4
i slično, i obim individualne tražnje može bitno da utiče na visinu cene). Za razliku od
individuale, obim agregatne tražnje bit no utiče na visinu cene u smislu da pri konstantnoj
ponudi, porast agregatne tražnje dovodi i do porasta cene, i obrnuto, da pad agregatne tražnje
void sniženju cena koje se formi rajuna tržištu.
1
Individualna tražnja se razliku je od jednog do drugog potrošača. Veliči na agregatne
tražnje zavisi od veličine društvenog proizvoda i njegove raspodele, ali i od niza drugih
činilaca.
U otvorenoj privredi agregatna tražnja se sastoji od tražnje na domaćem tržištu i
tražnje na inostranom tržištu, uz dati nivo cena. Otuda je agregatna tražnja u otvorenoj
privredi jednaka zbiru:
1) potrošnje stanovnika, izdataka za investicije i državnih rashoda koje su učinili domaći
rezidenti za nabavku domaćih dobara
2) inostrane tražnje domaćih dobara, koja predstavlja izvoznu tražnju
Agregatna tražnja u otvorenoj privredi zavisi od :
- tipa deviznog kursa (fiksni i fleksibilni),
- tipa dobara na međunarodnom tržištu (posebno zamenljivosti u potrošnji domaćih i
inostranih dobara),
- otvorenosti privrede ka međunarodnim tokovima kapitala
Agregatna potražnja sastavljena je od:
1. lične potrošnje (consumption - C) određene raspoloživim tekućim dohotkom,
permanentnim dohotkom, bogatstvom i opštim nivoom cena.
2. investicija (investment - I) koje čine proizvodna potrošnja ekonomskih subjekata, a
određena je prinosima od investicija, troškovima investicija i očekivanjima budućih
događaja.
3. državne potrošnje (goverment - G) koju čine materijalna i nematerijalna potrošnja
države, a određena je ekonomskom politikom.
4. neto izvoza (
izvoz - uvoz = net exports
- X) koji predstavlja razliku između izvoza i
uvoza, a određen je domaćim i inostranim dohotkom, relativnim cenama i valutnim
kursevima.
AD = C + I + G + X
1
Barać S., Stakić B.: Osnovi ekonomije, Beograd, 2007.
5
Agregatna potražnja pomera se kada dođe do promena u makroekonomskoj politici,
kao i kada neki spoljni događaj dovede do promene potrošnje koji utiče na neto izvoz ili kada
dođe do promena u poslovnom poverenju koji utiče na investicije.
Slika 1. Kriva agregatne tražnje
Grafički prikaz krivulje agregatne potražnje (AD) prikazuje uticaj C + I + G + X koji
zbrojeni daju BDP ili (Q).
Tako kriva Agregatne potražnje (AD) ima negativan nagib ako dođe do opšteg
porasta cena jer se potražnja smanjuje što je rezultat delovanja efekta novčane ponude a što je
prikazano na dijagramu 1 slika 2.
