1
UVOD
Vinski turizam je već nekoliko zadnjih decenija zastupljen u državama kao što su
Italija, Francuska, Španija, Portugalija i mnogim drugim državama Evrope. Dok u Srbiji
dobija na značaju tek poslednjih par godina. Od tada vinski turizam postaje vrlo unosno
zanimanje, naročito na području vinogradarstva i vinarstva. Vinski turizam je u Srbiji poznat i
kao „Put vina“, koji prolazi kroz više značajnih mesta u državi, i privlači veliki broj turista
kako iz same zemlje tako i iz inostranstva.
Predmet rada jeste proučavanje vinskog turizma u Srbiji, sa naglaskom na Palić, kako
bi se ostvario glavni cilj ovog rada, a to jeste stvaranje slike o vinskom turizmu na teritoriji
naše zemlje i o njegovoj istoriji, kako on utiče na turizam uopšteno, koje su sve mogućnosti
pružene zahvaljujući vinskom turizmu, i naravno prikaz vinskog puta na Paliću.
Rad se sastoji iz dva dela. U prvom delu rada prikazan je vinski turizam uopšteno,
kroz istotiju kako vinskog turizma, tako i samog vina, uključujući vinarstvo i vinogradarstvo,
kao i izbor vina na teritoriji Srbije. U drugom delu je reč o Putu vina na Paliću, gde su
prikazane osnovne informacije o samoj destinaciji, zajedno sa manifestacijama i vinarijama
koje se tu nalaze.
Slika 1.-Čari vinskog turizma
Izvor:http://gurman.mk/wp/wp-content/uploads/2012/02/vinskiturizam.jpg
3
1.1. Istorija vinskog turizma
Iako je turizam dobio današnji smisao još pre par vekova, iako se vino poizvodilo još
u davnoj prošlosti, vinski turizam je relativno noviji pojam u današnje vreme. To je jedan,
može se reći mlad, vid posebnog turizma, koji predstavlja spoj uživanja u čarima vina i
relaksirajućem putovanju. Enološki turizam je dobijao značaj u raznim mestima tokom
različitih perioda, pa tako na primer, u Kaliforniji se vinski turizam pojavljuje krajem 70-tih
godina XX veka, dok se u Španiji i Francuskoj taj pojam pojavljuje tek početkom 2000-te
godine. Od tada mlad oblik turizma počinje da se gleda i sa drugih aspekata kao što su
ekonomija, marketing, sociologija, i mnoge druge nauke.
Slika 3.-Napa Valley u Kaliforniji
Izvor:http://static1.squarespace.com/static/
U Srbiji vinski turizam
njegovi ciljevi su sledeći:
Popularizacija vinarija i
vinogradara;
Popularizacija autenticnih
vinskih regiona u Srbiji kroz
vinski put Srbije;
Podsticanje komercijalnih
kontakata;
Ukljucivanje privatnog i
javnog sektora u opštu
promociju i plasman Puta
vina Srbije;
Ukljucivanje privatnog i
javnog sektora u opštu
promociju i plasman vinskog turizma u Srbiji.
1
1
http://www.wineserbia.rs/srp/winary/o_putu_vina, pristup: 06.12.2015.
Slika 4.-Stare boce vina
Izvor:http://www.wallpapermania.eu/
images/lthumbs/2012-11/3699_Old-dusty-
wine-bottles-HD-wallpaper.jpg
4
Slika 5.-Kraljica Marija
Poznati vinski regoini u Srbije su: Šumadijski, Župski, Vršački, Palićki, Negotinski,
itd.
1.2. Istorija vina u Srbiji
Istorija pravljenja vina u Srbijia duga je preko dva milenijuma. Vina koja su se nekada
pravila na našoj teritoriji su se tokom vremena poboljšavala ukraštavanjem sa raznim vrstama
vinove loze, koje su uglavnom bile sredozemnog porekla. Nove vrste vinovih loza su doneli
upravo Rimljani početkom nove ere. Rimski car Prob, rođen u Sirmijumu (današnja Sremska
Mitrovica), je u III veku ukinuo monopol italijanskih vinara i zasadio prve vinograde od
plemenitih sorti loze na padinama Fruške Gore.
2
Kada su se na teritoriji današnje Srbije doselili varvari, proizvodnja vina je utihnula, iz
razloga što im je taj posao sam po sebio bio previše komplikovan i težak. Nakon toga su se na
teritoriji Balkanskog poluostrva doselili Vizantinci, i tada je ponovo počela proizvodnja vina,
mada je ona bila dosta slaba na teritoriji naše države, najviše zbog nedovoljne razvijenosti i
malog broja vinograda.
Tek dolaskom dinastije Nemanjić, uzgajanje vinove loze postaje kvalitetno i veoma
produktivno. Pošto je Sveti Sava svoje znanje o uzgajanju loze prenosio i na običan narod,
sve je češća pojava bila da se vinova loza uzgaja širom zemlje, i to ne samo na bogatim
plantažama već i u seoskim predelima. Već tada, vino je bilo dostupno svim slojevima
društva, nije više bila izdvojena samo visoka klasa. Sam proses proizvodnje i prodaje vina bio
je regulisan tadašnjim Zakonom. Kada su vlast preuzeli turski vladari, na tadašnjoj teritoriji
morali su da se postuju njihovi zakoni kao i religija. Islam kao religija, zabranjuje
konzumiranje vina, pa je upravo zato i proizvodnja vina bila smanjena maksimalno. Na
vinskim regionima poput Sremskih Karlovaca i obližnji srpski manastiri po Fruškoj Gori su
jedino nastavili da žive od proizvodnje vina.
Vina Sremskih Karlovaca, aromatični bermet pre svega, omogućio je sprovođenje
srpskih privilegija na bečkom dvoru. Tako su preko Beča vina sa Fruške Gore postala cenjena
u celoj Evropi pa su već u XVIII izvožena u sve važnije gradove. Peskovito zemljište na
severu Vojvodine, oko Subotice i Čoke, bilo je deo velikih plemićkih poseda na kojem su
zasadjene plantaže iz kojih su ponikli neki od vinskih bisera.
Dolaskom Karađorđevića na
vlast, početkom XX veka ponovo je
oživela proizvodnja vina, i na
Oplencu je bilo podignuto 50
hektara pod vinovom lozom. Na
slici 5. prikazana je Kraljica Marija
tokom 1929. u poseti imanju gde su
bile zasađene plantaže vinove loze,
sa velikim izborom vrsti grožđa.
Vino proizvedeno sa tih plantaža
čuvano je u bačvama od najboljeg
2
http://www.putvinasrbije.rs/putevi-vina-kroz-istoriju/, pristup: 06.12.2015.
