Broj 18, decembar 2016
1
dr Aleksandra Tornjanski,
Visoka turistička škola strukovnih studija, Beograd
UDK 338.46(497.11)
338.488
ZNAčAJ USLUŽNOG SEKTORA U PRIVREDI SRBIJE
THE IMPORTANCE OF THE SERVICE
SECTOR IN THE SERBIAN ECONOMY
Apstrakt:
Uslužni sektor danas ima sve
veći značaj u svetskoj privredi, imajući u vidu
da generiše velike prihode, ima sve veće učešće
u stvaranju dohotka i povećavanju
zaposlenosti. Uslužna preduzeća imaju
snažan uticaj i zna- čaj za privredu svake
zemlje, jer doprinose rastu zaposlenosti i rastu
društvenog bruto proizvoda, te imaju snažan
uticaj i na formiranje potreba i želja potrošača
na tržištu. Nacionalne privrede, posebno
razvijenih zemalja, sektoru usluga daju sve
veći značaj i zasnivaju svoje nove strategije
razvoja na sektoru usluga.
Uslužni sektor Srbije je u porastu, te
privre- da Srbije mora dati veći značaj ovom
sektoru što će usloviti brojne prednosti za
privredu Srbije, kao što su povećanje
zaposlenosti, ekonomske i tehnološke promene,
rast međunarodne razme- ne i sl. Upravo,
posticanje procesa razvoja sekto- ra usluga,
povećanoj standardizaciji poslovanja u
sektoru usluga, te unapređivanje konkuren-
tnosti, investicija, posticanje izvoza usluga,
kao i stvaranje povoljnog ekonomskog
ambijenta za razvoj uslužnih kompanija
predstavljaju ključ- ne poslove koje Srbija
treba da radi u budućem periodu.
Privreda Srbije mora u budućem periodu
ulagati u razvoj uslužnog sektora i zasniva-
ti svoje koncepte razvoja upravo na uslužnom
sektoru, sa posebnim akcentom na razvoj
turiz- ma, koji može dovesti do povećavanja
deviznog priliva, rasta zaposlenosti, kao i
poboljšanja kvaliteta života stanovištva.
Prihvatanje usluž- nog sektora, a posebno
turizma, kao efikasnog instrumenta za
uključivanje u međunarodnu tr- žišnu
konkurenciju, predstavlja osnovu za dalji
privredni rast Srbije.
Abstract:
The service sector today has a
growing importance in the world economy
asit generates large revenues and participates
in the generation of income and the increase
of employment. Service companies have a
strong impact and importance for the
economy of every country as they contribute
to employment growth and the growth of
gross domestic prod- uct, and have a strong
influence on the forma- tion of the needs and
desires of consumers in the market. National
economy, particularly the developed countries
economies, gives increasing importance to the
services sector, and bases its new development
strategy on the services sector. Serbian service
sector is growing, so the Ser- bian economy
must give more importance to this sector
which will cause a number of advantages for
the Serbian economy, such as employment
growth, economic and technological changes,
the growth of international trade and the like.
Precisely, encouraging development process of
the service sector, increasing standardization
of business in the service sector, improving
com- petitiveness, investment, encouraging
service export, as well as creating a favorable
economic environment for the development of
service companies are the key tasks that Serbia
should
focuson in the future.
In the future Serbian economy should in-
vest in the development of the service sector
and its development concepts must be based
on the services sector, with particular
emphasis on the development of tourism,
which can lead to an increase in foreign
exchange earnings, employ- ment growth,
and improvement of the quality of life of its
population. Considering the service
2
Turističko
Ključne reči:
uslužni sektor, usluge, turi-
zam, Srbija
sector, especially tourism, as an efficient
instru- ment for inclusion in the international
market competition represents the basis for
further eco- nomic growth in Serbia.
Key words:
service sector, services, touri-
sm, Serbia
Uvod
Uslužni sektor danas u globalnom po-
slovnom okruženju ima sve veći značaj, jer
su usluge sadržane u gotovo svakom eko-
nomskom procesu i predstavljaju značajan
faktor za unapređenje života ljudi, poslov-
nih procesa u kompanijama, kao i nacio-
nalnih ekonomija. Savremeno svetsko trži-
šte karakterišu intezivan tehnološki razvoj,
transfer tehnologije, sve brži razvoj inova-
tivnih delatnosti, jačanje konkurencije, kao
i razvoj nauke, prenos znanja i razvoj digi-
talne ekonomije. Brze i snažne promene i
zahtevi za unapređenje kvaliteta, podsta-
knuti procesima globalizacije, sve veće pri-
mene savremene tehnologije, znanja i ino-
vacija u poslovanju, dovele su i do značaj-
nih promena u uslužnom sektoru. Uslužna
preduzeća imaju snažan uticaj i značaj za
privredu svake zemlje, jer doprinose rastu
zaposlenosti i rastu društvenog bruto pro-
izvoda. Takođe, uslužne kompanije imaju
snažan uticaj i na formiranje potreba i želja
potrošača na tržištu.
Uslužni sektor u svetskoj privredi dobi-
ja na sve većem značaju, imajući u vidu da
generiše velike prihode, ima sve veće
učešće u stvaranju dohotka i povećavanju
zaposle- nosti.
Prema podacima CIA
1
, skoro dve
trećine svetskog dohotka se stvara u sektoru
usluga. Na svetskom nivou sektor usluga
produk- tivniji je od proseka. Produktivnost
sektora usluga je neznatno viši od
produktivnosti industrije. U mnogim
razvijenim država- ma se četiri petine
dohotka stvara u sektoru usluga.
Analiza poslovnog okruženja
u Srbiji
U cilju analiziranja stanja u pojedinač-
nim sektorima privrede, potrebno je steći
uvid u stanje privrede kao celine. Razlog za
to je njihova međusobna povezanost, odno-
sno promene u jednom sektoru mogu dove-
sti do promena u drugom sektoru u manjem
ili većem obimu. U ovom delu obrađeno je
kretanje osnovnih makroekonomskih poka-
zatelja u Srbiji u prethodnim godinama, kao
i analiza njihovog kretanja kroz vreme uz
komparaciju sa drugim državama.
Prema poslednje objavljenim podacima
Agencije za privredne registre, 2015.
godine
2
osnovni pokazatelji stanja privrede
u Srbiji izgledali su ovako:
1
CIA, (2016), The World Factbook 2016-17,
Washington, DC: Central Intelligence Agen-
cy https://www.cia.gov/library/publications/
the-world-factbook/index.html
2
APR – Saopštenje o poslovanju privrede u RS
u 2015, str. 5.
