4
Na početku III. milenijuma Mesopotamija nije bila ujedinjena. Na jugu i oko persijskog zaliva
živeli su Sumerci, a na severu Akađani. U Sumeru je zima bila blaga, dok je u Akadu bila oštra
sa dosta snega. Prirodna bogatstva Sumera i Akada nisu bila velika. Zemlja je u početku bila
kolektivna svojina njenih članova. Kasnije su stvoreni nezavisni gradovi –države koje su
često ratovale među sobom ili sa susednim narodima, radi osvajanja boljeg zemljišta ili
robova. Najpoznatiji Sumerski gradovi su : Ur, Uruk, Kiš, Nipur, Lagaš, Umma. Jedan od prvih
kraljeva u sumerskoj civilizaciji bio je poznati Gilgameš, kralj Uruka, a Sumer je dao i prvu
zableženu kraljicu u istoriji zapadne civilizacije, bila je to kraljica Kubaba.
Država Akad
Sumerski gradovi vodili su česte međusobne ratove, ali ni jedan nije uspeo postići
dominantnu poziciju. Takvi česti ratovi ipak su imali neke posledice, najviše u iscrpljivanju
gradova, materijalno i fizički, a takvo stanje otvorilo je put prvom velikom vladaru rata u
istoriji Zapadne civilizacije – semićanin Sargonu (poznat i kao Sargon Veliki) iz Akada, koji je
oko 2400 g. s.e. ujedinio je Sumerske gradove – države i osnovao Akadsku državu (2340-
2284) koja se prostirala od Elama do Sredozemnog mora. Ne zna se tačno poreklo Akadijaca,
smatra se da su iz Sirije prodrli u područje Dijale i u severni deo Mesopotamije. Sargonovi
naslednici bili su: Rimuš ( 2284-2275), Maništusa (2275-2260), Narmasin ( 2260-2223),
Šarkališari ( 2223-2198).
Akadsku državu uništili su delom plemena Gutejaca sa Zagros planina zbog provala, a najviše
zahvaljujući sumerskoj renesansi i tzv. Trećoj dinastiji iz Ura (2118-2007), koja je ponovno
stekla kontrolu na jugu Mesopotamije. Glavni vladar tog perioda bio je Ur – Nammu. Koji je
sastavio jedan od prvih poznatih popisa zakona Zapadne civilizacije. Zakonik je sačuvan
samo u delovima, ali zna se da su se kazne najčešće plaćale u materijalnim dobrima. Zakonik
je puno posvetio standardizaciji mera i težina u čemu se vidi tadašnja važnost trgovine.
Religije Mesopotamije
Religija Mesopotamaca javlja se kod Sumerana i razvijaju je drugi narodi Mesopotamije; kao
takva održala se i antičkom dobu. Svaki Mesopotamski grad imao je svog ličnog boga
zaštitnika kome je u gradu bio izgrađen stepenasti hram u obliku kule sa svetilištem na vrhu -
zigurat.
Popis glavnih mesopotamskih božanstava
:
Ea – bog mudrosti,
Tamuz – bog vode,
