SADRŽAJ
UVOD..................................................................................................................................3
1. VRSTE I TRAJANJE UGOVORA O RADU.............................................................4
1.1. Pravni akti iz Zakna o radu.......................................................................................4
1.2. Osobine ugovora o radu.............................................................................................4
2. ZAKLJUČENJE UGOVORA O RADU......................................................................5
3. FORMA I SADRŽINA UGOVORA O RADU............................................................6
3.1. Sadržina ugovora o radu prema Zakonu o radu.....................................................6
3.2. Sadržina ugovora o radu............................................................................................7
4. IZMJENA UGOVORA O RADU.................................................................................9
5. PRESTANAK RADNOG ODNOSA..........................................................................10
6. POSTUPAK U SLUČAJU OTKAZA........................................................................12
ZAKLJUČAK..................................................................................................................15
LITERATURA.................................................................................................................16
UVOD
Radni odnosi su ugovorni odnosi i ugovorom o radu zasniva se radni odnos. Osnovne obaveze iz
radnog odnosa su da je poslodavac obavezan radniku dati posao te mu za obavljeni rad isplatiti
platu, a radnik je obavezan prema uputstvima poslodavca datim u skladu sa vrstom rada,
samostalno obavljati preuzeti posao. Poslodavac ima pravo bliže odrediti mesto i način obavljanja
rada, poštujući pritom prava i dostojanstvo radnika. Takođe, poslodavac je dužan osigurati
radniku uslove za siguran rad, u skladu s posebnim zakonom i drugim propisima.
U radnom odnosu poslodavac i radnik dužni su se pridržavati odredbi Zakona o radu, drugih
zakona, međunarodnih ugovora, drugih propisa, kolektivnih ugovora i pravilnika u vezi s radnim
odnosom. Pre stupanja radnika na rad, poslodavac mu mora omogućiti da se upozna s propisima
o radnim odnosima te ga je dužan upoznati s organizacijom rada i zaštitom na radu.
Na sklapanje, valjanost, prestanak ili drugo pitanje u svezi s ugovorom o radu koje nije uređeno
Zakonom o radu, ili drugim zakonom, primenjuju se opšti propisi obveznoga prava. Ugovorom o
radu, pravilnikom o radu i kolektivnim ugovorom mogu se ugovoriti uslovi rada koji su za
radnika povoljniji od uslova određenih Zakonom o radu. Nepovoljniji uslovi mogu se ugovoriti
samo kolektivnim ugovorom i samo ako za to izričito ovlašćenje daje Zakon o radu ili drugi
zakon. Ako je neko pravo različito rešeno ugovorom o radu, kolektivnim ugovorom, pravilnikom
o radu ili zakonom, primenjuje se za radnika najpovoljnije pravo, ako zakonom nije drukčije
rešeno.
Radni odnos se zasniva ugovorom o radu, koji se zaključuje u pismenom obliku, pre početka
rada. Zakonom je propisan i sadržaj ugovora o radu. Ugovor mora da sadrži: odredbe o danu
početka rada, zaradi, uslovima rada, radnom mestu za koje se zasniva radni odnos, mogućnosti
raspoređivanja na drugo radno mesto u toku trajanja radnog odnosa i o drugim pitanjima,
obavezama i odgovornostima na radu i u vezi sa radom. Zaposleni ostvaruju prava, obaveze i
odgovornosti iz radnog odnosa danom početka rada.
Osnovna prava iz radog odnosa su sledeća: pravo na odgovarajuću zaradu, materijalno
obezbeđenje za vreme privremene nezaposlenosti, zaštitu na radu, zdravstvenu zaštitu i druga
prava u slučaju bolesti, smanjenja ili gubitka radne sposobnosti i starosti, kao i prava na druge
oblike zaštite u skladu sa zakonom i kolektivnim ugovorom. Pored toga, zaposlena žena ima
pravo na posebnu zaštitu na radu za vreme trudnoće, porođaja i materinstva, a zaposleni mlađi od
18 godina i zaposleni invalid imaju pravo na posebnu zaštitu na radu. Zaposleni i Poslodavac su
saglasni da se na sva prava, obaveze i odgovornosti koja nisu utvrđena ovim ugovorom
primenjuju odgovarajuće odredbe zakona i opšteg akta.
