Proizvodnja ječma

Predmet: Ratarstvo sa semenarstvom

Seminarski rad

Tema:

Proizvodnja ječma

Mentor: Student:

REZIME

Ječam je rod jednogodišnjih biljaka iz porodice trava. Ječam se smatra jednom od

najstarijih žitarica u Evropi. Sejao se još u kamenom dobu, kultivisao u starom Egiptu i
Mesopotamiji, a u Vavilonu se od njega pravila kaša i pivo. Ječam je žitarica koja uspeva u
hladnijim krajevima i koristi se za proizvodnju hleba , slada, piva, stočne hrane, itd.

KLJUČNE REČI

Ječam, Chordeum sativum, jare (forme), ozime (forme), FAO, Poales, Poaceae,

Chordeum, koren, stablo, list, cvet, plod, bokorenje, proteini, ugljenihidrati, masti, voda,
toplota, zemljište, plodored.

potpunosti zadovoljile potrebe stočarstva i prehrambene industrije.

3. Botanička klasifikacija ječma

Ječam je predstavnik reda

Poales

, porodice

Poaceae

, roda

Chordeum

. Ovaj rod ima samo

jednu gajenu vrstu, i to

Hordeum sativum L.

Gajenu vrstu ječma Kernicke deli, prema broju potpuno razvijenih klasića na kolencu

vretena klasa, na tri podvrste, i to:

Chordeum sativum ssp. distichum L

. (dvoredi ječam sa jednim razvijenim klasićem,

Chordeum sativum ssp. vulgare L

. (višeredi ječam sa sva tri razvijena klasića,

Chordeum sativum ssp. intermedium Vav.et Orl

. (prelazna podvrsta sa jednim do tri

razvijena klasića na kolencu vretena klasa).
U okviru svake podvrste postoji veći broj varijeteta koji se među sobom razlikuju po boji

klasa i ploda, prema tome da li je plod plevičast ili bez plevica, da li obrazuje osje ili je bez osja,
itd. U proizvodnji su uglavnom zastupljene sorte koje imaju plodove obavijene plevicama i
ukoliko se takav plod koristi u ishrani ljudi, plevice treba odstraniti. To se obavlja u specijalnim
ljuštionicama što poskupljuje proizvodnju oljuštenih plodova. Postoje i sorte golozrnih ječmova
vrlo pogodne za prehrambenu industriju.

4. Morfološke osobine ječma

Korenov sistem

je žiličastog tipa, plitkohodan i rasprostire se u plitkom, površinskom

sloju zemljišta. Slabije je razvijen negu kod pšenice i ostalih žita. Ječam u fazi klijanja razvija
najviše primarnih korenova (4-8).

Stablo

je člankovito, sa četiri do šest članaka, otvoreno zelene boje ili sa primesom

antocijana koji mu daje crvenkastu nijansu boje. U fazi pune zrelosti stablo je slamasto-žuto ili
ružičasto. Manje je otporno na poleganje nego u ostalih žita, visine 60-100 cm. Ječam se
najintezivnije bokori, tako da ima izraženo i opšte i produktivno bokorenje.

List

je jednostavne građe sa širokom, delimično talasastom sivkastom-zelenom liskom,

posutom pepeljkom i prevučenom tankim voštanim slojem. Vezica na prelazu lisnog rukavca u
lisku dobro je razvijena, a roščići koji se nalaze na krajevima vezice, snažno su razvijeni,
srpastog su oblika i preklapaju se. Na stablu se razvija četiri do šest listova.

Cvetovi

su skupljeni u složenu cvast klas. Vreteno klasa je člankovito, izuvijano i

lomljivo. Na kolencima vretena nalaze se po tri klasića. Potpuno razvijeni klasić ima dve slabo
razvijene   pleve   u   obliku   končastih   izraštaja   i   vretence   sa   dva   cveta.   Donji   cvet   je   potpuno
razvijen, dvopolan sa dve plevice. Donja, razvijenija plevica je ispupčena sa pet uzdužnih nerava,
a u gornjem delu prelazi u dugo, nazubljeno osje. U cvetu se nalazi tri prašnika i tučak na čijem
plodniku   su   dve   kožaste   i   nefunkcionalne   plevičice   budući   da   je   u   ječmu   izraženo
samooprašivanje u zatvorenim cvetovima. Drugi, nerazvijeni cvet fromira se iznad razvijenog
cveta   i   naziva   se   bazalna   četkica.   U   višerednih   ječmova   ona   je   kratkodlaka,   testerasta,   a   u