1
POLJOPRIVREDNI FAKULTET
RAČUNOVODSTVO
ŠKOLSKA 2013/2014. GODINA
Seminarski rad:
PRIHODI
Student:
Mentor:
Doc. dr. Tamara Stojanović
Banja Luka, 2014.
4
2. Pojam i vrste prihoda
Prihodi predstavljaju svako povećanje sredstava poslovanja preduzeća bez
obaveze njihovog naknadnog vraćanja, prihodi predstavljaju vrijednost realizovanih
učinaka na tržištu.
Prihode treba alocirati na onaj obračunski period u kome su učinci proizvedeni i
potvrdjeni na tržištu. Prihodima odredjenog perioda se smatraju samo oni prihodi koji
su i naplaćeni čime se nastoji obezbjediti likvidnost preduzeća. U slučaju prihoda ne
dolazi uvijek do poklapanje izmedju prihoda i primanja novca, odnosno primanje
novca može prethoditi nastanku prihoda.
Prihodi ulaze u obračun rezultata odredjenog perioda na osnovu principa realizacije,
prema kome se pozitivni i negativni periodični rezultati smatraju ostvarenim tek
nakon što su kupoprodajom potvrdjeni na tržištu i koji omogućava utvrdjivanje
veličine prihoda, kao i trenutka kada je on prihvaćen na tržištu. Koristi se još i princip
impariteta koji zahtjeva da se evidentni i mogući gubici iskažu u bilansu uspjeha,
nezavisno od toga da li su realizovani.
Prihodi mogu biti:
redovni – prihodi od prodaje proizvoda, pružanja usluga, ostali
prihodi, finansijski prihodi koji su deo poslovnog plana ili budžeta,
izvanredni – prihodi nastali zbog neredovnih aktivnosti, troškovi
inventara, naplata potraživanja iz proteklih godina i dr. koji se ne mogu
planirati.
Pod prihodima se podrazumjevaju prilivi koji potiču iz:
redovnih aktivnosti preduzeća
prihodi povezani sa primanjima.
Vrednovanje prihoda je vremenska alokacija i iskazivanje prihoda u bilansu
uspjeha. U tu svrhu koriste se sledeći principi:
vrednovanje prihoda na bazi proizvedenih učinaka (pretpostavlja
se da su u trenutku proizvodnje poznati prihodi),
vrednovanje prihoda na bazi naplate prodatih učinaka (prema
ovom principu, trenutak fakturisanja i isporuka proizvoda kupcima nisu
dovoljni za priznavanje prihoda),
vrednovanje prihoda na bazi prodatih učinaka (polazi od toga da
je za alociranje prihoda na obračunske periode dovoljno da su proizvodi
fakturisani i isporučeni kupcima).
5
Klasifikacija prihoda – cilj klasifikacije je da omogući utvrdjivanje periodičnog
rezultata preduzeća i odredjenih poslovnih odluka. Prihodi preduzeća se mogu
klasifikovati prema:
mjestu nastanka ili aktivnosti preduzeća, koji se djele na: prihode
proizvodnih, trgovinskih, saobraćajnih, osiguravajućih, bankarskih i drugih
preduzeća
prema redovnosti i osnovi nastanka, koji se djele na: redovne
(poslovni i finansijski prihodi koji nastaju obavljanjem poslova zbog kojih je
preduzeće i osnovano) i vanredne (prihodi koji nisu neposredno vezani za
poslovanje preduzeća, već koji nastaju usljed izuzetnih pogodnosti, povoljnih
okolnosti i slučajnosti na šta preduzeće ne može da utiče)
Vremensko razgraničenje prihoda po osnovu mjenica – osim što za izmirenje
svojih obaveza prema dobavljačima preduzeće izdaje mjenice ono ih i prima od
kupaca. Na ovaj način se kratkoročna potraživanja od kupaca pretvaraju se u mjenična
potraživanja, a kako je rok naplata mjenice duži od roka naplate potraživanja, to
preduzeće ima pravo na kamatu u toku vremenskog perioda. Preduzeće po ovom
osnovu ostvaruje prihod od kamate po osnovu mjenice.