1. VRSTE I TRAJANJE UGOVORA O RADU
Ugovor mora biti u skladu sa Zakonom o radu i kolektivnim ugovorom. Zaključeni ugovor o radu
znači da su se stekli svi uslovi i osnovi za zasnivanje radnog odnosa.
Ugovor o radu može se zaključiti na:
- neodređeno i
- određeno vrijeme.
Ugovor o radu u kome nije naznačeno vreme trajanja smatraće se ugovorom o radu na
neodređeno vreme. Ugovor o radu je osnov za zasnivanje zasnivanje radnog odnosa na
neodređeno vrijeme. Ugovor o radu na neodređeno vrijeme se odlikuje trajnošću i
kontinuiranošću i zbog toga se razlikuje od drugih vrsta ugovora o radu.
Ugovor o radu na određeno vrijeme je u našem pravu izuzetak od pravila, ovaj ugovor se
zaključuje samo u slučajevima koje zakon predviđa precizno i taksativno ih nabrajajući. Zakon o
radu u članu 39. stav 1. predviđa da se ugovor o radu na određeno vrijeme zaključuje na
vrijeme čije je trajanje unaprijed utvrđeno kada su u pitanju: izvršavanje tačno određenog posla
ili nastupanjem unaprijed određenog događaja. Ugovor o radu na određeno vrijeme zaključen
neprekidno ili s prekidima ne može trajati duže od dvije godine. Izuzetno od ovog stava, ugovor o
radu na određeno vrijeme može da se zaključi na period duži od 24 mjeseca i to:
1) ako je to potrebno zbog zamjene privremeno odsutnog radnika, do njegovog povratka,
2) za rad na projektu čije je trajanje unaprijed određeno, do završetka projekta, a najduže 60
mjeseci i
3) sa nezaposlenim kome do ispunjenja jednog od uslova za ostvarivanje prava na starosnu
penziju nedostaje do pet godina, najduže do ispunjenja uslova, u skladu sa propisima o
penzijskom i invalidskom osiguranju.
Ugovor o radu na određeno vrijem obezbjeđuje puni kapacitet prava stranama kao i Ugovor o
radu na nedoređeno vrijeme.Radnici koji su zaključili Ugovor o radu na određeno vrijeme
ostvaruju potpunu zaštitu svojih prava.
Ukoliko je ugovor o radu zaključen suprotno naprijed navedenom, smatra se da se radi o ugovoru
o radu na neodređeno vrijeme.
Ugovor o radu ne može zaključiti lice koje nije navršilo 15 godina života i koje nema opštu
zdravstvenu sposobnost za rad. Lice koje ima između 15 i 18 godina života može zaključiti
ugovor o radu pod uslovom da pribavi uvjerenje da posjeduje opštu zdravstvenu sposobnost za
rad i saglasnost zakonskog zastupnika. Lice mlađe od 18 godina života ne može zaključiti ugovor
o radu za obavljanje poslova na kojima postoji povećana opasnost od povreda ili povećani štetni
uticaj za zdravlje radnika.
Članom 37. Zakona o radu uređen je kao vrsta ugovora o radu uz probni rad, zaključen između
zaposlenog i poslodavca. Ugovor o probnom radu uspostavlja se uslovno: da radnik u
određenom vremenu ispolji odgovarajuće radne sposobnosti. Probni rad je oblik provjeravanja
stručnih i drugih radnih sposobnosti kad one predstavljaju uslov za uspešno obavljanje određenih
poslova. Probni rad radnika iznosi najviše do tri mjeseca (ugovor o probnom radu). Izuzetno, ovaj
