokoj temperaturi i pritisku koji potiskuju ili razaraju okolne materijale. Eksplozivne
tvari, koji u sebi sadrži i kisik potreban za sagorijevanje i raspadanje, nazivaju se
samoeksplozivi. Posebnu grupu eksplozivnih tvari predstavljaju nuklearni i
termonuklearni eksplozivi. Eksplozivi se dijele prema raznim osobinama. Po
agregatnom stanju eksplozivi mogu biti: čvrsti, tekući i plinoviti. U praksi se gotovo
koriste čvrsti eksplozivi. Po načinu djelovanja, a i time i upotrebe, eksplozivi mogu
biti:
-brizantni (razarajući-kidajući)
-inicijalni (podsticajni)
-impluzivni (pogonski-podesni)
INICIJALNI
EKSPLOZIVI
-živin fulminat
-olovni azid
-olovni stifinat
-tetrazen
dijazodinitrofeno
l
BRIZANTNI
EKSPLOZIVI
-vojni brizantni
eksplozivi
-privredni brizantni
eksplozivi
POTISNI
EKSPLOZIVI
-homogeni baruti
-kompozitni baruti
PIROTEHNIČKE
SMJESE
-signalne
-osvjetljavajuće
-dimne
-trasirne
-zapaljive
-i dr.
