UNIVERZITET U PRIŠTINI
FAКULTET TEHNIČКIH NAUКA
Кosovska Mitrovica
SEMINARSКI RAD
Tema: Primena skroba za izradu tankih jestivih filmova
Mentor: Studenti:
Dr. Jelena Avramović Marko Agatonović 1/16
Dragan Obradović 6/16
Kosovska Mitrovica, 2020 god.
1. Osobine jestivih filmova
Većina osobina jestivih filmova su slične osobinama sintetičkih polimera za pakovanje hrane.
Jestivi filmovi ne pretenduju, niti bi to ikad mogli, da u potpunosti zamene nejestive sintetičke
ambalažne materijale. Njihova primena leži u sposobnosti da unaprede i poboljšaju čuvanje hrane,
produže njen rok trajanja i povećaju ekonomsku efikasnost materijala za pakovanje hrane. S toga
se osobine jestivih filmova mogu razmatrati preko njihovih prednosti u odnosu na sintetičke
filmove, a te prednosti su sledeće;
Filmovi mogu biti konzumirani zajedno sa upakovanim proizvodom, što sprečava
pojavu otpada;
Čak i u slučaju da se ne konzumiraju sa proizvodom, oni ipak smanjuju zagađenje
životne sredine jer su mnogo podložniji razgradnji u odnosu na sintetičke, a i
proizvedeni su iz obnovljivih izvora;
Mogu poboljšati organoleptičke osobine upakovanih proizvoda putem različitih
supstanci, kao što su arome, boje i zaslađivači, inkorporiranih u svojoj strukturi;
Mogu da dopune nutritivnu vrednost proizvoda (što posebno važi za proteinske
filmove);
Mogu biti korišćeni za pojedinačno pakovanje malih porcija hrane, posebno proizvoda
koji se obično ne pakuju pojedinačno iz praktičnih razloga, kao što su grašak, pasulj,
lešnici i jagode;
Mogu biti primenjeni unutar heterogenih namirnica, da razdvoje određene slojeve ili
komponente gotovog proizvoda, sa ciljem da spreče migraciju vlage i drugih sastojaka
između njih. To se posebno primenjuje kod pica, pita i slatkiša;
Mogu biti nosači antimikrobnih komponenata;
Mogu veoma uspešno da se koriste za mikroinkapsuliranje određenih supstanci
(prvenstveno aroma) u cilju efikasnog i preciznog doziranja istih u hranu;
Jestivi filmovi se mogu koristiti kao deo višeslojnih ambalažnih materijala u kombinaciji sa
nejestivim, pri čemu jestivi uvek čini sloj najbliži proizvodu
.
1.1. Vrste jestivih filmova
Jestivi biofilmovi se međusobno razlikuju prema tome od čega su proizvedeni. Vrsta
preovlađujućeg molekula u mrežastoj strukturi biopolimera određuje osnovne fizičko-mehaničke i
barijerne osobine, pa time i primenu za pakovanje određenih vrsta proizvoda. Prema tome, jestivi
filmovi se dele na jestive filmove na bazi:
1. polisaharida;
2. lipida i
3. proteina.
JESTIVI SКROBNI FILMOVI I PREMAZI
Skrob je, pored celuloze, najrasprostranjeniji ugljeni hidrat u prirodi i kao takav jedan je od
osnovnih nutritijenata i izvora energije. Tokom 2012. godine, 75 miliona tona skroba je
proizvedeno i to kao nativni, fizički ili hemijski modifikovani skrob, ili u vidu zaslađivača.
Procenjeno je da će svetska proizvodnja iznositi 85 miliona tona 2015. godine. Iako se
terminološki koristi jedan pojam – „skrob―, osobine svake vrste skroba strogo zavise od biljnog
porekla, a najvažnije izvore predstavljaju kukuruz (preko 80% proizvodnje), kasava, pšenica i
krompir, respektivno. U Evropi, najzastupljenija sirovina za proizvodnju skrobnih filmova i
premaza je kukuruz (47%), potom pšenica (39%) i krompir (14%), dok se veoma mala količina
skroba (manje od 0.5%) proizvodi iz pirinča.
2. Hemijski sastav skroba
Skrob je heterogeni polimer koji se sastoji od jedinica α-D-glukoze povezanih α-(1,4)-vezama i α-
(1,6)-vezama. To su linearna amiloza i razgranati amilopektin, koji čine 98–99% suve materije
skrobne granule. Njihovi lanci mogu biti predstavljeni kao (C6H12O6)n, gde je n promenljiva i
zavisi od distribucije različitih polimera. Amiloza je locirana u amorfnim i polukristalnim
regionima, dok se većina amilopektinskih lanaca nalazi unutar kristalnih regiona (Jane i Shen,
1993). Pored amiloze i amilopektina, skrob sadrži i minorne komponente (lipide, proteine i
minerale), čiji sadržaj varira u zavisnosti od biljnog porekla skroba. Nativni skrobovi sadrže oko
